Ὁ Ἅγιος Κλήμης (24 Νοεμβρίου)

Ἅγιος Κλήμης ὁ Ἱερομάρτυρας 

Ἐπίσκοπος Ρώμης 

Ἦταν Ρωμαῖος ἀριστοκράτης ἀπό βασιλικό γένος, γιός τοῦ Φαύστου καί τῆς Ματθιδίας. Ὁ Κλήμης σπούδασε ὅλες τίς ἐπιστῆμες τῆς ἑλληνικῆς παιδείας, ἀντάμωσε τόν Ἀπόστολο Πέτρο καί διδάχθηκε ἀπ’ αὐτόν τήν ἀληθινή πίστη καί θεογνωσία, ὁπότε ἔγινε θερμός κήρυκας τοῦ Εὐαγγελίου καί συνέγραψε ἀρκετά συγγράμματα.
Ὁ Κλήμης ὑπῆρξε τρίτος ἐπίσκοπος Ρώμης, ἀφοῦ διαδέχθηκε τόν Ἀνέγκλητο, περίπου τό ἔτος 92 μ.Χ. Ποίμανε μέ ὑπέρμετρο ζῆλο τήν Ἐκκλησία τῆς Ρώμης, στά βαριά ἐκεῖνα χρόνια τῶν διωγμῶν. Συνελήφθη ἀπό τό Δομετιανό καί ἐξορίστηκε σέ πόλη ἔρημο κοντά στή Χερσώνα.
Ἐκεῖ, ἔδεσαν στό λαιμό του μιά σιδερένεια ἄγκυρα καί τόν ἔριξαν στήν θάλασσα, ὅπου παρέδωσε τήν ἁγία ψυχή του (101 μ.Χ).
Ἀξίζει, ὅμως, νά σημειώσουμε ὅτι ὁ Κλήμης δέν ὑπῆρξε μόνο σοφός κατά τήν γραμματική μόρφωση, ἀλλά ἀνῆκε σ’ αὐτούς πού ὁ Θεῖος Παῦλος ὀνομάζει «σοφούς εἰς τό ἀγαθόν, ἀκεραίους δέ εἰς τό κακόν». Συνετούς, δηλαδή, ὅταν κάνουν τό καλό, καί συγχρόνως ἀμέτοχους ἀπό κάθε κακό.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος γ’. Τήν ὡραιότητα.

Τῆς θείας γνώσεως, εὔσημοι σάλπιγγες, καί τῶν τῆς πίστεως, θεσμῶν ἐκφάντορες, Ἱερομάρτυρες Χριστοῦ, ἐδείχθητε τοῖς ἐν κόσμῳ, Κλήμη παναοίδιμε, τῆς ζωῆς κλῆμα εὔκαρπον, καί Πέτρε θεόσοφε, εὐσεβῶν πέτρα ἄρρηκτε· διό ὡς τῶν ἀρρήτων ἐπόπται, ῥύσασθε πάσης ἡμᾶς βλάβης.

Κοντάκιον. Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.

Ἐκκλησίας ἄσειστοι καί θεῖοι πύργοι, εὐσεβείας ἔνθεοι, στῦλοι ὡς ὄντως κραταιοί, Κλήμη σύν Πέτρῳ πανεύφημοι, ὑμῶν πρεσβείαις, φρουρήσατε ἅπαντας.

Μεγαλυνάριον.

Κλῆμα ἀφθαρσίας πανευθαλές, ὁ Κλήμης ἐδείχθη, οἶνον στάζον τόν μυστικόν, πέτρα Ἐκκλησίας, ὁ Πέτρος δέ ὡράθη· διό τάς ἀριστείας, τούτων ὑμνήσωμεν.

ΠΗΓΗ:http://www.faneromenihol.gr/

Το Μυστήριο του Ι. Βαπτίσματος

Το «βάπτισμα της ανάγκης»

Γεωργίου Ζαραβέλα

Θεολόγου

ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ

Η οικονομία της Εκκλησίας έναντι περιπτώσεων, οι οποίες χρήζουν ειδικής αντιμετώπισης, είναι δεδομένη. Η κατ’ οικονομία εφαρμογή των ιερών κανόνων και ποικίλων εκκλησιαστικών θεσμίων έρχεται να καλύψει όσα κενά δημιουργούνται και να θεραπεύσει τις προκλήσεις, οι οποίες ανακύπτουν, πάντα με διάκριση και σεβασμό. Μεταξύ αυτών των περιπτώσεων συγκαταλέγεται το «βάπτισμα της ανάγκης» ή «βάπτισμα της κλίνης» ή «βάπτισμα των κλινικών».

Το «βάπτισμα της ανάγκης» απευθύνεται σε πρόσωπα που για διάφορους λόγους πρέπει να βαπτισθούν εσπευσμένα, αφού εγκυμονεί κίνδυνος για την απώλεια της ζωής τους, όπως ασθένεια, επιβολή βίας κ.λπ. Το φαινόμενο αυτό ήταν περισσότερο σύνηθες τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, οπότε το μυστήριο του βαπτίσματος γινόταν σε προχωρημένη ηλικία. Με την επικράτηση του νηπιοβαπτισμού, όπου μεταξύ των κύριων παραγόντων ήταν και η παιδική θνησιμότητα, το βάπτισμα της ανάγκης δεν είναι τόσο συχνό, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται ότι εξέλειψε.

Η φοβερή στιγμή του θανάτου οδήγησε, επομένως, την Εκκλησία να προσαρμόσει κατάλληλα μία ειδική, σύντομη τελετή βάπτισης, ώστε όποιος κινδυνεύει να αποβιώσει και δεν έχει καταστεί μέτοχος του Σώματος του Χριστού να βαπτιστεί έγκαιρα. Η ταφή των αβαπτίστων νηπίων αντιμετωπίζεται ιδιαίτερα από την Εκκλησία. Η ταφή τους δεν τελείται με συγκεκριμένη εκκλησιαστική τυπική διάταξη, αλλά πραγματοποιείται είτε στον περίβολο εξωκκλησίου, είτε εντός χριστιανικού κοιμητηρίου, αφού θεωρούνται κατηχούμενοι, εφόσον οι γονείς τους είναι ενεργά μέλη της Εκκλησίας και θα τα προετοίμαζαν για το μυστήριο του βαπτίσματος.

Ο τύπος του ειδικού βαπτίσματος έχει διάφορες μορφές, ανάλογα με το πρόβλημα που καλείται να θεραπεύσει. Το είδος του βαπτίσματος ανάγκης που θα τελεσθεί επιλέγεται ανάλογα με το περιστατικό, τις άμεσες δυνατότητες και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο εμπερίστατος. Μεταξύ αυτών των κατηγοριών κυριότερες είναι:

α) Βάπτισμα με ραντισμό ή επίχυση. 

Ο συχνότερος τύπος τέλεσης του «βαπτίσματος της ανάγκης». Το τυπικό της ακολουθίας συνιστά συντομευμένη εκδοχή του μυστηρίου του Βαπτίσματος, κατά την οποία ο ιερέας, εάν δεν είναι εφικτός ο εμβαπτισμός του βαπτιζόμενου στο ύδωρ της κολυμβήθρας, τον ραντίζει με τα ύδατά της. Ο κληρικός, κατ’ άλλη εκδοχή, δεν χρησιμοποιεί ύδωρ, αλλά χρίει τον βαπτιζόμενο με έλαιο από κανδήλα και έπειτα τον περιλούζει με το υπόλοιπο έλαιο που περιέχεται σε αυτή. Οι τυπικές διατάξεις που έχουν διασωθεί σε χειρόγραφα και έντυπα ευχολόγια συγκλίνουν στην παράλειψη ή σύντμηση των εξορκισμών, της ομολογίας πίστεως, της ευχής του καθαγιασμού του ύδατος και του αγίου μύρου και των προκαταρκτικών του μυστηρίου πράξεων.

Η Αρχαία Εκκλησία γνωρίζει αυτόν τον τύπο του μυστηρίου, όπως μαρτυρείται στη «Διδαχή των Αποστόλων» (Β’ αι. μ.Χ.). Η τέλεσή του εφαρμοζόταν στους ασθενείς και για το λόγο αυτό χαρακτηρίζεται και ως «βάπτισμα των κλινικών». Η εγκυρότητά του αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη, αφού ο ιβ’ κανόνας της Συνόδου της Νεοκαισαρείας (315) απαγορεύει τη χειροτονία κληρικού, ο οποίος βαπτίστηκε ασθενής κατά τον τρόπο αυτό.

Η εγκυρότητα του μυστηρίου, πλέον, είναι βέβαιη. α) Εάν ο βαπτισθείς αποβιώσει δεν θεωρείται αβάπτιστος, αλλά έχει λάβει κανονικά βάπτισμα ως χριστιανός. β) Εάν επιβιώσει, το μυστήριο του βαπτίσματος οφείλει να ολοκληρωθεί και να τελεσθούν όλα όσα παραλήφθηκαν στην τυπική διάταξη του μυστηρίου από το χρίσμα και έπειτα. Το βάπτισμα με ύδωρ δεν επαναλαμβάνεται, εφόσον αυτό τελέστηκε ήδη. Η τέλεση του τύπου αυτού δεν συνεπάγεται άμεσο κίνδυνο ή επικείμενο θάνατο, αφού, όσο σύντομη και αν είναι η μορφή του, απαιτείται κάποιος ελάχιστος χρόνος για την προετοιμασία και τη διεξαγωγή του, ενώ δεν είναι απαγορευτικός για άμεσα κινδυνεύοντες.

Η Δυτική Εκκλησία καθιέρωσε τον τύπο του βαπτίσματος με ραντισμό για όλους τους χριστιανούς, χωρίς να απαιτείται βάπτισμα ανάγκης, υποστηρίζοντας ότι η διάταξη αυτή διευκολύνει για πρακτικούς λόγους. Η Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αποδέχεται γενικευμένα την πρακτική αυτή, θεωρώντας τη ως κακόδοξη και ως κίνηση καθαρά οικονομίας του μυστηρίου, λόγω εκτάκτων συνθηκών.

β) Βάπτισμα από λαϊκό.

Η πιθανότητα απουσίας κληρικού κατά τη στιγμή που αβάπτιστος κινδυνεύει να αποβιώσει ανέπτυξε την κατ’ οικονομία τέλεση του βαπτίσματος από λαϊκό, χριστιανό και ενεργό μέλος της ευχαριστιακής σύναξης. Ο λαϊκός βαπτίζει ή ραντίζει τον εν λόγω με νερό, αναφωνώντας την αγιοτριαδική, βαπτισματική επίκληση «Βαπτίζεται ο δούλος του Θεού…». Προϋπόθεση για την εγκυρότητα του βαπτίσματος είναι η επίκληση της Αγίας Τριάδας. Εάν ο βαπτισθείς επιζήσει, το μυστήριο οφείλει να ολοκληρωθεί από κληρικό, όπως και στην παραπάνω περίπτωση, χωρίς να επαναληφθεί η βάπτιση σε νερό, αφού ήδη τελέσθηκε στο όνομα της Αγίας Τριάδας. Η εγκυρότητα του βαπτίσματος από λαϊκό με τον τρόπο αυτό είναι δεδομένη και αποδεκτή επίσημα από την Εκκλησία.

γ) Η προβληματική μορφή του «αεροβαπτίσματος».

Το «αεροβάπτισμα» ή «βάπτισμα του αέρος» συνιστά λαϊκή εκδοχή έσχατης ανάγκης, με επιδράσεις εξωχριστιανικές. Σε περίπτωση επικειμένου θανάτου, ιδίως νεογνών, κάποιος εκ των παρισταμένων λαϊκών χριστιανών αναλαμβάνει στα χέρια το βρέφος που βρίσκεται σε κίνδυνο, το υψώνει στον αέρα σχηματίζοντας το σημείο του Σταυρού και εκφωνεί την αγιοτριαδική, βαπτισματική επίκληση: «Βαπτίζεται ο δούλος του Θεού…». Η ορθόδοξη, λειτουργική παράδοση δεν αποδέχεται ως έγκυρο μυστήριο αυτό το τελετουργικό, αφού απουσιάζει παντελώς η χρήση του ύδατος, ενός από τα βασικά στοιχεία του βαπτίσματος, έστω με τη μορφή του ραντισμού.

Ο βαπτιζόμενος με «αεροβάπτισμα», εφόσον επιζήσει, καλείται να λάβει πλήρως το μυστήριο του βαπτίσματος από τα χέρια κληρικού, αφού η πρώτη τελετή δεν ήταν έγκυρη. Στην περίπτωση που ο βαπτιζόμενος αποβιώσει, κατά τον Ιω. Φουντούλη, δεν έχει λάβει το μυστήριο του Βαπτίσματος, αλλά θεωρείται έμμεσα κατηχούμενος προς το βάπτισμα, εφόσον αποτελεί τέκνο χριστιανών γονέων, και τίθεται στο έλεος και την αγάπη του Θεού.

Επιλεγμένη Βιβλιογραφία:

Παπαγιάννη Κων., Λειτουργική-Τελετουργική, Θεσσαλονίκη 1998.

Τζέρπου Δημ., Λειτουργική Ανανέωση. Δοκίμια λειτουργικής αγωγής κλήρου και λαού, τ. Α’, Σύγχρονοι λειτουργικοί προβληματισμοί, αρ. 2, εκδ. Τήνος, Αθήνα 2001.

Φουντούλη Ιω. Μ., Απαντήσεις εις λειτουργικάς απορίας, τ. Α’, εκδ. Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα 20066. 

Του ιδίου, «Το βάπτισμα των ενηλίκων, ο νηπιοβαπτισμός, το βάπτισμα της ανάγκης. Τελετουργική θεώρηση», Το Άγιον Βάπτισμα, Πρακτικά Α’ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου, Ποιμαντική Βιβλιοθήκη, αρ. 6, εκδ. Κλάδου Εκδόσεων ΕΜΥΕΕ, Αθήναι 2003.

ΠΗΓΗ: http://naxioimelistes.blogspot.gr/

Παρθενία ....

 .....και μοναχισμός

Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, 

Ομότιμος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

Εκτός από τον γάμο, που αποτελεί τον κατά φύση τρόπο ζωής για τον ώριμο άνθρωπο, υπάρχει και η παρθενία ως υπέρ φύση τρόπος ζωής. Στην Καινή Διαθήκη και την πατερική παράδοση επισημαίνεται η υπεροχή της παρθενίας απέναντι στον γάμο. Η επισήμανση όμως αυτή δεν αφορά την παρθενία καθεαυτήν, αλλά τις δυνατότητες που παρέχει στον πιστό για την πνευματική τελείωσή του. Όπως παρατηρεί ο ιερός Χρυσόστομος, «η παρθενία ούτε καλόν καθ’ εαυτό, ούτε κακόν, αλλ’ από της των μετιόντων προαιρέσεως εκάτερον γίνεται»[1].

Πηγή: asceticexperience.com

Με την πρόταξη της παρθενίας το ανθρώπινο πρόσωπο τοποθετείται επάνω από κάθε κοινωνική σκοπιμότητα η βιολογική νομοτέλεια και υπογραμμίζεται η ελευθερία και η απόλυτη αξία του. Ταυτόχρονα όμως η πρόταξη αυτή δεν μειώνει την αξία του γάμου. Η αναγνώριση της αξίας του γάμου εξαίρει την υπεροχή της παρθενίας. Αντίθετα η περιφρόνησή του προσβάλλει και το μεγαλείο της παρθενίας[2]. Άλλωστε και ο παρθένος οφείλει την ύπαρξή του στον γάμο. Τέλος, αν ο γάμος ήταν κακός, τότε η παρθενία έπρεπε να θεωρείται υποχρεωτική για τον πιστό και να μην εκλαμβάνεται ως ιδιαίτερη χαρισματική κατάσταση. Η αληθινή παρθενία προϋποθέτει την αυτοπροαίρετη παραίτηση από το δικαίωμα συνάψεως γάμου. Η παραίτηση αυτή γίνεται δυνατή για όσους έχουν το σχετικό χάρισμα: «Ου πάντες χωρούσι τον λόγον τούτον, αλλ’ οις δέδοται»[3]. Και στο ερώτημα, σε ποιους δόθηκε αυτό, υπάρχει η απάντηση· σε όσους θέλησαν και ζήτησαν να το λάβουν[4]. Όσοι εκλέγουν την παρθενία επιπόλαια εκθέτουν τον εαυτό τους σε σοβαρούς ψυχικούς και πνευματικούς κινδύνους. Η καθολική άσκησή της απαιτεί υπεράνθρωπες προσπάθειες, που μόνο με την δύναμη του Θεού μπορούν να πραγματοποιηθούν. Τέλος όσοι ακολουθούν την παρθενία κρίνοντας παράνομο τον γάμο αυτοδεσμεύονται σε νέα νομική υποχρέωση. Η παρθενία όμως υπερβαίνει τον νόμο, γιατί υπερβαίνει και την φύση[5]. Ο Θεός δεν νομοθέτησε την παρθενία, αλλά την πρόβαλε ως χαρισματική κατάσταση· «οίδε γαρ υπέρ φύσιν το χρήμα»[6]. Η «υπέρ φύσιν» οδός της παρθενίας προτυπώνει την ζωή της βασιλείας του Θεού[7]. Στις σχέσεις γάμου και παρθενίας αναφέρεται ιδιαίτερα ο Απόστολος Παύλος. Κι ενώ χαρακτηρίζει τον γάμο ως «μυστήριον μέγα», κάνει σαφή την προτίμησή του για την παρθενία που τηρούσε και ο ίδιος[8]. Ο γάμος δεσμεύει τον άνθρωπο στον κόσμο, ενώ η παρθενία διατηρεί απρόσκοπτη την οδό της πνευματικής ελευθερίας. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς στο έργο του «Προς μοναχήν Ξένην» αναλύει τις δεσμεύσεις που συνεπάγεται ο γάμος και τα εμπόδια που δημιουργεί για την αμέριμνη και ολοκληρωτική αφοσίωση στον Θεό. Συγκρίνοντας τέλος τον γάμο και την παρθενία σε σχέση με την σωτηρία του ανθρώπου σημειώνει επιγραμματικά τα εξής: «Ει μεν μη έλοιτό τις σώζεσθαι, λόγος προς αυτόν ημίν ουδείς, ει δε τινι μέλει της οικείας σωτηρίας, ούτος ίστω τον εν παρθενία βίον πολλώ του μιγάδος ανυσιμώτερον όντα και απονώτερον»[9]. Σε αντίθεση προς τον γάμο, που με την παιδοποιία υπηρετεί τον θάνατο, η παρθενία υψώνει φραγμό στην επέκτασή του[10] και διακόπτει την μετάδοση της κληρονομικής ευθύνης του θανάτου. Εδώ προσεγγίζουμε περισσότερο και το νόημα της γεννήσεως του Χριστού από την Παρθένο Μαρία. Αν ο Χριστός γεννιόταν με φυσικό τρόπο, θα κληρονομούσε την ευθύνη του θανάτου, όπως κάθε άνθρωπος. Ως Υιός όμως της Παρθένου, στο πρόσωπο της οποίας τερματίζεται ο θάνατος που βασίλευε στους προγόνους της, δεν μετέχει στην κληρονομική ευθύνη του θανάτου, αλλά γίνεται η απαρχή της καινής κτίσεως, ενώ ταυτόχρονα επαναφέρει τον άνθρωπο στην αρχική παρθενική του φύση[11]. Βέβαια η παρθενία, ενώ υψώνει φραγμό στον θάνατο, δεν δημιουργεί και νέα ζωή. Αυτή παρέχεται με την χάρη του Αγίου Πνεύματος. Όπως στην κατά σάρκα γέννηση κληροδοτείται δύναμη που διαλύει το γεννώμενο, έτσι και στην κατά Πνεύμα γέννηση παρέχεται δύναμη που ζωοποιεί το γεννώμενο[12]. Όταν η παρθενία εντάσσεται στην προοπτική της Εκκλησίας, βρίσκει την καταξίωσή της. Γι’ αυτό η παρθενική ζωή έξω από την Εκκλησία δεν έχει ουσιαστικό νόημα. Οι αιρετικοί, που ασκούσαν την παρθενία από περιφρόνηση προς τον γάμο, δεν αναγνωρίζονταν από τους Πατέρες της Εκκλησίας ως πραγματικοί παρθένοι, γιατί δεν διατηρούσαν τον πνευματικό γάμο της κοινωνίας με τον Χριστό[13].

«Η παρθενία δεν έρχεται σε αντίθεση προς τον γάμο, αλλά είναι ο κατεξοχήν γάμος»

Η παρθενία συνδέεται με την βίωση της εσχατολογικής προσδοκίας. Ακριβέστερα είναι ένας εσχατολογικός τρόπος ζωής, που τοποθετεί τον γάμο σε δεύτερη μοίρα[14]. Έτσι ερμηνεύεται και η σχετική συμπεριφορά των Χριστιανών των πρώτων αιώνων. Ο Ευσέβιος Καισαρείας απαντώντας στο ερώτημα, γιατί οι Χριστιανοί σε αντίθεση προς τους Εβραίους παραμελούν τον γάμο και την παιδοποιία, παρατηρεί: Ενώ οι Εβραίοι ζούσαν σε εποχή που έπρεπε να αυξηθεί ο κόσμος, οι Χριστιανοί ζούν στους έσχατους χρόνους και δεν υπάρχει λόγος να φροντίζουν ιδιαίτερα για την πολυτεκνία. Εξάλλου, προσθέτει, κατά τους χρόνους εκείνους οι άνθρωποι δεν είχαν πολλές μέριμνες και περισπασμούς. Μπορούσαν να φροντίζουν για την οικογένειά τους, χωρίς να παραμελούν τα καθήκοντά τους προς τον Θεό. Ήδη όμως στην εποχή του, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο ίδιος, αμέτρητα πράγματα παρασύρουν τον άνθρωπο, τον εμπλέκουν σε αλλόκοτες φροντίδες και τον αποσπούν από την προσήλωσή του στον Θεό[15]. Οι Χριστιανοί καλούνται να αποφεύγουν τις βιοτικές μέριμνες και τις περιττές φροντίδες. Τέλος οι Εβραίοι έπρεπε να ενδιαφέρονται για την παιδοποιία και την δημιουργία απογόνων, γιατί ήταν ολιγάριθμοι μέσα στον ειδωλολατρικό κόσμο, αλλά και γιατί από τους απογόνους τους θα προερχόταν ο Μεσσίας. Αντίθετα οι Χριστιανοί μπορούν, χωρίς να γεννούν παιδιά, να γίνονται πνευματικοί πατέρες πολλών ανθρώπων με τον ευαγγελισμό και την ένταξή τους στην παγκόσμια βασιλεία του Θεού[16].

Ο Βασίλειος Αγκύρας παρουσιάζει την παρθενία και ως μέσο για την λύση του «δημογραφικού προβλήματος» της εποχής του. Κατά την εποχή της μωσαϊκής νομοθεσίας, γράφει, η παιδοποιία θεωρούνταν ιδιαίτερη ευλογία. Όταν όμως αυξήθηκε ο κόσμος και γέμισε η γη με ανθρώπους, προβλήθηκε η παρθενία. Παρά ταύτα, προσθέτει, δεν νομοθετεί την παρθενία ο Κύριος «της των αρρένων και θηλείων σωμάτων φύσεως στοχαζόμενος»[17]. Σήμερα το δημογραφικό πρόβλημα παρουσιάζεται έντονο, και μάλιστα με δύο αντίθετες μορφές. Από την μια πλευρά σημειώνεται αλματώδης αύξηση του πληθυσμού του τρίτου κόσμου και από την άλλη παρατηρείται συρρίκνωση των «πολιτισμένων» λαών. Βέβαια η συρρίκνωση των λαών αυτών, που είναι στην πλειοψηφία τους χριστιανικοί, δεν οφείλεται στην προτίμηση της παρθενίας, αλλά κυρίως στον έλεγχο των γεννήσεων και τις εκτρώσεις. Η αληθινή παρθενία δεν περιορίζεται στο σώμα, αλλά έχει πολύ ευρύτερες διαστάσεις[18]. Άλλωστε η σωματική παρθενία ασκείται για την ψυχή. Αν η ψυχή παραμένει υπόδουλη στα πάθη, η σωματική παρθενία είναι περιττή[19]. Ο Χριστός δεν καταδίκασε μόνο την πορνεία, αλλά και την πορνική διάθεση ή επιθυμία[20]. Η παρθενία αποσκοπεί στην πλήρη αποδέσμευση του πιστού από τις σαρκικές επιθυμίες και την καθολική αναφορά του στον Θεό και το θέλημά του, όπως απαιτεί η πρώτη εντολή. Είναι η κατάσταση της πλήρους αυτοπροσφοράς του ανθρώπου στον Θεό. Αν δεν υπάρχει ο σκοπός αυτός, η παρθενία φαλκιδεύεται και έρχεται πολύ χαμηλότερα από τον γάμο[21]. Άλλωστε η χριστιανική ζωή έχει δημιουργικό και μεταμορφωτικό χαρακτήρα. Δεν οικοδομείται με την νέκρωση των επιθυμιών, αλλά με την μεταμόρφωση και την αναφορά τους στον Θεό. Δεν εισηγείται τον αφανισμό του έρωτα, αλλά την μεταβολή του σε ένθεο έρωτα. Ο θετικός αυτός προσανατολισμός καθιστά την μοναχική ζωή άκρως δημιουργική σε πνευματικό επίπεδο και σαρωτική των σαρκικών αναζητήσεων και προσκολλήσεων. Η παρθενία δεν έρχεται σε αντίθεση προς τον γάμο, αλλά είναι ο κατεξοχήν γάμος. Είναι ο γάμος της καθολικής αυτοπροσφοράς και ενώσεως του πιστού με τον Θεό εν Αγίω Πνεύματι· ο γάμος που δεν διαψεύδει ούτε νεκρώνει τον έρωτα του πιστού, αλλά τον μεταμορφώνει και τον τελειοποιεί[22]. Με την εκούσια στέρηση στο επίπεδο των αισθήσεων επιδιώκεται η πνευματική πληρότητα, που είναι σε θέση να υπερκαλύψει κάθε στέρηση των αισθήσεων και να ματαιώσει κάθε έλλειμμα χαράς. Έτσι μπορεί άνετα να λεχθεί ότι η μόνη προοπτική ζωής στην Εκκλησία είναι ο γάμος. Ο Χριστιανός δεν καλείται να επιλέξει ανάμεσα στον γάμο και την αγαμία, αλλά ανάμεσα σε δύο μορφές γάμου, δηλαδή ανάμεσα στον σαρκικό και τον πνευματικό. Βέβαια και ο σαρκικός γάμος, όταν συνάπτεται εν Χριστώ, είναι ταυτόχρονα και πνευματικός. Επειδή όμως δεν έχει μόνο πνευματικό χαρακτήρα, όπως αυτός που συνάπτεται με την παρθενία ανάμεσα στον πιστό και τον Χριστό, γι’ αυτό διακρίνεται από τον καθαρά πνευματικό γάμο και χαρακτηρίζεται ως σαρκικός. Άλλωστε το ασκητικό και εσχατολογικό πνεύμα, που χαρακτηρίζει την παρθενική ζωή, είναι απαραίτητο και στην έγγαμη[23].

Πρβλ. Α’Κορ. 7,29.
 Παρθενία, σωφροσύνη, ακτημοσύνη:

οι βασικές αρετές της μοναχικής ζωής

Από την ιστορία της Εκκλησίας γνωρίζουμε ότι η παρθενική ζωή δεν καλλιεργείται μόνο στον μοναχισμό. Εξαρχής υπήρχαν Χριστιανοί, που ασκούσαν την παρθενία χωρίς να είναι μοναχοί. Στην συνέχεια όμως η Εκκλησία συνέδεσε την άσκηση της παρθενίας με τον μοναχισμό. Όποιος γίνεται μοναχός υπόσχεται ότι θα τηρήσει την παρθενία, ή αν προηγουμένως ήταν έγγαμος ή είχε εκτός γάμου σχέσεις, δίνει την υπόσχεση της σωφροσύνης. Η παρθενία, όπως άλλωστε και η σωφροσύνη, δεν αποτελεί την πρώτη αρετή της μοναχικής ζωής. Πρώτη είναι η υπακοή. Η παρθενία και η σωφροσύνη, όπως και η τρίτη βασική αρετή του μοναχισμού, η ακτημοσύνη, συνδέονται άμεσα με την υπακοή και απαρτίζουν μαζί με αυτήν αδιάσπαστη ενότητα[24].

Η υπακοή είναι η κορυφαία μοναχική αρετή, με την οποία καταπολεμείται η φιλαυτία, που είναι η μητέρα ολων των παθών, και καλλιεργείται η ταπεινοφροσύνη, που αποτελεί την πεμπτουσία όλων των αρετών. Η μοναχική υπακοή, που συνδέεται με συγκεκριμένο πρόσωπο και τόπο ασκήσεως, εντάσσεται μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της υπακοής που οφείλει κάθε πιστός στον Θεό. Σκοπός της δεν είναι η νέκρωση του φυσικού θελήματος του ανθρώπου, αλλά η παράδοσή του στο θέλημα του Θεού· ο συντονισμός του με το θείο θέλημα. Κι επειδή το θέλημα του Θεού αποτελεί έκφραση της αγάπης του, η τελείωση στην υπακοή είναι τελείωση στην αγάπη. Ο μοναχός οφείλει υπακοή πρωτίστως στον πνευματικό του πατέρα. Με την υπακοή αυτήν εκφράζει την υπακοή του στον Θεό· υποτάσσει το θέλημά του στο θείο θέλημα. Αλλά στην συνέχεια οφείλει υπακοή και σε όλους τους αδελφούς του. Η υπακοή είναι θεληματική δουλεία που οδηγεί στην αληθινή ελευθερία. Χωρίς την υπακοή δεν υπάρχει μοναχική ζωή. Δεν υπάρχει η δυνατότητα τελειώσεως του μοναχού, αλλά και γενικότερα του ανθρώπου ως προσώπου. Το πρότυπο της αρετής αυτής παρουσιάστηκε από τον ίδιο τον Χριστό με την τέλεια υπακοή που έδειξε ως άνθρωπος στον Θεό και Πατέρα του. Δεύτερη βασική αρετή του μοναχισμού είναι η παρθενία. Αυτή δεν έχει αρνητικό αλλά θετικό χαρακτήρα. Ο εκούσιος αυτοαποκλεισμός από τις σαρκικές σχέσεις δεν έχει ως σκοπό να νεκρώσει τον έρωτα στην ψυχή του μοναχού, αλλά να τον μετατρέψει σε ένθεο έρωτα που είναι τόσο ανώτερος από τον σαρκικό, όσο και τα αιώνια αγαθά από τα πρόσκαιρα[25]. Η παρθενική ζωή ονομάζεται και αγγελική, γιατί είναι η ζωή που χαρακτηρίζει τους αγγέλους. Παρθενική όμως θα είναι και η ζωή των ανθρώπων στην βασιλεία του Θεού κατά τον μέλλοντα αιώνα[26]. Γι’ αυτό η παρθενική ζωή κατά τον παρόντα αιώνα έχει εσχατολογικό χαρακτήρα. Και η παρθενία έχει ως πρότυπο τον Χριστό, που όπως παρατηρεί ο Μεθόδιος Ολύμπου, δεν είναι μόνο αρχιποιμένας και αρχιπροφήτης αλλά και αρχιπάρθενος[27]. Αλλά και η μητέρα του Χριστού, που είναι και μητέρα της καινής κτίσεως, είναι Παρθένος. Οι μοναχοί, ακολουθώντας την παρθενική ζωή, ακολουθούν τον Χριστό και την Παναγία μητέρα του. Ακόμα και στην Παλαιά Διαθήκη υπάρχουν τα πρότυπα του Τιμίου Προδρόμου και του Προφήτη Ηλία. Τέλος η βίωση της αρετής αυτής παρουσιάζεται και ως ομοίωση προς την ζωή της Αγίας Τριάδος[28]. Η παρθενία δηλαδή έχει την έσχατη αναφορά της στον Τριαδικό Θεό, τον Θεό της αγάπης. Τρίτη τέλος βασική αρετή του μοναχισμού είναι η ακτημοσύνη. Όπως αυτός που μπαίνει στο λουτρό αποβάλλει κάθε ρούχο, έτσι και αυτός που προσέρχεται στον μοναχισμό καλείται να απογυμνωθεί από κάθε κατοχή. Η αρετή της ακτημοσύνης δεν περιορίζεται στην απαλλαγή από χρήματα, κτήματα και θελήματα, αλλά επεκτείνεται και στην απελευθέρωση από κάθε επιθυμία κτήσεως και κατοχής, όπως και από κάθε βιοτική φροντίδα και μέριμνα[29]. Στην μοναχική ζωή η αρετή αυτή καλλιεργείται κυρίως με την καταπολέμηση του πάθους της φιλοκτημοσύνης ή της φιλαργυρίας, που εμποδίζει την ανάπτυξη της πνευματικής ζωής[30]. Όπως οι προηγούμενες αρετές, έτσι και η ακτημοσύνη έχει το πρότυπό της στην ζωή του Χριστού, ο οποίος δεν είχε «πού την κεφαλήν κλίνη»[31]. Η καλλιέργεια των τριών μοναχικών αρετών αποσκοπεί στην χριστοποίηση του μοναχού και την προσήλωσή του στην αγάπη του Θεού, που είναι και ο κύριος σκοπός της μοναχικής ζωής. Η φυγή από τον κόσμο δημιουργεί το κατάλληλο κλίμα για να καταπολεμηθούν τα πάθη της κακίας που μολύνουν την ψυχή, να απορριφθούν οι βιοτικές μέριμνες και επιθυμίες, για να καλλιεργηθεί η αγάπη προς τον Θεό και να είναι ελεύθερος ο δρόμος της τελειώσεως[32]. Όπως παρατηρεί ο όσιος Ισαάκ ο Σύρος, «ουδέποτε έδειξεν ο Θεός την εαυτού ενέργειαν αισθητικώς, ει μη εν χώρα ησυχίας και εν ερήμω και εν τόποις εστερημένοις των συντυχιών και της ταραχής της κατασκηνώσεως, της μετά των ανθρώπων»[33]. Ο θόρυβος του κόσμου και οι φροντίδες της ζωής δυσχεραίνουν την κοινωνία με τον Θεό. Αλλά και η ένταση, η κόπωση και το άγχος της καθημερινότητας, οι διάφοροι περισπασμοί και η λήθη του νοήματος και του σκοπού της ζωής, κάνουν συχνά εντονότερη την ανάγκη για αναζήτηση γνησιότερων μορφών ζωής και εκφράσεως της ανθρώπινης υπάρξεως. Η φυγή του μοναχού δεν γίνεται από εχθρότητα προς τον κόσμο, αλλά από αγάπη προς τον Χριστό. Δεν γίνεται από άρνηση της κοινωνίας, αλλά από αναζήτηση αληθινής κοινωνίας. Ο μοναχός, ακόμα και αυτός που απομακρύνεται στην έρημο, ανήκει σε κάποιο μοναστήρι. Και το μοναστήρι αποτελεί ανθρώπινη κοινωνία με υλικές και πνευματικές ανάγκες, με σωματική και πνευματική εργασία. Αποτελεί μικρή Εκκλησία. Ειδικότερα το κοινόβιο με την υποταγή του ατομικού συμφέροντος στο κοινό συμφέρον και τον κοινό σκοπό δημιουργεί τις ασφαλέστερες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της εν κοινωνία ζωής. Γι’ αυτό άλλωστε συνιστά το ιδεώδες της κοινωνικής ζωής της Ορθοδοξίας. Ολόκληρη η κοινωνία των πιστών είναι «μία Εκκλησία κοινοβιακή»[34]. Και το μοναστικό κοινόβιο αποτελεί την συνεπέστερη προσπάθεια ιστορικής πραγματώσεώς της.

[14] Πρβλ. Α’Κορ. 7,29.

[15] Βλ. Εὐσεβίου Καισαρείας, Εὐαγγελικὴ ἀπόδειξις 1,9, PG 22,77D.
[16] Βλ. ὅ.π.
[17] Βασιλείου Ἀγκύρας, Περὶ τῆς ἐν παρθενίᾳ ἀληθοῦς ἀφθορίας 55, PG 30,780Β.
[18] «Χλεύη γὰρ τὰ μὲν τῆς παιδοποιήσεως ὄργανα τηρεῖν παρθένα, τὴν δὲ γλῶσσαν μὴ τηρεῖν, ἢ τὴν γλῶσσαν μὲν τηρεῖν παρθένον, τὴν δὲ ὅρασιν ἢ τὴν ἀκοὴν ἢ τὰς χεῖρας μὴ τηρεῖν, ἢ ταῦτα μὲν ἔχειν καὶ τηρεῖν παρθένα, τὴν δὲ καρδίαν μὴ τηρεῖν, ἀλλ’ ἑταιρίζεσθαι τύφῳ καὶ θυμῷ». Μεθοδίου Ὀλύμπου, Συμπόσιον τῶν δέκα παρθένων 11,282, ἔκδ. H. Musurillo, «Sources Chrétiennes», τόμ. 95, σ. 306.
[19] Βλ. Βασιλείου Ἀγκύρας, Περὶ τῆς ἐν παρθενίᾳ ἀληθοῦς ἀφθορίας 48, PG 30, 765Β.
[20] Βλ. Ματθ. 5,28. «Ὀφθαλμὸς πορνεύων οὐ φυλάσσει τὴν παρθενίαν, γλῶττα πορνεύουσα τῷ πονηρῷ μίγνυται… Παρθενευέτω καὶ ἡ διάνοια· μὴ ρεμβέσθω, μὴ πλανάσθω, μὴ τύπους ἐν αὐτῇ φερέτω πονηρῶν πραγμάτων». Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 37,10, PG 36,296Α.
[21] «Καὶ γὰρ ἡ παρθενία διὰ τοῦτο καλόν, ὅτι πᾶσαν ἐκκόπτει φροντίδος ὑπόθεσιν περιττῆς, καὶ πᾶσαν σχολὴν τοῖς κατὰ Θεὸν ἀνατίθησιν ἔργοις· ὡς ἂν μὴ τοῦτο ἔχοι, πολὺ τοῦ γάμου πάλιν ἐλάττων γίνεται, ἀκάνθας ἐν τῇ ψυχῇ περιφέρουσα καὶ τὸν καθαρὸν καὶ οὐράνιον συμπνίγουσα σπόρον». Ἰω. Χρυσοστόμου, Περὶ παρθενίας 77, PG 48,590.
[22] Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης γράφει: «Ἁγνός ἐστιν ὁ ἔρωτι ἔρωτα διακρουσάμενος, καὶ πῦρ πυρὶ ἀΰλῳ ἀποσβέσας». Κλῖμαξ 15, PG 88,880D.
[23] «Ὃ γάρ ἐστι τῇ ὑπὸ ζυγὸν τὸ μέρος, τοῦτο παντελὲς τῇ παρθένῳ». Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 37,10, PG 36,296Α.[24] Βλ. Ἀρχιμ. Σωφρονίου, Ἄσκηση καὶ θεωρία, Ἔσσεξ Ἀγγλίας 2010, σ. 45 κ.ἑ., ὅπου καὶ περισσότερα γιὰ τὶς τρεῖς μοναχικὲς ὑποσχέσεις.
[25] «Ὅσῳ γὰρ κρείττονα τῶν προσκαίρων εἰσὶ τὰ αἰώνια ἀγαθά, τοσοῦτον ἀναλόγως καὶ τὸν ἔρωτα ἐμποιοῦσι σφοδρότερον ἐν ταῖς τῶν ἐρώντων ψυχαῖς». Συμεὼν Ν. Θεολόγου, Ἠθικὰ 4,897-99, ἔκδ. J. Darrouzès, «Sources Chrétiennes», τόμ. 129, σ. 72.
[26] Βλ. Ματθ. 22,30. Μάρκ. 12,25. Λουκ. 20,35-6.
[27] Βλ. Μεθοδίου Ὀλύμπου, Συμπόσιον τῶν δέκα παρθένων 1,5,25, ἔκδ. H. Musurillo, «Sources Chrétiennes», τόμ. 95, σ. 64.
[28] Κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ αὐτὸς ποὺ ἀσκεῖ τὴν παρθενία ὁμοιώνεται «τῷ πρὸ πάντων τῶν αἰώνων ἐν παρθενίᾳ γεννήσαντι Πατρί, καὶ τῷ παρθένῳ καὶ ἐκ παρθένου Πατρὸς ἐν ἀρχῇ προελθόντι γεννητῶς, καὶ ἐπ’ ἐσχάτων τῶν αἰώνων ἐκ Παρθένου Μητρὸς σαρκὶ γεγεννημένῳ, καὶ τῷ ἐκ μόνου Πατρός, οὐ γεννητῶς ἀλλ’ ἐκπορευτῶς προϊόντι ἀπορρήτως Πνεύματι». Δεκάλογος κατὰ Χριστὸν νομοθεσίας 6, ἔκδ. Π. Χρήστου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Συγγράμματα, τόμ. 5, σ. 257-8.
[29] «Ἀκτημοσύνη ἐστὶ φροντίδων ἀπόθεσις, ἀμεριμνία βίου, ὁδοιπόρος ἀνεμπόδιστος, πίστις ἐντολῶν, λύπης ἀλλότριος». Ἰω. Σιναΐτου, Κλῖμαξ 17, PG 88, 928C. Πρβλ. καὶ Συμεὼν Ν. Θεολόγου, Κατηχήσεις 34, 364-9, ἔκδ. B. Krivochéine, «Sources Chrétiennes», τόμ. 113, σ. 300.
[30] Βλ. Ἀρχιμ. Σωφρονίου, Ἄσκησις καὶ θεωρία, σ. 69.
[31] Ματθ. 8,20.
[32] Βλ. Μ. Βασιλείου, Λόγος ἀσκητικὸς 2,1, PG 31,881B.
[33] Ἰσαὰκ Σύρου, Λόγος 19, ἔκδ. Ἰ. Σπετσιέρη, σ. 73.
[34] Βλ. Θεοδώρου Στουδίτου, Ἐπιστολὴ 53, PG 99,1264CD.

ΠΗΓΗ: http://www.pemptousia.gr

Ἅγιος Φιλήμων ὁ Ἀπόστολος (22 Νοεμβρίου)

                Ἅγιος Φιλήμων ὁ Ἀπόστολος καὶ οἱ σὺν αὒτῷ Ἄρχιππος, Ὀνήσιμος καὶ Ἀπφία 

αί γιά τούς τέσσερις Ἁγίους ἀναφέρει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν πρός Φιλήμονα ἐπιστολή του.
Ὁ Φιλήμων καί ἡ σύζυγός του Ἀπφία ἦταν χριστιανοί στήν πόλη τῶν Κολοσσῶν, μέ ἀνεπτυγμένο αἴσθημα φιλανθρωπίας. Χρησιμοποιοῦσαν δέ τά πλούτη τους μέ προθυμία γιά τήν ἀνακούφιση φτωχῶν, ἀσθενῶν καί γιά τήν ἀνάπτυξη τοῦ ἔργου τοῦ Χριστοῦ. Στό χριστιανισμό προσῆλθαν διά τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ὅταν αὐτός εἶχε ἔλθει στήν πόλη τους.
Μάλιστα, γιά τίς ἀγαθοεργίες τοῦ Φιλήμονα γράφει συγκεκριμένα: «Χάριν ἔχομεν πολλήν καί παράκλησιν ἐπί τῇ ἀγάπῃ σου ὅτι τά σπλάγχνα τῶν ἁγίων ἀναπέπαυται διά σοῦ, ἀδελφέ». Δηλαδή, ἔχουμε πολλή χαρά καί παρηγοριά γιά τήν ἀγάπη σου, διότι οἱ καρδιές τῶν ἀδελφῶν χριστιανῶν ἔχουν βρεῖ ἀνάπαυση μέ τίς εὐεργεσίες καί ἀγαθοεργίες σου, ἀδελφέ.
Γιά τόν Ἄρχιππο λέγεται ὅτι ἦταν συγγενής, ἴσως καί γιός τοῦ Φιλήμονα καί τῆς Ἀπφίας. Ὁ Παῦλος, ἐπειδή ὁ Ἄρχιππος εἶχε μεγάλη ἀφοσίωση στήν διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου, στήν πρός Φιλήμονα ἐπιστολή του τόν ὀνομάζει στρατιώτη.
Ὁ Ὀνήσιμος ἦταν ὑπηρέτης τοῦ Φιλήμονα, ἀπό τόν ὁποῖο ἀπέδρασε καί πῆγε στήν Ρώμη. Ἐκεῖ ἔπεσε στά δίχτυα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, πού τόν ἔστειλε πίσω στό Φιλήμονα, χριστιανό πλέον. Καί παρακαλεῖ τόν Φιλήμονα νά δεχθεῖ τόν Ὀνήσιμο, ὄχι σάν ὑπηρέτη, ἀλλά σάν ἀδελφό.
Κατά τήν παράδοση, ὅλοι μαρτύρησαν γιά τόν Χριστό, ἀγωνιζόμενοι γιά τήν διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ’. Ταχύ προκατάβαλε.

Τετράς ἡ θεόλεκτος, τῶν Ἀποστόλων Χριστοῦ, Φιλήμων καί Ἄρχιππος, καί σύν Ἀπφίᾳ ὁμοῦ, ὁ θεῖος Ὀνήσιμος, λάμψαντες τοῖς ἐν σκότει, ἀληθείας τήν γνῶσιν, ἤθλησαν ὁμοφρόνως, καί τήν πλάνην καθεῖλον. Καί νῦν ἐξευμενίζονται, πᾶσι τόν Κύριον.

Κοντάκιον. Ἦχος β’. Τήν ἐν πρεσβείαις.

Ὡς Ἐκκλησίας θεμέλιοι καί λαμπτῆρες, καί τοῦ Σωτῆρος Ἀπόστολοι θεηγόροι, Φιλῆμον Ἀπφία καί Ὀνήσιμε, καί σύν Ἀρχίππῳ ἅμα, ὑπέρ ἡμῶν πρεσβεύσατε, τῷ Λόγῳ σοφοί ἱεροκήρυκες.

Μεγαλυνάριον.

Χαίρετε τοῦ Λόγου μυσταγωγοί, καί τῶν ἐν τῷ σκότει, πλανωμένων φωταγωγοί, Ἄρχιππε Φιλῆμον, Ὀνήσιμε Ἀπφία, Ἀπόστολοι θεόπται, Ἀγγέλων σύσκηνοι.

ΠΗΓΗ:http://www.faneromenihol.gr/

Φώτης Καφάτος!!!

Ο Στέφανος Τραχανάς για το Φώτη Καφάτο

Το ιστορικό της φιλίας του με το Φώτη Καφάτο εξιστόρησε σε κείμενο ο Στέφανος Τραχανάς, αναστορούμενος τη γνωριμία του με τον κορυφαίο Κρητικό επιστήμονα, που δεν είναι πια στη ζωή. Η γνωριμία των δύο ανδρών έγινε το 1971 στη Μασαχουσέτη, όταν ο Φώτης Καφάτος είχε μόλις εκλεγεί καθηγητής στο Χάρβαρντ.
Ο Στέφανος Τραχανάς διηγείται...

Γνώρισα για πρώτη φορά τον Φώτη Καφάτο στο σπίτι του στο Καίμπριτζ Μασαχουσέτης το 1971. Είχε πρόσφατα εκλεγεί τακτικός καθηγητής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ –ο νεαρώτερος στην ιστορία του– και λίγο μετά καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών στην ίδια «έδρα». Αναποφάσιστος για το «δέον γενέσθαι» –δεν γύρναγες έτσι «αψήφιστα» στην Ελλάδα εκείνο τον καιρό (και μάλιστα από το Χάρβαρντ)– κάλεσε στο σπίτι του τους Έλληνες μεταπτυχιακούς φοιτητές της περιοχής για μια γνωριμία και συζήτηση. Το «θέμα» ήρθε γρήγορα στο τραπέζι. Ο οικοδεσπότης ήθελε να μάθει από τους καλεσμένους του –κυρίως από τις «νέες αφίξεις»– τα τελευταία νέα από το ελληνικό πανεπιστήμιο. Το ερώτημά του ήταν πολύ συγκεκριμένο και αγωνιώδες. Έχει νόημα –κι αν έχει νόημα μπορείς;– να είσαι προοδευτικός καθηγητής στην Ελλάδα σήμερα; Δεν ήθελα να τον απογοητεύσω –ο «προοδευτικός καθηγητής» ήταν τότε «ουσιώδες εν ανεπαρκεία»– και του ανέφερα ένα «αρχαίο» παράδειγμα. Τον Νίκο Κρητικό. Τον καθηγητή-θρύλο του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Είχε γράψει το πρώτο βιβλίο Μαθηματικών στη Δημοτική και –έτσι έλεγε ο θρύλος– στον καιρό της Κατοχής (μεταξύ άλλων «περίεργων» πράξεών του) είχε βγάλει το σακάκι του για να το δώσει στον φοιτητή που «τουρτούριζε» στα τελευταία καθίσματα του κεντρικού αμφιθεάτρου του Ιδρύματος.

Πρέπει να διηγήθηκα το περιστατικό με αρκετή θέρμη γιατί στο τέλος της βραδιάς κι ενώ ετοιμαζόμουν να φύγω φορώντας ένα ελαφρύ σακάκι, με υπομηδενικές θερμοκρασίες έξω, βλέπω πίσω μου τον οικοδεσπότη μ’ ένα βαρύ στρατιωτικό «τζάκετ» στο χέρι –από τα «περισσεύματα» του πολέμου στο Βιετνάμ– να μου λέει χαμογελώντας. «Στέφανε, δεν ξέρω αν μπορώ να είμαι προοδευτικός καθηγητής στην Ελλάδα σήμερα, αλλά εδώ στο Καίμπριτζ μάλλον μπορώ». Και μου δίνει το τζάκετ.

Μου άρεσε το χιούμορ –και το τζάκετ(!)– και κάπως έτσι ξεκίνησε η φιλία μου με τον Φώτη Καφάτο. Μια από τις πιο δυνατές φιλίες της ζωής μου.

Σύντομα οι συναντήσεις στο σπίτι του Καφάτου θα πάρουν τακτική μορφή. Μια ομάδα ανθρώπων θα βρισκόμασταν κάθε δύο βδομάδες για να συζητάμε προβλήματα της ελληνικής εκπαίδευσης με συγκεκριμένο θέμα και εισηγητή κάθε φορά. Η απόλυτη οργάνωση! Η οποία όμως κατέρρευσε ήδη από την πρώτη συνάντηση όταν ένας νεοφερμένος, «χωρίς τρόπους», πήρε τον λόγο και μας είπε ότι ήταν περίπου ντροπή μας να συζητάμε για εκπαιδευτικά ζητήματα όταν «εκεί κάτω», στην πατρίδα, βασανίζονται άνθρωποι. Οι συναντήσεις στο σπίτι του Καφάτου συνεχίστηκαν, παρ’όλα αυτά, αλλά με τελείως διαφορετικό περιεχόμενο. Κι όχι μόνο στο σπίτι αλλά και στο εργαστήριό του στο Χάρβαρντ το οποίο –όντας εξοπλισμένο και με έναν αρχαίο πολύγραφο– μετατράπηκε για κάποιο διάστημα σε ένα νυχτερινό τυπογραφείο. Εκεί συντάσσονταν και τυπώνονταν τα ενημερωτικά-αντιδικτατορικά φυλλάδια που μοιράζονταν κάθε Κυριακή έξω από τις ελληνικές εκκλησίες της περιοχής.

Εν τω μεταξύ είχα αρχίσει να γνωρίζω και τις άλλες πλευρές του Φώτη Καφάτου. Παραδείγματος χάριν την αγάπη του για τα βουνά –οι πορείες μας με τον ίδιο και τη Σάρα (αλλά πολύ συχνά και τα… «Καφατάκια») ήταν πάντα μια μικρή περιπέτεια– και, κυρίως, την αγάπη του για την κοινή πατρίδα μας την Κρήτη. Σε αντίθεση όμως μ’ εμένα –ίσως γιατί εγώ ήμουν Σητειακός κι εκείνος Ρεθεμνιώτης (και ξέρουμε όλοι πόσο διαφέρουν αυτά τα δύο… κρητικά φύλα)– ο Φώτης Καφάτος ήταν ένας … μαχόμενος Κρητικός. Του άρεσε να το φωνάζει. Η αγγλική επιγραφή στην πόρτα του γραφείου του στο Χάρβαρντ δεν σου άφηνε πολλά περιθώρια για… αμφιταλαντεύσεις. «Πες μια κακή κουβέντα για έναν Κρητικό φίλο μου και… χάθηκες». Κρητικό αριθμό είχε ακόμα και το αυτοκίνητό του! ΚΡΗΤΗ 4 έγραφαν περήφανα οι πινακίδες του εκθέτοντας όμως τον ιδιοκτήτη του στα σκωπτικά σχόλια των φίλων του –ακόμα και σχετική μαντινάδα γράφτηκε– όταν το ταλαίπωρο εκείνο τετράτροχο (ένα πεζώ απροσδιόριστης ηλικίας) αρνιόταν να ανταποκριθεί στις ευθύνες του ονόματός του!

Ο αντικαταναλωτισμός –όχι ως κήρυγμα αλλά ως ενδιάθετη στάση ζωής και καθημερινή πράξη– ήταν (και είναι) ένα άλλο διακριτικό γνώρισμα της οικογένειας Καφάτου. Αν τα χρόνια των «εξήντα» –τα περίφημα «sixties»– άφησαν σε κάποιους ανθρώπους μόνιμα ίχνη (και δεν πέρασαν από πάνω τους ως «μόδα»), ανάμεσα σ’ αυτούς είναι ο Φώτης και η Σάρα. Η απλότητα στο ντύσιμο και στη ζωή τους είναι γνωστή σε πολλούς. Ελάχιστοι όμως γνωρίζουν ότι οι «Καφάτοι» αποτελούν ίσως το μοναδικό παράδειγμα γονέων της γενιάς τους που μεγάλωσαν τα παιδιά τους χωρίς τηλεόραση! Το «είδος» ήταν άγνωστο στο σπίτι τους στο Καίμπριτζ. Στο ίδιο σπίτι αφθονούσαν όμως άλλα αγαθά. Ανάμεσα σ’ αυτά και … πολλή Ελλάδα. Η Σάρα μετέφραζε –και δημοσίευε– αμερικανική ποίηση στα Ελληνικά και αργότερα ένα δικό της βιβλίο –επίσης στα Ελληνικά– για την κατάσταση στη Λατινικική Αμερική.

Εκείνη τη γη της ουτοπίας, όπου είχαν «μεταναστεύσει» τότε οι ελπίδες (και οι φαντασιώσεις) της γενιάς μας για έναν δικαιότερο κόσμο. Πάνω απ’ όλα όμως, σ’ εκείνο το σπίτι –και στην παρέα έξω απ’ αυτό– «κυκλοφορούσε» πολλή μουσική. Πολλή ελληνική μουσική αλλά και μουσική απ’ όλο τον κόσμο. Και κυρίως τραγούδι. Από Θεοδωράκη και ρεμπέτικο έως βυζαντινή ψαλμωδία και ριζίτικο· πολύ ριζίτικο. Στα δύο τελευταία είδη –την ψαλμωδία και το ριζίτικο– ο Φώτης ήταν πάντα ο αδιαφιλονίκητος πρώτος. Όταν –πολλά χρόνια αργότερα, μέρες δεκαπενταύγουστου– νυχτωθήκαμε στις απόκρημνες νότιες πλαγιές των Λευκών Ορέων, πάνω από το παραλιακό εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου, δεν ξέρω αν εκείνο που μας έσωσε ήταν η καταβατική μας δεινότητα, μέσα στο σκοτάδι, ή ο παρακλητικός κανόνας που τόσο γλυκά είχε ψάλει ο Φώτης λίγο νωρίτερα, όταν έπεφτε το σούρουπο!

Ενώ όμως πολλά αλλάζουν στην επαγγελματική ζωή του Φώτη Καφάτου από τότε μέχρι σήμερα –Καίμπριτζ, Αθήνα, Ηράκλειο, Χαϊδελβέργη, Λονδίνο– η Κρήτη παραμένει το σταθερό σημείο αναφοράς του. Η Κρήτη «συμπυκνωμένη» σ’ ένα μικρό χωριό στα νότια του νομού Χανίων, στη «σκιά» των Λευκών ορέων: τη Σούγια. Από το 1974 που την πρωτοανακάλυψε με τον Γιώργο Γραμματικάκη, μέχρι σήμερα – σχεδόν σαράντα ολόκληρα χρόνια!– πηγαίνει κάθε χρόνο εκεί με την οικογένειά του για καλοκαιρινή ξεκούραση (μετά συγγραφικής εργασίας!) και πορείες στα πανέμορφα παλιά μονοπάτια που ξεκινούν από κει. Και μένει πάντα –επί σαράντα σχεδόν χρόνια!– στο ίδιο απλό σπίτι. Με τη συντροφιά του Βαγγέλη και της Γεωργίας Μυριζάκη. Δυο σπάνιων Κρητικών που έμειναν αχάλαστοι από το «μεγάλο κύμα» που σάρωσε την Κρήτη όλα αυτά τα χρόνια. Αναγνωρίζοντας αυτή τη μοναδική σχέση του με τον τόπο τους, οι Σελινιώτες ανακήρυξαν πριν λίγα χρόνια τον Φώτη Καφάτο επίτιμο δημότη τους. Και το γιόρτασαν με το δικό τους ιδιαίτερο τρόπο. Όμως τον αληθινό –τον ολόκληρο– Φώτη Καφάτο μπορείς να τον γνωρίσεις μόνο πάνω στα βουνά της Κρήτης. Σ’ εκείνα τα μοναδικά παλιά μονοπάτια όπου μπορείς ακόμα να βρεις την πραγματική ψυχή του τόπου· και τη δική σου. Ευτύχησα να περπατήσω με τον Φώτη σ’ όλα τα βουνά της Κρήτης –από τις Μαδάρες και τον Ψηλορείτη ώς τα Λασηθιώτικα, κυρίως όμως τις Μαδάρες– και κρατάω μια πολύ ξεχωριστή θέση στην ψυχή μου γι’ αυτούς τους «περιπάτους». Τρόπος του λέγειν περιπάτους. Γιατί όταν περπατάς με τον Φώτη Καφάτο στις Μαδάρες έχεις δίπλα σου έναν κρητικό Δον Κιχώτη έτοιμο να παραδοθεί άνευ όρων στο κάλεσμα αυτού του «μαγικού βουνού». Έτσι όλα είναι ανοικτά για το απρόβλεπτο· την περιπέτεια (ακόμα και το …φιάσκο) ή το θαύμα. Συνήθως συμβαίνουν και τα δύο. Όπως εκείνη τη φορά που θα ανεβαίναμε στις Πάχνες· την ψηλότερη κορφή στα Λευκά Όρη. Και βρεθήκαμε –ακολουθώντας ευλαβώς το σχέδιο του αρχηγού (με βάση τους «αλάνθαστους» στρατιωτικούς χάρτες που είχε φέρει μαζί του)– ακριβώς απέναντι! Είχαμε καταλάβει τη… λάθος κορυφή! Η θεωρία της «σχετικότητας» πουεπικαλέστηκα –αν ήμασταν απέναντι, είπα, θα βλέπαμε τούτη την κορυφή ωςψηλότερη διότι το ύψος είναι σχετικό(!)– δεν μπόρεσε δυστυχώς να αποτρέψει τοαναπόφευκτο. Ο αρχηγός κατέβασε κάτω όλη την ομάδα και την ανέβασε ξανά κατ’ ευθείαν πάνω, από την απέναντι πλαγιά· στις πραγματικές Πάχνες αυτή τη φορά! Και επιπλέον –επειδή θεώρησε κατώτερη μιας τέτοιας ομάδας(!) την εύκολη επιστροφή στη βάση μας (ένα μιτάτο στα 1800 μέτρα)– σχεδίασε μια άλλη επιστροφή, έξι ωρών, μέσα από το πιο αξέχαστο σεληνιακό τοπίο που είχαμε δει ποτέ! Το «θαύμα» είχε συμβεί κι αυτή τη φορά! Διηγούμαι το περιστατικό εκτός των άλλων, και για να υπαινιχθώ (με τρόπο ανάλαφρο) κάτι ουσιώδες. Το ηγετικό χάρισμα του Φώτη Καφάτου. Τη μοναδική ικανότητά του να «παίρνει πάνω του μια ομάδα ανθρώπων» – ακόμα και την πιο απρόθυμη ομάδα– και να τη φτάνει στην κορυφή. Έστω κι αν κάποιες φορές είναι η… λάθος κορυφή!

Σ’ έναν απ’ εκείνους τους «περιπάτους» στις Μαδάρες, άκουσα για πρώτη φορά τον Φώτη Καφάτο να μιλάει για την ελονοσία και τον φορέα του σχετικού παράσιτου· το κουνούπι. Η αρρώστεια είχε πια ξεχαστεί στον δικό μας –τον δυτικό– κόσμο, γι’ αυτό την είχαν περίπου ξεχάσει και οι ειδικοί επιστήμονες· γιατροί ή βιολόγοι. Όμως η ελονοσία «θέριζε» εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο στις λιγότερο τυχερές περιοχές του πλανήτη μας· κυρίως στην Αφρική. 

Έτσι, πριν από είκοσι περίπου χρόνια, το ίδρυμα Μακ Άρθουρ –ένας οργανισμός που χρηματοδοτεί μόνο επίλεκτα ερευνητικά προγράμματα– επέλεξε την ελονοσία ως στόχο και ζήτησε από μια ομάδα διαπρεπών ερευνητών –με τον Φώτη Καφάτο έναν εξ αυτών– να συμπεριλάβουν στα ερευνητικά τους ενδιαφέροντα αυτή την ξεχασμένη αρρώστια. Και κάπως έτσι μπήκε στη ζωή του Φώτη Καφάτου το κουνούπι. Η δική του κύρια ευθύνη θα ήταν να μελετήσει τους πολύπλοκους μοριακούς μηχανισμούς που επιτρέπουν στο παράσιτο της ελονοσίας να «χρησιμοποιεί» το κουνούπι για τους δικούς του «σκοπούς». Αυτός ήταν και ο μόνος σίγουρος –αν και μακρύς– δρόμος για να φτάσουμε κάποτε και στον «πραγματικό» στόχο· την κατασκευή ενός αποτελεσματικού εμβολίου γι’ αυτή την αρρώστια.

Ο ίδιος δεν μιλάει ποτέ γι’ αυτό το στόχο. Μιλάει για την «επιστήμη του κουνουπιού». Αυτήν που φτιάχτηκε τα τελευταία χρόνια κυρίως στο εργαστήριό του.

Μιλάει για τα ερωτήματα που απαντήθηκαν κι εκείνα που μένει να απαντηθούν το αμέσως επόμενο διάστημα. Όμως ακούγοντάς τον, δύσκολα αποφεύγεις την εντύπωση ότι βαθειά στο μυαλό του είναι καρφωμένος ένας «τελικός» στόχος· το φάρμακο της ελονοσίας.

Διερωτώμαι –όχι χωρίς ανησυχία(!)– ποια κορυφή της Κρήτης θα διαλέξει ο Φώτης Καφάτος για να κάνει την αναφορά του όταν αυτό συμβεί. Όταν ο στόχος γίνει πραγματικότητα. Γιατί βέβαια αυτό το «μυστικό νόημα» είχαν πάντα εκείνες οι πορείες –εκείνοι οι «περίπατοι»– στα μεγάλα παλιά μονοπάτια. Αυτό ήταν το κεντρικό νήμα στη ζωή του Φώτη Καφάτου: Η διαρκής αναφορά στην Κρήτη. Αυτό δηλαδή που συνιστά την ουσία του γενέθλιου τόπου· την ουσία της πατρίδας. 

Τόπος σου δεν είναι εκεί που μένεις αλλά εκεί που λογοδοτείς· εκεί που κάνεις την αναφορά σου. Και ο τόπος του Φώτη Καφάτου είναι ένας και μόνο· η Κρήτη. Ελπίζω πάντως να μην διαλέξει πάλι τις… Πάχνες για την επόμενη μεγάλη αναφορά. Υπάρχουν και χαμηλότερα υψόμετρα στην Κρήτη! Παραδείγματος χάριν εκείνος ο υπέροχος βυζαντινός βράχος με το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία στην έξοδο του φαραγγιού της Τρυπητής στη σκιά του μεγάλου Γκίγκιλου.

Φώτη, αρχηγέ, η «απρόθυμη ομάδα», οι φίλοι σου, θα είμαστε εκεί.

ΠΗΓΗ:http://www.cretalive.gr/crete/o-stefanos-trachanas
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ:https://www.facebook.com/sofia.patinos

ΤΑ ΕΙΣΟΔΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

ΤΑ ΕΙΣΟΔΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΗΝ Ι.ΜΟΝΗ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ 2016

Κυριακή 21 Νοεμβρίου / 4 Δεκεμβρίου 2016. H εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου εορτάσθηκε στην πανηγυρίζουσα Ιερά Μονή της Μεγάλης Παναγίας της Παλαιάς Πόλεως Ιεροσολύμων προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ελενουπόλεως κ. Ιωακείμ.

Τα Εισόδια της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου)

 Ύμνοι στα Εισόδια της Θεοτόκου 

 

Φώτης Καφάτος:

Ένας σπουδαίος Έλληνας επιστήμονας 

που έφυγε

 Παναγιώτης Χαρίτος, Φυσικός, Δρ Θεολογίας,

Φώτης Καφάτος (16 Απριλίου 1940 – 17 Νοεμβρίου 2017). Πολίτης του κόσμου, με κεραίες ευαίσθητες στα μηνύματα των καιρών που εκτός του επιστημονικού του έργου αφιερώθηκε στη στήριξη θεσμών και ερευνητικών κέντρων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. «Έχω την ανάγκη να χρησιμοποιώ την όποια δυνατότητα και επιρροή έχω για να κάνω κάτι δημιουργικό, κάτι το οποίο δεν προωθεί κυρίως τη δική μου καριέρα αλλά υπηρετεί έναν ευρύτερο κοινωνικό στόχο».

Ήταν ο πρώτος πρόεδρος και από τα ιδρυτικά μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (European Research Council) και μέλος του επιστημονικού του συμβουλίου. Διετέλεσε διευθυντής του Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας Institute of Molecular Biology στη Χαϊδελβέργη. Καθηγητής στο Harvard University (σε ηλικία 30 ετών) και στη συνέχεια στο Imperial College London καθώς και στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Κρήτης. Έθεσε τις βάσεις της Μοριακής Βιολογίας στην Ελλάδα, με δεκάχρονη θητεία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, και συνετέλεσε στην οργάνωση του Πανεπιστημίου και του Ερευνητικού Κέντρου της Κρήτης.

Από τους πρωτοπόρους στην παγίωση της μοριακής προσέγγισης της έρευνας της Ανάπτυξης και στην καθιέρωση της Τεχνολογίας του Ανασυνδυασμένου DNA. Υπήρξε ο θεμελιωτής του προγράμματος της χαρτογράφησης και αλληλούχισης του γονιδιώματος της Drosophila melanogaster και τη δεκαετία 2000 – 2010 εργάστηκε για την αποκρυπτογράφηση του κουνουπιού-φορέα της ελονοσίας στον άνθρωπο, καθώς και στην ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων για την καταπολέμηση της ελονοσίας.

Αξίζει να πάρουμε μια γεύση από το οξύ πνεύμα του:

1.»Συχνά φοβήθηκα ότι ακολουθώντας το μεράκι μου για την έρευνα δεν ανέπτυσσα άλλες πλευρές μου· δεν προλάβαινα να διαβάζω ποίηση και λογοτεχνία, που είναι επίσης μεγάλες αγάπες…. Ακόμη χειρότερα: επιβάλλοντας στον εαυτό μου τη σκληρή δουλειά περιόριζα την επικοινωνία μου με άλλους ανθρώπους, την οικογένεια και τους φίλους μου. Με παρηγορεί η σιγουριά των δεσμών αγάπης και αλληλοσεβασμού με τη γυναίκα μου, τις κόρες μου, τους λίγους καλούς μου φίλους. Είναι γεγονός ότι τα συχνά ταξίδια μου και ο περιορισμένος (ώς ανύπαρκτος) ελεύθερος χρόνος μου δεν βοηθούν τη διατήρηση συνεχών επαφών με ευρύ κύκλο φίλων. Προσπαθώ τουλάχιστον να δίνω έμφαση στην ποιότητα των σχέσεών μου…».»

Συνέντευξη του Φώτη Καφάτου στην Ιωάννα Σουφλερή που δημοσιεύτηκε στο ΒΗΜΑ (27/04/1997)

2.»Στην Κρήτη έχουμε μια ωραία μαντινάδα:
Κρήτη τα παλληκάρια σου και γι’αντα τα ξοριζεις
Η ξενιτειά τα χαίρεται και συ τα λαχταρίζεις.
Τη θυμάμαι συχνά και την θέτω υπόψη των νέων. Κατ’ αρχήν όπου γη πατρίς. Πρέπει να δώσουμε στους νέους μας όλες τις ευκαιρίες που μπορούμε να δουλεύουν επάνω σε θέματα για τα οποία αισθάνομαι πραγματική αγάπη. Κι ας μην ξεχνούμε: όπου γης πατρίς. Σαν τον Οδυσσέα στην Ιθάκη, θα βρουν το δρόμο τους.»

Από κείμενο του Φ. Καφάτου, με θέμα: «Ανάπτυξη στην έρευνα, η απάντηση στην κρίση», που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα protagon, στις 07/06/2011, λινκ.

 ΠΗΓΗ:http://www.pemptousia.gr/

ΛΟΓΟΝ ΑΓΑΘΟΝ.

 Πολυέλαιος Θεομητορικών εορτών.

Κατά τις Θεομητορικές εορτές ψάλλεται, κυρίως στα Μοναστήρια,  ο εξυμνητικός Πολυέλεος «Λόγον αγαθόν». Πρόκειται για τον ψαλμό μδ΄(44), ο οποίος ολοκληρώνεται με ειδικούς εκθειαστικούς στίχους προς την Παναγία: «Χαίρε, παντάνασσα πανύμνητε, μήτηρ Χριστού του Θεού. Αλληλούια».

Το μέλος που είθισται να ψάλλεται είναι του Θεοδώρου Φωκαέως σε ήχο πλ. δ΄.

Η ηχογράφηση που ακολουθεί πραγματοποιήθηκε στον Ι.Ν. Αγίου Μαξίμου του Γραικού Άρτης στις 2Ι-8-2016. ψάλλει ο Γεώργιος Ντόβολος.

 Λόγον ἀγαθόν. Ἀλληλούϊα. Ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν. Χαῖρε Παντάνασσα Πανύμνητε, Μῆτερ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ. Ἀλληλούϊα.

Ἡ γλῶσσά μου κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου. Χαῖρε τῶν Προφητῶν τὸ κήρυγμα, Πατριαρχῶν ἡ δόξα. Ἀλληλούϊα.

Ἐξεχύθη χάρις ἐν χείλεσίν σου. Χαῖρε ἄσπιλε, ἀμόλυντε, ἄφθορε Παναγία. Ἀλληλούϊα.

 Περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, Δυνατέ. Χαῖρε Κεχαριτωμένη ὁ Κύριος μετὰ Σοῦ καὶ διὰ Σοῦ μεθ’ ἡμῶν. Ἀλληλούϊα. Καὶ ἔντεινον καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε. Χαῖρε Παρθένε Θεοτόκε ἐν γυναιξὶν εὐλογημένη. Ἀλληλούϊα.

Διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα. Χαῖρε Θρόνε πυρίμορφε τῶν τετραμόρφων ὑπερενδοξοτέρα. Ἀλληλούϊα.

 Παρέστη ἡ Βασίλισσα Ἐκκλησίας δεξιῶν Σου. Χαῖρε ὑπερευλογημένη, ὑπερδεδοξασμένη. Ἀλλυλούϊα.

Ἄκουσον θύγατερ καὶ ἴδε καὶ κλῖνον τὸ οὗς Σου. Χαῖρε Παράδεισε ἁγιώτατε, χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε. ‘Αλληλούϊα.

Η Ενορία

Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ

 Ο π.  ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΣ ΜΙΛΑ 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ

 ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΡΩΜΑΙΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΣ: Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Μεταλληνός ὁμότιμος καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου Ἁθηνῶν.

ΣΧΟΛΙΑ:– Πότε ἐμφανίζεται ἱστορικά ἡ ἐνορία καί πῶς λειτουργεῖ μέχρι σήμερα;

– Ποιά ἡ σχέση Ἐκκλησίας καί Ἐνορίας ὡς ἐν Χριστῶ κοινωνία καί ποιός ὁ ἱστορικός τους ρόλος ἰδιαιτέρως στόν Ἑλληνισμό;

– Γιατί σήμερα, πού ὑπάρχει τόση πνευματική σύγχυση καί τόση πλάνη, εἶναι ἀναγκαῖο ὅσο ποτέ ἄλλοτε, νά ξαναζωντανέψει ἡ ζωή τῆς ἐνορίας ἐπιστρέφοντας στήν Ὀρθόδοξη παράδοσή μας;

ΛΟΓΟΣ ΡΩΜΑΙΙΚΟΣ

ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ “ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗΣ” (ΑΧΕΛΩΟΣ TV 2017)

ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΣ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΛΑΝΟΣ

ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΤΟΥΝΤΙΟ – ΚΑΜΕΡΑ: ΦΩΤΗΣ ΒΑΡΔΗΣ

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗΣ: 09/10/17

Ὅσιος Γρηγόριος ὁ Δεκαπολίτης (20 Νοεμβρίου)

                Ὅσιος Γρηγόριος ὁ Δεκαπολίτης 

ζησε τόν 9ο αἰώνα μ.Χ. καί καταγόταν ἀπό τήν Εἰρηνόπολη τῆς Δεκαπόλεως. Τήν χριστιανική ἀνατροφή του ὄφειλε πρῶτα στήν μητέρα του Μαρία, ἡ ὁποία μέ τή ζωντανή της πίστη στόν Χριστό, ἀνέθρεψε τό γιό της σύμφωνα μέ τίς ἐπιταγές τοῦ Εὐαγγελίου.
Ὁ Γρηγόριος ἔγινε μοναχός καί ἀγωνιζόταν ἔντονα γιά ἠθική τελειοποίηση. Ἐκεῖνο πού ἰδιαίτερα τόν διέκρινε, ἦταν ἡ καλλιέργεια τῆς ἐγκράτειας στόν ἑαυτό του. Τήν θεωροῦσε ἀπαραίτητη γιά τήν καθαρότητα τοῦ νοῦ καί τήν ἠθική κυριαρχία στή σάρκα. Καί σέ ὅσους τόν ρωτοῦσαν γιατί δίνει ἰδιαίτερη βαρύτητα σ’ αὐτήν τήν ἀρετή, ἀπαντοῦσε μέ τόν αἰώνιο λόγο τῆς Ἁγίας Γραφῆς: «Πᾶς ὁ ἀγωνιζόμενος πάντα ἐγκρατεύεται, ἐκεῖνοι μέν οὒν ἴνα φθαρτόν στέφανον λάβωσιν, ἡμεῖς δέ ἄφθαρτον». Καθένας, δηλαδή, πού ἀγωνίζεται, ἐγκρατεύεται σέ ὅλα, ἀκόμα καί στήν τροφή καί στό ποτό. Καί ἐκεῖνοι μέν, οἱ ἀθλητές τοῦ κόσμου, ἀγωνίζονται καί ἐγκρατεύονται γιά νά πάρουν στεφάνι πού φθείρεται. Ἐμεῖς ὅμως, οἱ ἀθλητές τοῦ Χριστοῦ, ἀγωνιζόμαστε γιά ἄφθαρτο στεφάνι.
Ὁ Γρηγόριος ὅμως δέν ἀρκέσθηκε μόνο στή μοναχική ζωή. Μετεῖχε ἀπό κοντά στούς σκληρούς ἀγῶνες κατά τῶν εἰκονομάχων βασιλέων. Ἔκανε πολλά ταξίδια καί τελικά ἐγκαταστάθηκε στή Θεσσαλονίκη, στή Μονή τοῦ Ἁγίου Μηνᾶ.
Ἐπιδόθηκε σέ συγγραφές καί πέθανε ἀπό βαριά ἀρρώστια στήν Κωνσταντινούπολη τό 816 μ.Χ. 

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ:http://www.faneromenihol.gr/