Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026

25ῃ Μαρτίου τοῦ 1821,

                25Μαρτίου τοῦ  1821, 25Μαρτίου 1945!

        Μετά ἀπό σκλαβιά αἰώνων εἶχε ἀρχίσει νά ἀχνοφέγγει ἡ ἐλευθερία τοῦ Νησιοῦ μας καί τῶν ἄλλων Νησιῶν τῆς Δωδεκανήσου ἀπό τούς Τούρκους, τούς Ἰταλούς, τούς Γερμανούς καί ἀπό ἄλλους....

        Τό Μοναστήρι μας, κρατώντας ἄσβεστη τήν φλόγα τῆς ἐλευθερίας καί ὑποδαυλίζοντας πάντοτε τήν ἀγάπη πρός τήν Μητέρα Ἑλλάδα, καί ἐνῷ καλά, καλά, δέν εἶχε ὁριστικοποιηθεῖ ἡ Ἐνσωμάτωση τῶν Νησιῶν μας μέ Αὐτήν, ἄρχισε τούς πανηγυρισμούς.

        Μέ τήν εὐλογία τοῦ Ἁγίου Καθηγουμένου εἶχα τήν εὐκαιρία νά ἐντρυφήσω στίς σελίδες τῶν πρακτικῶν τῆς Μονῆς μας, ἀπό τήν μελέτη τῶν ὁποίων ἔμεινα κατάπληκτος γιά τήν ἀσίγαστη βεβαιότητα τῶν Πατέρων ὅτι γρήγορα θά ἀνατείλει ἡ Λευτεριά, βεβαιότητα τήν ὁποίαν εἶχαν μεταλαμπαδεύσει στό Κοινό τῆς Πάτμου, τό ὁποῖο ἀνέμενε καί αὐτό τήν ἀναστάσιμη χαρά τῆς ἀπελευθέρωσης καί ἐνσωμάτωσης τῶν Νησιῶν μας μέ τήν Μητέρα Ἑλλάδα.

        Στό δημοσίευμα αὐτό, παραθέτω αὐτούσιο τό κείμενο, ἀπό τό Πρακτικό τῆς 29ης Μαρτίου τοῦ 1945, (στή Σύναξη τῆς Ἀδελφότητος προήδρευε ὁ ἀείμνηστος Ἡγούμενος Ἀρχιμανδρίτης κυρός Νικόδημος Κανάκης, τοῦ ὁποίου ἡ συμβολή στή διατήρηση τοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος, ὑπῆρξε σημαντική), ἀπό τό ὁποῖο προκύπτει ὁ ἐνθουσιασμός πού ἐπεκράτησε τήν ἡμέρα ἐκείνη, ἄν καί, ἐπαναλαμβάνω, εἴχαμε νά διανύσουμε ἀκόμη, ἀρκετό δρόμο μέχρι τήν ἡμέρα τῆς πλήρους Ἐνσωμάτωσης μέ τήν Ἑλλάδα.

Νά σημειωθεῖ ὅτι ἀπό τήν Ἐθνεγερσία τοῦ 1821, μέχρι τό 1945, εἶχαν παρέλθει 124 ὁλόκληρα χρόνια, κατά τά ὁποῖα φυσικά, λόγῳ τῆς Τουρκικῆς καί τῆς Ἰταλικῆς κατοχῆς, δέν ἦταν δυνατόν νά πραγματοποιοῦνται τέτοιου εἴδους ἐκδηλώσεις.

        Πρέπει νά ἐπισημανθεῖ ἐπίσης, ὅτι κατά τήν 25η Μαρτίου τοῦ 1945, ἡμέρα Κυριακή, συνέπεσε ὁ ἑορτασμός τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Παναγίας, ὁ ἑορτασμός τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας καί ὁ ἑορτασμός τῆς 25ης Μαρτίου τοῦ 1821, γιά τό λόγο αὐτό, ἡ ὁμιλία τοῦ Ἁγίου Καθηγουμένου, εἶχε ὡς θέμα τήν τριπλή αὐτή ἑορτή.

Τό κείμενο τοῦ ἀνωτέρω Πρακτικοῦ ἔχεις ὡς ἑξῆς:



«Εἶτα δ᾿ ὁ ἅγιος Καθηγούμενος ὑπέμνησε τό εὐφρόσυνον γεγονός τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν Ἑορτῆς κατά τήν 25ην τοῦ ἐνεστῶτος μηνός-συνέπεσε δέ αὕτη κατά τήν Κυτριακήν τῆς Ὀρθοδοξίας-διεξαχθέντος μετά πρωτοφανοῦς λαμπρότητος καί ἐνθουσιασμοῦ διά πρώτην φοράν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ ἱστρορικῇ Νήσῳ ἐπί τῇ ἀπελευθερώσει αὐτῆς κατόπιν πέντε αἰώνων καί πλέον ἐπαχθοῦς δουλείας ὑπό τούς Τούρκους καί τούς Ἰταλούς.

Ἡ ἑορτή διεξήχθη ἐπί τῇ βάσει προγράμματος καταρτισθέντος ὑπό τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου ἐν τῇ πλατείᾳ τῆς Ἁγίας Λεσβίας Χώρας διακοσμηθείσῃ καταλλήλως, ὅπου κατά τήν 12ην Ἀπριλίου 1921 γενομένης ὡσαύτως πανδήμου τελετῆς ὁ φιλικός Πάτμιος Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Θεόφιλος ὁ Β΄ διατρίβων ἐνταῦθα, ηὐλόγησε τήν σημαίαν  τῆς ἐλευθερίας.*

Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Θεόφιλος Παγκώστας

ὁ Πάτμιος

Τῆς ἑορτῆς καθ᾿ ἥν προεξῆρχεν ὁ ἱερός Κλῆρος ἔχων ἐπί κεφαλῆς τόν Ἅγιον Καθηγούμενον Νικόδημον Κανάκη, μετεῖχον καί ἅπας ὁ Πατμιακός λαός καί οἱ παρεπιδημοῦντες ἐνταῦθα πρόσφυγες ἐκ Λέρου, Καλύμνου καί Ρόδου, ἡ μαθητιῶσα νεολαία τῆς νήσου φέρουσα τάς ἐθνικάς ἐνδυμασίας μετά τῶν διδασκάλων καί διδασκαλισσῶν, ὡς  καί οἱ Ἕλληνες Ἀξιωματικοί τοῦ Ἱεροῦ Λόχου.   Ἐξεφωνήθησαν οἱ ἁρμόδιοι τῇ περιστάσει λόγοι ὑπό τε τοῦ ἁγίου Καθηγουμένου καί τοῦ Γραμματέως τῆς Κοινότητος Πάτμου· ἐπηκολούθησεν ἡ στέψις διά στεφάνων δάφνης τῆς ἐν τῇ ρηθείσῃ πλατείᾳ ἀνηρτημένης Εἰκόνος τοῦ ἱδρυτοῦ τῆς

                      


                                     Ἡ Φιλική Ἑταιρεία

Φιλικῆς Ἑταιρείας καί Πρωταθλητοῦ τῆς Παλιγγενεσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ ἡμῶν Ἔθνους  Ἐμμανουήλ  Ξ ά ν θ ο υ τοῦ Πατμίου, καθ᾿ ἥν ὅ τε Ἅγιος Καθηγούμενος, ὁ ἀνώτερος Ἱερολοχίτης Ἀξιωματικός καί δύο μαθηταί προσεφώνησαν καταλλήλως τό ἔνδοξον καί ζῶν ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῆς Ἑλλάδος Τέκνον τῆς εὐάνδρου Πάτμου Ἐμμανουήλ  Ξάνθον.


                                                         Ἐμμανουήλ Ξάνθος

Μετά τό πέρας ἅπαντες οἱ παριστάμενοι ἐζητωκραύγασαν  ὑπέρ τῆς αἰωνίας  Ἑ λ λ ά δ ο ς,  τῆς    Ἑ- ν ώ σ ε ω ς  τῆς Δωδεκανήσου μετ᾿ Αὐτῆς καί ὑπέρ τῶν Μεγάλων Συμμάχων καί ὑποστηρικτῶν Αὐτῆς. Ἀνεγνώσθη εἶτα πρός τούς παρισταμένους Ψήφισμα δι᾿ οὗ  ἐξεδηλοῦτο ὁ προαιώνιος πόθος καί ἡ ἀμετάτρεπτος  ἀπόφασις τῆς Ἑνώσεως τῆς Νήσου ἡμῶν μετά τῆς Μητρός Ἑ λ λ ά δ ο ς, ὅπερ ὑπογραφέν ἀπεστάλη πρός τόν Ἀρχιεπίσκοπον Ἀντιβασιλέα τῆς Ἑλλάδος κύριον, κύριον Δαμασκηνόν.


                  Ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός

Τάς μεταμεσημβρινάς ὥρας τῆς αὐτῆς ἡμέρας ἔλαβον χώραν ἐν τῇ αὐτῇ ὡς ἄνω Πλατείᾳ  σχολικαί ἑορταί καθ᾿ ἅς  ἐχορεύθησαν ὑπό τῆς μαθητιώσης νεολαίας τῆς Χώρας πατριωτικοί χοροί καί ἐψάλησαν διάφορα ἐθνικά ἄσματα ἐν οἷς  καί ὁ  Ἐ θ ν ι κ ός  Ὕ μ ν ο ς. Ἐκεῖνο δέ τό ὁποῖον  συνεκίνησεν ὅλους τούς παρισταμένους ὑπῆρξε τό Δράμα ὅπερ ἔπαιξαν δώδεκα μηθήτριαι ἐνδεδυμέναι κατά τόν ἀρχαῖον τύπον ἑκάστης νήσου, αἵτινες παρίστανον τούς Δώδεκα ὑποδούλους Νήσους μας, ἐλευθερωμένας ὑπό τῆς Μητρός  Ἑ λ λ ά δ ο ς, τήν ὁποίαν ὑπεδύθη μαθήτρια ὡσαύτως. Καί ἐν Λιμένι διεξήχθησαν ὡσαύτως σχολικαί ἑορταί ὑπό τῶν μαθητῶν καί τῶν μαθητριῶν τῆς Σχολῆς Λιμένος μετά τό πέρας τῶν ἐν Χώρᾳ ἑορτῶν».

Ἔτσι, κλείεται τό πρακτικό αὐτό τῆς Ἀδελφότητος, τό ὁποῖο περιγράφει τόσο ζωηρά τόν πρῶτον χαρμόσυνον ἑορτασμό τῆς Ἐθνεγερσίας τοῦ 1821 στό Νησί μας.

 

Κατωτέρω ἡ πανηγυρική ὁμιλία,   ὁποία ἐκφωνήθηκε ἀπό τόν Καθηγούμενο Νικόδομο Κανάκη

 

      «Χαῖρε σφόδρα θύγατερ Σιών, κήρυσσε θύγατερ Ἱερουσαλήμ.Τέρπου καί εὐφραίνου ἐξ ὅλης καρδίας Σου. Περιεῖλε Κύριος ἐκ σοῦ τά ἀδικήματα τῶν ἀντικειμένων Σου. Λελύτρωσαι ἐκ χειρός ἐχθρῶν Σου. Κύριος Βασιλεύς ἐν μέσῳ Σου, οὐκ ὄψει κακά οὐκέτι, καί εἰρήνη ἐπί Σοί εἰς τόν αἰῶνα» (Σοφ. Γ΄. 14).

       Ἄς συνενώσωμεν καί ἡμεῖς σήμερον, ὦ φιλόχριστε ὁμήγυρι, πρός τόν χαρμόσυνον τοῦτον τοῦ προφήτου Σοφονίου χαιρετισμόν, τάς ἐπινικίους ᾠδάς μας, θρησκευτικάς τε καί Ἐθνικάς, ἐπί τῇ τρισυνθέτῳ σημερινῇ ἑορτῇ, τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, τῆς Ὀρθοδοξίας καί τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν παλιγγενεσίας. Δέν εἶναι τυχαία σύμπτωσις, ὁ συμπανηγυρισμός τῶν τριῶν τούτων μεγάλων ἑορτῶν διά τόν Ἑλληνορθόδοξον κόσμον, ἰδίως τόν Πατμιακόν. Ὁ Πανάγαθος Κύριος, ηὐδόκησεν, ἑορτάζοντας κατά πρώτην φοράν κατόπιν στυγερᾶς δουλείας, τήν ἐθνικήν μας ἑορτήν, νά τήν περιβάλῃ ἐν μέςῳ δύο μεγάλων ἑορτῶν, τῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, δηλ. τῆς κατά σάρκα  ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ κ(αί) Λόγου τοῦ Θεοῦ, Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι᾿ οὗ ἐλυτρώθη τό ἐκπεπτωκός ἀνθρώπινον γένος ἐκ τῆς κατάρας κ(αί) ἐκ τῆς πλάνης, καί τῆς ἑορτῆς τῆς Ὀρθοδοξίας, τοῦ θριάμβου δηλ. τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ὀρθοδόξου, τόν ὁποῖον κατήγαγεν Αὕτη, κατά τῆς πλάνης καί τῆς αἱρέσεως. Διά τοῦτο καί τριπλῆ διαχέεται ἡ χαρά σήμερον εἰς κάθς Ἑλληνικήν ψυχήν, ἡ ὁποία ἐν τριπλῷ πανηγυρικῷ ὕμνῳ, σπεύδει ἵνα ἀναπέμψῃ τούς εὐχαριστηρίους ὕμνους της πρός τόν Πανάγαθον Θεόν. Τέκνα πιστά καί ἡμεῖς τῆς ἁγίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, καί τέκνα τῆς γλυκυτάτης Μητρός μας Ἑλλάδος, ἡ ὁποία εὐδοκίᾳ τοῦ βασιλέως τῶν βασιλευόντων καί Κυρίου τῶν κυριευόντων, ἐπινεύσαντος ἀγαθά ὑπέρ αὐτῆς εἰς τάς βουλάς τῶν μεγαλουργῶν συμμάχων της μᾶς περισφίγγει ἤδη ὑπό τήν θαλπωρήν Μητρικήν ἀγκάλην της, συνήλθομεν κατά τήν τρισευλογημένην αὐτήν ἡμέραν, νά συμπανηγυρίσωμεν πάντες ἐν ἀδελφικῷ πνεύματι, τά δύο μεγαλήτερα γεγονότα τῆς ὑπάρξεώς μας, τό τῆς χριστιανικῆς μας πίστεως, καί τῆς Ἑλληνικῆς μας ἰδιότητος. Εἰς τά βάθη τῆς χριστιανικῆς μας, καί Ἑλληνικῆς μας ψυχῆς, ἐπαναλαμβάνονται κατ᾿ ἔτος κατά τήν ἡμέραν ταύτην, ἡ φωνή τοῦ Ἀρχαγγέλου, «Εὐαγγελίζομαι χαράν μεγάλην,» καί φωνή τῶν ἀοιδίμων προγόνων μας, εὐαγγελιζομένων τό ἐγερτήριον σάλπισμα, δι᾿ οὗ ἀνέστη ἐκ νεκρῶν τό τρισένδοξον Ἔθνος μας, εἰς τό «ὁποῖον πρέπει νά καυχώμεθα ὅτι ἀνήκομεν. Ἡ σήμερον ἡμέρα, εἶναι ἡ ἡμέρα κατά τήν ὁποίαν ἤρχισεν ἡ ἀπολύτρωσις τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἐκ τῆς δουλείας τῆς προπατορικῆς ἁμαρτίας διά τῆς πρό 1945 ἐτῶν εὐαγγελισθείσης τῇ Θεοτόκῳ θείας δι᾿ αὐτῆς, Ἐπιφανείας, καί ἡμέρα κατά τήν ὁποίαν ἤρχισεν  ἡ ἀπολύτρωσις  τῆς Ἑλληνικῆς μας Πατρίδος, ἀπό τόν ζυγόν τοῦ κατακτητοῦ. Γεγονότα τοιαύτης σημασίας δέν λησμονοῦνται ποτέ, ὅσα ἔτη καί ἄν παρέλθουν, καί ὅσαι γεννεαί καί ἄν διαδεχθοῦν ἀλλήλας. Ὅσον μάλιστα ἀπομακρυνόμεθα ἀπό αὐτά χρονικῶς, τόν μεγαλυτέραν ἀπήχησιν εὑρίσκουν εἰς τήν ψυχήν μας, διότι άντιλαμβανόμεθα καί κατανοοῦμεν περισσότερον  τήν σημασίαν των καί τήν ἐπίδρασίν των ἐφ᾿ ὅλης τῆς χριστιανικῆς μας καί πατριωτικῆς μας ὑπάρξεως. Δέν ἦτο ἁπλῆ σύμπτωσις, νά ἀναπετασθῇ τό λάβαρον τῆς ἐλευθερίας κατά τήν ἡμέραν αὐτήν, τοῦ εὐλογημένου ἔτους 1821. Ἡ βαθεῖα  χριστιανική συνείδησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἥτις οὐδόλως ἠλλοιώθη κατά τά μακρά ἐκεῖνα ἔτη τῆς δουλείας, συνεδύασε τόν νέον ἐκεῖνον ἀγῶνα, ὡς τόν ἱερώτατον ἀγῶνα, ὑπέρ πίστεως καί Πατρίδος, ὡς πράγματι ἦτο. Δι᾿ αὐτό καί ἐξέλεξε τήν ἡμέραν αὐτήν διά νά τόν ἀρχίσῃ, διότι ἦτο βέβαιος ὅτι θά ἐπεστέφετο μέ τόν κότινον τῆς ἀπτέρου νίκης, ἐφόσον ἐτίθετο ὑπό τήν ἀντίληψιν καί προστασίαν τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ. Ἐπί αἰῶνας ἀτελευτήτους, καθ᾿ ἑκάστην ἑορτήν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, θά προσέρχεται ἡ γεννεά μας, διά νά προσφέρῃ θυμιάματα καί λιβανωτούς, πρό τοῦ Ἡρώου τῶν γιγάντων, οἵτινες ἐκληροδότησαν  εἰς τήν πατρώαν γῆν τῆς Ἑλλάδος, τήν ἐλευθερίαν. Καί οἱ σήμερον πανηγυριζόμενοι ἅγιοι, οἱ ὑπέρ τῆς στερεώσεως τῆς ἀμωμήτου ἡμῶν πίστεως, καί τῆς τῶν ἁγίων Εἰκόνων ἀναστηλώσεως, ἀθλήσαντες καί στεφανωθέντες, ἦσαν σχεδόν πάντες Ἕλληνες. Ἀπό τήν ἰδίαν Χώραν, τήν γλυκειά μας Πατρίδα Ἑλλάδα, ἀπό τήν ὁποίαν ἐξῆλθον οἱ ἀρχαῖοι έκεῖνοι φιλόσοφοι, οἱ ὁποῖοι διά τῆς Ἑλληνικῆς σοφίας των προελείαναν τόν δρόμον τῆς νέας θρησκείας τοῦ Χριστοῦ, γενόμενοι Πρόδρομοι αὐτῆς, ἀπό τήν αὐτήν λέγω πατρίδα ἐξῆλθον καί οὗτοι οἱ ἅγιοι ἀθληταί τῆς Ὀρθοδοξίας, οἱ ὁποῖοι συνέδεσαν τόσον ἁρμονικά τήν Ἑλληνικήν φιλοσοφίαν μέ τόν Χριστιανισμόν, καί ἐχάραξαν εἰς τάς καρδίας τῶν τέκνων τῆς Ἑλληνικῆς μας φυλῆς, τάς πατροπαραδότους λέξεις «Πίστις-Πατρίς».

       Χύνοντες τό αἷμα των εἰς τόν βωμόν τῆς πίστεως, μᾶς ἔδωκαν τό παράδειγμα νά τούς μιμηθῶμεν. Ἐπάτησαν ἐπί πᾶσαν τήν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ, διά νά λάβουν τόν στέφανον τῆς νίκης, ἐκείνης τῆς νίκης ἡ ὁποία ἐξέπληξε καί θά ἐκπλήττῃ τάς ὀρθοφρονούσας γεννεάς, καί θά διεγείρῃ εἰς τάς ψυχάς των τήν δύναμιν τῆς ἀληθοῦς πίστεως, ἡ ὁποία ὑψώνει τόν ἄνθρωπον ἀπό τῆς γῆς, εἰς τόν οὐρανόν, καί διά τήν ὁποίαν μετ᾿ ἐγκαυχήσεως ὁ οὐρανοβάμων Παῦλος ἔγραφε πρός τούς Ρωμαίους, «ἡ πίστις ἡμῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ καταγγέλεται».

       Ποία γλῶσσα θά παραστήσῃ, τήν ἐπιθανάτιον μελωδικήν προσευχήν τῶν χριστιανῶν μαρτύρων, ἡ ὁποία διασκορπίζει τό ἄρωμα τῆς εἰς τόν Θεόν μεγάλης πίστεώς των, δι᾿ ἧς ἔφθασαν εἰς τό ὕψιστον σημεῖον τῆς ἀνεξικακίας, ὥστα νά συγχωρῶσι καί αὐτούς τούς δημίους των, μιμούμενοι καί κατά τοῦτο τόν ἀνεξίκακον Ἰησοῦν, Ὅστις ἀπό τοῦ Σταυροῦ Του προσηλωμένος αἱμόφυρτος, ἀνεφώνησε διά τούς σταυρωτάς του, τό «Πάτερ ἄφες αὐτοῖς.» Ποῖος δέ νοῦς δέν ἐκπλήσσεται διά τήν ἡρωϊκήν ἐγκαρτέρησιν, μέ τήν ὁποίαν ὑπέμειναν τά φρικτά μαρτύρια, οἱ ἀοίδιμοι μυσταγωγοί ἐκεῖνοι τῆς φυλῆς μας, μεγάλοι Ἐθνομάρτυρες Ἀθανάσιος Διᾶκος καί Ρήγας Φερραῖος, καί ἡ λοιπή πλειάς τῶν Ἐθνομαρτύρων μας, οἱ ὁποῖοι, «Γιά τοῦ Χριστοῦ τήν πίστιν τήν ἁγίαν, καί τῆς πατρίδος τήν ἐλευθερίαν,» ἐθυσιάσθησαν ἀγογγύστως ἐπί τοῦ ἱεροῦ βωμοῦ τῆς πατρίδος χαίροντες καί ψάλλοντες; Κανείς δέν ἠδυνήθη νά χωρίσῃ τούς εὐγενικούς ἐκείνους μάρτυρας, ἀπό τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ, καί ἀπό τῆς ἀγάπης τῆς πατρίδος, ἤ νά ἐξαναγκάσῃ αὐτούς νά ἀρνηθοῦν τήν καλήν ὁμολογίαν τῆς πίστεως. Αὐτή ἡ χριστιανική πίστις, ἐπέδρασεν εἰς τάς ψυχάς τῶν ἀειμνήστων ἀπελευθερωτῶν προγόνων μας, οἱ ὁποῖοι διά τῆς πίστεώς των ἐκείνης, τῆς τόσον ἐπιμελῶς καλλιεργηθείσης, ἐμεγαλούργησαν ἔχοντες βοηθόν τόν Χριστόν, καί κατέπληξαν τόν σύμπαντα κόσμον διά τοῦ ἀφθάστου ἡρωϊσμοῦ των. Ἄς ρίψωμεν ἕνα βλέμμα εἰς τό πάνθεον τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγῶνος. Εἶναι τοῦτο ὡς προείπομεν γεμᾶτο ἀπό ἥρωες τοῦ εὐλογημένου Ἔθνους μας, οἱ ὁποῖοι μέσα εἰς τά εὐγενῆ στήθη των, περιέκλειον τήν μεγάλην ἐκείνην ἀγάπην, τήν ἀπό τῆς πίστεως τοῦ Χριστοῦ ἐκπηγάζουσαν, τήν μέχρι αὐτοθυσίας ἀγάπην. "Μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδείς ἔχει, ἵνα τις τήν ψυχήν αὐτοῦ θῇ, ὑπέρ τῶν φίλων αὐτοῦ.» (Ἰωάννου). Ἀπηρνήθησαν τούς ἑαυτούς των, περιεφρόνησαν τά ἀγαθά τῆς ἡσυχίας, ἐγκατέλειψαν ὡς οἱ Ἀπόστολοι τοῦ Χριστοῦ, γονεῖς, συζύγους, τέκνα, ἀδελφούς, περιουσίας, ἐθυσίασαν καί αὐτήν τήν ζωήν των ἐν τέλει, διά νά κληροδοτήσουν εἰς ἡμᾶς τούς ἀπογόνους των, τό πολυτιμότερον δῶρον ἐν τῷ κόσμῳ, τό δῶρον τῆς ἐλευθερίας.

       Αἱ ψυχαί τῶν γενναίων καί ἀκαταβλήτων εἰς ὁρμήν Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν, τῶν ἀληθινῶν ἀπογόνων τῶν Μαραθονομάχων, Πλαταιομάχων, καί Σαλαμινομάχων, περιΐπταται τήν στιγμήν ταύτην τήν ἱεράν ὑπεράνω μας, καί μετ᾿ ἰδιαιτέρας χαρᾶς βλέπουσι καρποφοροῦντας τούς μόχθους καί τάς θυσίας των. Ἀλλά ἀξιοῦσι καί ἀπό ἡμᾶς τούς νέους Ἕλληνας, ὄχι μόνον ἐν λόγοις νά ἀναμιμνησκώμεθα αὐτῶν ἑκάστην 25ην Μαρτίου, ἀλλά καί δι᾿ ἔργων νά ἐπισφραγίζωμεν τόν πρός ἐκείνους σεβασμόν μας καί τήν ἀφοσίωσίν μας.

       Ἄς μιμούμεθα καί ἡμεῖς οἱ νεώτεροι Ἕλληνες τήν ἄκραν αὐταπάρνησίν των, δι᾿ ἧς μέ τόσον σθένος ἠγωνίσθησαν τόν ἱερώτερον καί ἐνδοξότερον τῶν ἀγώνων, τόν ὑπέρ πίστεως καί πατρίδος ἀγῶνα, διά τοῦ ὁποίου ἠλευθιέρωσαν αὐτήν ἀπό τῆς τυρρανικῆς δουλείας, καί τήν παρέδωκαν εἰς ἡμᾶς μεγάλην καί ἐλευθέραν. Ἄς καταβάλλωμεν πᾶσαν προσπάθειαν, διά νά φανῶμεν ἰσάξιοι μιμηταί,  τῆς θεοσεβείας των, τῆς πίστεώς των εἰς τόν Χριστόν, καί τοῦ ἀκραιφνοῦς πατριωτισμοῦ των, δι᾿ οὗ τοσοῦτον ἠνδραγάθησαν, ὥστε νά θαυμάζωνται ἀπό ὅλον τόν πεπολιτισμένον κόσμον. Ὁ ἀγών καί ἡ θυσία, εἶναι αὐτή ἡ ζωή τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Ἔθνους.

       Ἄς τηρῶμεν καί ἡμεῖς ἀδελφοί Ἕλληνες, ἐλεύθεροι πλέον Ἕλληνες, τάς ὀρθοδόξους ἡμῶν παραδόσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι καί αὐταί μεγάλα στηρίγματα τῆς χριστιανικῆς μας πίστεως, τήν ὁποίαν αὗται διετήρησαν ὡς πολύτιμον θησαυρόν ἐν μέςῳ ἀνεκδιηγήτων θυσιῶν, καί τῆς ὁποίας ἐγκαυχώμενοι λέγομεν ὅτι εἴμεθα ὀπαδοί. Αὐτή ἡ πίστις εἶναι τό ἄσυλον καί τό ἀσφαλές καταφύγιον τῆς ἁμαρτωλῆς ψυχῆς, καί τῆς καταδυναστευομένης Ἐθνικῆς συνειδήσεως. Ἀπό αὐτήν ἠντλήσαμεν τό θάρρος καί τήν ἐλπίδα τῆς Ἐθνικῆς μας ἀπελευθερώσεως. Ἀφοσιωμένοι εἰς τά ἅγια ἰδεώδη τῆς θρησκείας μας καί τῆς πατρίδος μας, ἡνωμένοι μέ τήν πίστιν τῶν πατέρων μας, καί τήν Ἐθνικήν μας ἰδεολογίαν, ἄς ἐπιδιώκομεν τήν ψυχικήν μας σωτηρίαν, καί τήν κατά Θεόν καλήν ἐπί τῆς γῆς διαβίωσίν μας, βοηθοῦντες ἀλλήλοις, καί προάγοντες ἐν μέτρῳ δικαιοσύνης τήν ἐπίγειον εὐημερίαν μας. Ἄς ἐντείνωμεν τάς δυνάμεις μας, νά διατηρήσωμεν τό ὀρθόδοξον πνεῦμα καί τήν Ἐθνικήν μας συνείδησιν, ἰδίως κατά τούς παρόντας χαλεπούς καιρούς, διότι πολλαί αἱ κατά τῆς πίστεώς μας καί τοῦ Ἔθνους μας ἐξωτερικαί ἐπιβουλαί.

       Διά νά στηριχθῶμεν εἰς τήν βεβαίαν πίστιν καί ἐλπίδα μας εἰς τόν Θεόν, αἰσθανόμεθα τήν ἀνάγκην, νά ἐπικοινωνήσωμεν κατά τήν ἁγίαν ταύτην ἡμέραν, μέ Ὑμᾶς ἅγιοι μάρτυρες καί ὁμολογηταί τῆς πίστεως, ὅσοι άπό τοῦ πρωτομάρτυρος Στεφάνου, μέχρι τῶν συγχρόνων θυμάτων τῆς χριστιανικῆς ἰδεολογίας, ἐποτίσατε διά τοῦ τιμίου αἵματός σας τό δένδρον τοῦ Χριστιανισμοῦ, καί ἐστηρίξατε τήν ὀρθόδοξον πίστιν. Τιμῶντες καί γεραίροντες τήν μνήμην σας, ἐν τῇ σεμνῇ ταύτῃ ἐπετείῳ τῶν καλλινίκων ἀγώνων τῆς Ἐκκλησίας, ἐπικαλούμεθα τά εὐχάς καί εὐλογίας Σας, εἰς αὔξησιν τῆς πίστεως, τῆς ἀγάπης, τῆς ὑπομονῆς. Σεῖς οἱ συγκροτοῦντες τήν ἐν οὐρανοῖς θριαμβεύουσαν Ἐκκλησίαν, ἐνισχύετε διά τῶν προσευχῶν σας, τήν ἐπί γῆς στρατευομένην Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ, κατά τάς δεινάς ταύτας ἡμέρας τῆς ἀβεβαιότητος καί τῆς συγχύσεως, καθ᾿ ἅς ἐκ τῶν ἀφορήτων δεινῶν καί θλίψεων, ἀναδίδονται ἀπό τῆς γῆς εἰς τόν οὐρανόν, στεναγμοί ἀποψυχόντων ἀνθρώπων, ἀπό φόβον καί προσδοκίας τῶν ἐπερχομένων τῇ οἰκουμένῃ, ἐν ᾗ ἐπληθύνθη τόσον ἡ ἀνομία, καί ἐψύγη ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν. Ἐνισχύστε διά τῶν προσευχῶν Σας ὦ καλλίνικοι μάρτυρες καί ἀθληταί τῆς ἀμωμήτου ἡμῶν πίστεως, καί τήν ἐθνικήν μας ἰδεολογίαν, δι᾿ ἧς έμπνεόμενοι οἱ ἀθάνατοι πρόγονοί μας, τόσας νίκας καί τρόπαια ἤγαγον κατά τῶν ἐχθρῶν τῆς φυλῆς μας. Ἀΐδιος θά διατηρῆται καί ἡ μνήμη Ὑμῶν καθ᾿ ὅλας τάς γενεάς, ὦ Ἡρακλεῖς τῆς μεγάλης μας Πατρίδος, καί μετ᾿ εὐλαβείας θά μνημονεύῃ Αὕτη τῶν σεπτῶν ὀνομάτων Σας, τά ὁποῖα ἐγράφη ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Καί Σᾶς ὦ ἡρωϊκοί σύγχρονοι ἀδελφοί μας Ἕλληνες, ἄς Σᾶς σκεπάζῃ ὁ οὐρανός διάπλατα, ἵνα ἐν ἀσφαλείᾳ καί μέ τόν ἀπαράμιλλον ἡρωϊσμόν Σας, συνεχίζετε τό ἔργον τῶν ἐνδόξων προγόνων Σας, ὅπως τό ἀπεδείξατε κατά τούς σημερινούς τιτανικούς ἀγῶνας σας, καθ᾿ οὕς τόσους κατηγάγετε θριάμβους. Ἡ Ἐκκλησία μας ἡ ὁποία ὡς καλλίτροφος Μήτηρ, Σᾶς ἐγαλούχησε μέ τό γάλα τῆς Ὀρθοδοξίας, πάντοτε Σᾶς εὔχεται καί Σᾶς εὐλογῇ, καί ὁ κόσμος ὅλος αἰωνίως θά Σᾶς θαυμάζῃ καί θά Σᾶς ἐγκωμιάζῃ ὦ άθάνατοι Παῖδες Ἑλλήνων».

       Αἰωνία ἡ μνήμη, ὅλων τῶν προγόνων μας, πού ἀγωνίστηκαν μέ κάθε τρόπο, ἀκόμη καί μέ τήν θυσία τῆς ζωῆς τους, γιά τήν ἐλευθερία τῆς Πατρίδας μας.

 Ἄς ἐκτιμοῦμε πάντοτε τήν προσφορά τους καί ἄς παραδειγματιζόμαστε ἀπό αὐτήν!!!


*Τήν Σημαία, τήν ὁποία εὐλόγησε ὁ Πατριἀρχης Ἀλεξανδρείας Θεόφιλος στήν πλατεῖα τῆς Ἁγιά Λεβιᾶς, ἡ ὁποία εἶναι ἀφιερωμένη στή μνήμη του, τήν βαστοῦσε τό ἄλλο ἡρωϊκό τέκνο τοῦ Νησιοῦ

 

                      


Δημήτριος Θέμελης

 

μας ὁ Δημήτριος Θεμέλης, ὁ μεγάλος αὐτός Ἐθνεγέρτης τοῦ Αἰγαίου Πελάγους, καί ὁ ὁποῖος ἄφησε τήν τελευταία του πνοή στό Μεσολόγγι (στό ἡρῶον τῶν πεσόντων στό Μεσολόγγι, δεσπόζει πρώτη, πρώτη ἡ προτομή τοῦ Θέμελη).

 

«Ο ΠΑΤΜΙΟΣ».

 

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026

Νάξιοι Μελιστές: Τυπική Διάταξη Ακολουθιών από 22α έως 28η Μαρτίου ...

Νάξιοι Μελιστές: Τυπική Διάταξη Ακολουθιών από 22α έως 28η Μαρτίου ...:   Download σε μορφή pdf  ΕΔΩ

«Μέντωρ»: Το ναυάγιο του Έλγιν ξαναγράφει την ιστορία της λεηλασίας των Γλυπτών του Παρθενώνα

«Μέντωρ»: Το ναυάγιο του Έλγιν ξαναγράφει την ιστορία της λεηλασίας των Γλυπτών του Παρθενώνα: Νέα ευρήματα από τον βυθό των Κυθήρων φέρνουν στο φως πιθανό θραύσμα του Παρθενώνα και ενισχύουν το επιχείρημα ότι η αρπαγή των Γλυπτών ήταν πρόχειρη, αποσπασματική και εν μέρει αποτυχημένη

Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026

Ὁ Ὅσιος Χριστόδουλος (16 Μαρτίου)

               Ὁ Ὅσιος Χριστόδουλος ὁ Λατρηνός,

ὁ ἐν Πάτμῳ

OsiosHristodoulos

         Σήμερα τό Μεγάλο μας Μοναστήρι μας, τό Ἱερό Νησί μας, ἡ Πάτμος, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας, τίμησε τήν μνήμη τοῦ κτίτορα τοῦ Μοναστηριοῦ μας Ὁσίου Χριστοδούλου.  

        Μέ Βυζαντινή μεγαλοπρέπεια τελέσθηκαν οἱ Ἱερές Ἀκολουθίες τῆς Ἀγρυπνίας, χθές τό βράδυ καί σήμερα ἡ Θεία Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Δώρων, προεξάρχοντος τοῦ Ἁγίου Καθηγουμένου κ.κ. Κυρίλλου, ἀρχιμανδρίτη τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου καί μέ τήν συμμετοχή τῶν Ἱερομονάχων τῆς Μονῆς καί Κληρικῶν τῆς Πατριαρχικῆς Ἐξαρχίας. Συγκινητική ἦταν ἡ προσέλευση τῶν πιστῶν, παρά τό κρύο. Στήν Θεία Λειτουργία παρέστη ὁ Δήμαρχος Πάτμου κ. Τσαμπαλάκης μέ τούς συνεργάτες του καί ὅλως ἰδιαιτέρως μνημονεύουμε τήν παρουσία τῶν μαθητῶν, τοῦ Σχολάρχη κ. Ἰωάννου Ζαρκαδούλα, τοῦ Συλλόγου τῶν Ἐκπαιδευτικῶν τῆς περιώνυμης Πατμιάδας Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς καί ἀντιπροσωπείας μαθητῶν, τοῦ Διευθυντῆ  κ. Ζαχαρίου Φιλίππου καί ἐνίων καθηγητῶν τοῦ Γυμνασίου Πάτμου.

         Τό Συναξάρι τοῦ Ὁσίου (δηλαδή ἡ βιογραφία του) εἶναι γνωστό. Γι’ αὐτό τό λόγο θά ἀρκεσθῶ στήν περιγραφή τῆς «Λάρνακας», ἐντός τῆς ὁποία διαφυλάσσεται ὁλόσωμο τό Λείψανο τοῦ Ὁσίου μας καί ἡ ὁποία εἶναι τοποθετημένη στό νότιο κλῖτος τοῦ παρεκκλησίου, πού εἶναι ἀφιερωμένο στήν μνήμη τοῦ Ὁσίου Χριστοδούλου.

 

Ἡ Λάρνακα αὐτή, εἶναι κατασκευασμένη ἀπό ξύλο, καλύπτεται δέ σέ ὅλη τήν πρόσοψη καί τήν ἐπάνω ἐπιφάνεια μέ ἀργυρᾶ ἐπενδύματα, τά ὁποῖα φέρουν καλλιτεχνικά ἔκγλυφα ἐπιχρυσωμένα, στήν μέν ἐπιφάνεια καί στό κέντρο της, τή Σταύρωση τοῦ Κυρίου, στίς δέ γωνίες της, τούς τέσσερις Εὐαγγελιστές, μέσα σέ στρογγυλά πλαίσια. Στήν πρόσοψη ὑπάρχει, ἔκγλυφος, ἡ Κοίμηση τοῦ Ὁσίου, ὁ Ὁποῖος περιστοιχίζεται ἀπό πολλούς μοναχούς, Ἱερομονάχους καί Διακόνους καί ἑνός Ἡγουμένου. Ὅλοι φέρουν τίς ἱερατικές τους στολές. Ἐπίσης στή μιά γωνία εἶναι ὁ Ἰωάννης ὁ Θεολόγος μέ τό Σύμβολό του (τόν ἀετό) καί στήν ἄλλη ὁ Πρόχορος ὁ μαθητής του. Στό τμῆμα πού προεξέχει πάνω ἀπό τήν ἐπιφάνεια τῆς Λάρνακας, τό ὁποῖο ἀποτελεῖται άπό ἀργυρᾶ ἐλάσματα μέ ἀνάγλυφα ἄνθη, ὑπάρχει ἀργυρό κάλυμμα, πάνω στό ὁποῖο ὑπάρχει ἄλλο μικρότερο (μέ ἀνάγλυφο ἐπιχρυσωμἐνο Σταυρό), κάτω ἀπό τό ὁποῖο ὑπάρχει προσαρμοσμένη γυάλινη πλάκα, κάτω ἀπό τήν ὁποία διαφαίνεται ἡ Κεφαλή τοῦ Ὁσίου.

         Ἡ Λάρνακα αὐτή κατασκευάσθηκε στή Σμύρνη μέ δαπάνες τοῦ Καθηγουμένου τῆς Μονῆς Παρθενίου Χατζήκου Φωκιανοῦ κατά τό ἔτος 1796

 



Ἐπίσης παραθέτω  ἀκριβές Ἀντίγραφο

 «τῆς Συνεδριάσεως τῆς 25 Φεβρουαρίου 1878, τῆς Ἀδελφότητος»

ἡ ὁποία ἀφορᾶ τήν κλοπή τεμαχίου τοῦ Ἱεροῦ Λειψάνου καί τά ἀποτελέσμα της.

«Ἐν τῇ σημερινῇ γενικῇ τῶν ἀδελφῶν  συνεδριάσει, προεδρεύοντος τοῦ ἁγίου ἐκκλησιάρχου Ἰακώβου ἐπ᾿ ἀπουσίᾳ τοῦ ἡγουμένου,  παρόντων τῶν μελῶν τοῦ μοναστηριακοῦ συμβουλίου ἐτέθη ὑπό συζήτησιν...........

Εἶτα λαβών τόν λόγον ὁ ἅγιος ἐκκλησιάρχης ἀνήγγειλε μετά λύπης ὅτι (ἀναφέρεται ἡ πατρίδα) τις ἐλθών πρό πέντε ἐτῶν  εἰς Πάτμον, κ(αί) ἀνελθών εἰς τήν Μονήν  εἰς προσκύνησιν τοῦ ἁγίου λειψάνου τοῦ ὁσίου κ(αί) θαυματουργοῦ πατρός ἡμῶν Χριστοδούλου, ὑπεξῄρησεν ἐκ τῆς Τιμίας κάρας τοῦ ὁσίου σμικρότατον τεμάχιον δέρματος. Συναισθανόμενος δέ οὗτος μετά τά συμβάντα αὐτῷ ἀθεράπευτα δυστυχήματα τήν ἀσεβῆ ταύτην πρᾶξιν του κ(αί) μεταμεληθείς παρέδωκε τό κλοπιμαῖον τεμάχιον εἰς τόν συμπολίτην μας Μανόλη Καραγκιουλή ἤ Μπάλας, ἀφοῦ ὥρκισε  αὐτόν  ὅτι δέν θέλει φανερώσει τό ὄνομά του.  Οὗτος δέ ὁ Μανόλης τό παρέδωκεν εἰς χεῖρας τοῦ ἐκκλησιάρχου εἰς τεμάχιον χάρτου περιειλημμένον, τό ὁποῖον κ(αί) ἀποσφραγίσας  ὑπέδειξε τό τεμάχιον πρός πάντας τούς παρευρεθέντας  ἐν τῷ συνοδικῷ ἀδελφούς κ(αί) τούς παρευρεθέντας λαϊκούς. Οὗτοι δέ καταθορυβηθέντες ἐπί τοιούτῳ ἀνοσιουργήματι ἐλυπήθησαν σφόδρα εἶτα δέ ἀσπασθέντες  αὐτό μετ᾿ ἄκρας εὐλαβείας, ἀπεφάνθησαν μετά ταῦτα νά κατασκευασθῇ ἀμέσως ἀργυρᾶ θήκη κ(αί) νά τεθῇ ἐν αὐτῇ τό τεμάχιον τοῦ ἱεροῦ λειψάνου, κ(αί) συγχρόνως νά προσαρτηθῇ δι᾿ ἀργυρᾶς ἁλύσσου, ἐντός τῆς λάρνακος τοῦ ὁσίου, ὑπόμνημα δέ νά συνταχθῇ  τῇ ἐπιμελείᾳ τοῦ βιβλιοφύλακος κ. Ἱεροθέου, κ(αί) νά καταχωρηθῇ εἰς τόν ἁρμόδιον κώδικα  πρός γνώσει τῶν μεταγεστέρων.  

      Παρελθούσης δέ τῆς ὥρας διελύθη ἡ συνεδρίασις.

Ὁ τῆς Ἡγουμενείας Ἐπίτροπος Ἐκκλησιάρχης Ἰάκωβος

Ἱερόθεος ἱερομόναχος καί ἐπίτροπος

Νικόδημος ἱερομόναχος κ(αί) ἐπίτροπος

Διονύσιος ἱερομόναχος καί ἐπίτροπος

Θεοφάνης ἱερομόναχος καί ἐπίτροπος

Βενιαμίν ἱερομόναχος καί ἐπίτροπος

Διονύσιος ἱερομόναχος καί ἐπίτροπος

Προκόπιος Ἱερομόναχος

Ἀγαθάγγελος Ἱερομόναχος

Ἀβράμιος Ἱερομόναχος

Παΐσιος Ἱερομόναχος

Βενέδικτος Ἱερομόναχος

Θεοδώρητος Ἱερομόναχος

Δανιήλ Ἱερομόναχος

Ἄνθιμος Ἱερομόναχος

Συμεών Ἱερομόναχος

Θεόκλητος Ἱερομόναχος

Γεράσιμος Ἱερομόναχος

Μακάριος Ἱερομόναχος

Α. Σ. Παναγιωτίδης

Χαρίτων Ἱερομόναχος

Νεόφυτος Ἱερομόναχος

Ἀβέρκιος Ἱερομόναχος»

 

Υ.Γ.  Ὅταν πρίν ἀπό λίγα χρόνια, ἀνέγνωσα στόν Ἅγιο Καθηγούμενο κ. Κύριλλο, τό περιεχόμενο τοῦ ἀνωτέρω πρακτικοῦ, ἔμεινε κατάπληκτος καί μοῦ εἶπε τά ἑξῆς: «Ὅταν ἤμουν Ἐκκλησιάρχης, θέλησα μέ τήν βοήθεια τοῦ Διακόνου π. Χρυσοστόμου, νά ἀνοίξουμε τήν Λάρνακα, γιά νά ἐλέγξουμε σέ ποιά κατάσταση ἦτο ἀπό πλευρᾶς κυρίως καθαριότητας (σκόνη, ὑγρασία κλπ). Τώρα θυμᾶμαι, ὅτι βρήκαμε ἐντός Αὐτῆς, ἕνα μικρό κουτάκι, μᾶλλον σφραγισμένο, νά εἶναι «προσαρμοσμένο» στή Λάρνακα μέ ἀργυρό ἁλυσσίδι, ὅπως ἀκριβῶς περιγράφεται στό πρακτικό αὐτό. Ὑποθέσαμε ὅτι ἦτο κάποιο τάμα καί τό ἀφήσαμε στή θέση του». 

    Μείναμε, καί ὁ Ἅγιος Καθηγούμενος καί ἐγώ,  κατάπληκτοι, ἀπό τήν διαπίστωση αὐτή. Βέβαια ὑπάρχουν καί ἄλλες ἀναφορές γιά παρόμοια περιστατικά, «κλοπῆς» τοῦ Ἱεροῦ Λειψάνου, γιά λόγους εὐλαβείας, ἀλλά πάντοτε ὁ Ἅγιος φρόντιζε γιά τήν ἐπαναφορά στή θέση του τοῦ ὁπουδήποτε «Ἀποτμήματος» τοῦ Ἱεροῦ Του Σκηνώματος. 

Γιά τήν διαφύξη τῆς ἀκεραιότητας τοῦ Σκηνώματος τοῦ Ὁσίου, φρόντιζαν καί φροντίζουν, μέ «ἄγρυπνον ὀφθαλμόν» οἱ ἀνά τούς αἰῶνες πατέρες τῆς Μονῆς......

        Ἡ Χάρη τοῦ Ὁσίου, ἄς μᾶς σκεπάζει!!! Βοήθειά μας. Καί τοῦ χρόνου νά γιορτάσουμε τή μήμη του.-

«Ο ΠΑΤΜΙΟΣ», 16-3-2026

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

Νάξιοι Μελιστές: Τυπική Διάταξη Ακολουθιών από 15η έως 21η Μαρτίου ...

Νάξιοι Μελιστές: Τυπική Διάταξη Ακολουθιών από 15η έως 21η Μαρτίου ...:  Download σε μορφή pdf  ΕΔΩ

Νάξιοι Μελιστές: (Ψαλτικό Κυριακοδρόμιο) Γ΄ Κυριακή τών Νηστειών (Σ...

Νάξιοι Μελιστές: (Ψαλτικό Κυριακοδρόμιο) Γ΄ Κυριακή τών Νηστειών (Σ...: Οι Ακολουθίες του Εσπερινού, του Όρθρου, τής Θείας Λειτουργίας  και του Γ΄ Κατανυκτικού Εσπερινού  της Γ΄Κυριακής των Νηστειών! Επιλογή, Επι...

Περπάτημα: μια απλή «συνήθεια» με σημαντικά οφέλη για την υγεία

Περπάτημα: μια απλή «συνήθεια» με σημαντικά οφέλη για την υγεία: Η απώλεια βάρους, η φυσική αντοχή και η υγεία του σώματος εξασφαλίζονται μέσω της κίνησης.

Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

Γυναικεία δύναμη!!

Από το ιδεώδες του καμβά και το     σεντούκι, στη Γέφυρα του πλοίου |


                                       Γράφει η Αλεξάνδρα Βλάχου

Όταν η τέχνη και η ιστορία υποκλίνονται στη γυναίκα, δεν είναι τυχαίο που τα υψηλότερα ιδεώδη, οι αξίες και οι πιο σύνθετες έννοιες λαμβάνουν μορφή θηλυκή. Είναι σαν η ανθρώπινη ψυχή να αναγνωρίζει διαισθητικά πως η αντοχή, η επιμονή και η θυσία έχουν γυναικείο πρόσωπο.

Στην ελληνική παράδοση, η θάλασσα —αιώνια τροφός και ταυτόχρονα αδάμαστη δύναμη— είναι γένους θηλυκού. Ίσως γι’ αυτό η σχέση της γυναίκας με το ναυτικό γίγνεσθαι της πατρίδας μας δεν υπήρξε ποτέ δευτερεύουσα· υπήρξε δομική, ουσιαστική και αδιάρρηκτη, μια σχέση σφυρηλατημένη με αλμύρα και υπερηφάνεια.

Σπουδαίοι πίνακες του 19ου αιώνα, στην καρδιά του Ρομαντισμού, αποτύπωσαν το Έθνος με γυναικεία μορφή. Στο εμβληματικό έργο του Eugène Delacroix, «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου», η πατρίδα απεικονίζεται ως γυναίκα που στέκει πάνω στα συντρίμμια και κρατά το βάρος της ιστορίας, με το βλέμμα να παραμένει καθαρό, στραμμένο προς το μέλλον. Έργο του και η  «Ελευθερία οδηγεί τον λαό» όπου η γυναίκα δεν ακολουθεί — ηγείται. Με τη σημαία υψωμένη μέσα στον καπνό της μάχης, γίνεται η ίδια η ορμή της ιστορίας, η κινητήριος δύναμη που σπρώχνει έναν ολόκληρο λαό προς την υπέρβαση.

  • Θεόδωρος Βρυζάκης, Η Ελλάς Ευγνωμονούσα, (1858), Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Ο Θεόδωρος Βρυζάκης, ο «ζωγράφος της Επανάστασης», απεικόνισε την Ελλάδα ως γυναίκα στο έργο «Η Ελλάς Ευγνωμονούσα» (1858), όπου η πατρίδα στέκεται όρθια, ευγνώμων προς τους ήρωες, με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον — μια ενσάρκωση της αντοχής, της αναγέννησης και της λευτεριάς. Αυτή τη «Λευτεριά» ύμνησε ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός και μελοποίησε αργότερα ο Νικόλαος Μάντζαρος, χαρίζοντας στον Ελληνισμό τον Εθνικό μας Ύμνο.

Θεόδωρος Βρυζάκης, Η Ελλάς Ευγνωμονούσα, (1858), Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

 Η τέχνη αναγνώρισε πως η επανάσταση και η ελευθερία απαιτούν γυναικείο πρόσωπο για να αποδώσουν όσο το δυνατόν πιο πιστά το μεγαλείο της ψυχής. Η γυναικεία παρουσία, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στον καμβά· μετουσιώθηκε σε πράξη μέσα στις φλόγες του Αγώνα. Στην Επανάσταση του 1821, η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα δεν υπήρξε απλώς μια καπετάνισσα, αλλά μια στρατηγική διάνοια που μετέτρεψε την προσωπική της περιουσία σε εθνικό οπλοστάσιο, ναυπηγώντας τον θρυλικό «Αγαμέμνονα». Η Μαντώ Μαυρογένους διέθεσε πλούτο, χρόνο και παιδεία στον Αγώνα, ασκώντας μια πρώιμη μορφή δημόσιας διπλωματίας προς τις αυλές της Ευρώπης. Η Δόμνα Βισβίζη, μετά τον ηρωικό θάνατο του συζύγου της, ανέλαβε η ίδια τη διοίκηση της «Καλομοίρας», συμμετέχοντας ενεργά σε ναυμαχίες και πολιορκίες, αποδεικνύοντας ότι η ηγεσία στη θάλασσα δεν γνωρίζει φύλο, παρά μόνο ικανότητα. «Σε αυτές τις γυναίκες, ο ήχος του κλειδιού που άνοιγε το σεντούκι των κοσμημάτων μετατράπηκε στον κρότο του κανονιού. Το κόσμημα έγινε καρίνα, η προίκα πυρίτιδα και η ιδιωτική θυσία δημόσιο αγαθό

Πέρα από τις επώνυμες ηρωίδες, υπήρξαν οι αφανείς καραβοκυράδες —οι θεματοφύλακες της Ύδρας, των Σπετσών και των Ψαρών. Όταν οι άνδρες θαλασσομαχούσαν, εκείνες διοικούσαν σπίτια, περιουσίες και επιχειρήσεις. Υπέγραφαν συμβόλαια, διαχειρίζονταν φορτία, εξασφαλίζοντας έτσι κοινωνική ευημερία και σταθερότητα. Ήταν, στην πραγματικότητα, οι πρώτες ουσιαστικές διαχειρίστριες της ναυτικής οικονομίας της χώρας.

Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Λιθογραφία του Adam Friedel.

Στα χρόνια των Βαλκανικών Πολέμων και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η προσφορά αυτή οργανώθηκε σε εράνους, σωματεία και δομές αλληλεγγύης. Η ναυτική ισχύς μιας χώρας μετριέται και στη δύναμη των μετόπισθεν, εκεί όπου η γυναίκα κράτησε την οικονομία και την κοινωνία όρθια κάτω από συνθήκες απόλυτης ένδειας.

 

Σήμερα, η παράδοση της γυναικείας παρουσίας συνεχίζεται, αλλάζει όμως μορφή. Η γυναίκα πλέον στέκεται με αυτοπεποίθηση στη γέφυρα, στο μηχανοστάσιο και στα γραφεία των μεγαλύτερων ναυτιλιακών εταιρειών. Τα στατιστικά στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: η Ελλάδα καταγράφει σήμερα από τα υψηλότερα ποσοστά γυναικείας συμμετοχής στη ναυτιλία παγκοσμίως.

Οι γυναίκες αποτελούν το 7,8% των εγγεγραμμένων ναυτικών μας, ένα ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ τον παγκόσμιο μέσο όρο του 1,2%. Ο αριθμός τους έχει αυξηθεί εντυπωσιακά κατά 65,6% την τελευταία πενταετία, γεμίζοντας τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού. Η ελληνική ναυτιλία στηρίζεται πλέον σε γυναίκες Πλοιάρχους και Μηχανικούς που συνδυάζουν τεχνοκρατική επάρκεια με διορατική ηγεσία.

Παράλληλα στο Πολεμικό Ναυτικό, οι γυναίκες Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί αποτελούν εγγύηση επιχειρησιακής ισχύος, τιμώντας έμπρακτα την παράδοση του «Μέγα το της Θαλάσσης Κράτος». Με αρετή και τόλμη υπηρετούν στα πλοία, επιτελεία, υπηρεσίες ξηράς, συμβάλλοντας καθοριστικά στην προστασία των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων σε μια εποχή έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων. Κάθε φορά που η γαλανόλευκη υψώνεται στα πελάγη και τους ωκεανούς και ο Εθνικός μας Ύμνος αντηχεί, αξίζει να θυμόμαστε: η ναυτική ισχύς της Ελλάδας υπήρξε, σε κάθε κρίσιμη στιγμή, αποτέλεσμα και γυναικείων αποφάσεων, ενεργειών και θυσιών. Η τέχνη ανύψωσε τη γυναικεία μορφή ως ιδεώδες. Η ιστορία την κατέγραψε ως πράξη. Η σύγχρονη ναυτοσύνη τη βιώνει ως καθημερινή, άοκνη παρουσία. Σε έναν κλάδο που παγκοσμίως θεωρείται «ανδροκρατούμενος», η Ελλάδα αποδεικνύει ότι η ναυτική της παιδεία είναι πιο προοδευτική από όσο ίσως νομίζουμε. Χρόνια πολλά στις γυναίκες της θάλασσας και της στεριάς. Στις γυναίκες που κρατούν με σθένος και σοφία το τιμόνι της ζωής. Πρόσω ολοταχώς!

ΠΗΓΗ ttps://www.navalhistory.gr/gynaikeia-dynamh/