Τύμβος Καστά: Για πρώτη φορά η αποκάλυψη του μνημείου

Τύμβος Καστά: Για πρώτη φορά η αποκάλυψη του μνημείου: Ο Τύμβος Καστά αποκαλύπτει σταδιακά τη μνημειακή του μορφή, καθώς προχωρούν οι εργασίες αποκατάστασης με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028

Ιστορική εκτόξευση 3 ελληνικών νανοδορυφόρων ERMIS από βάση των ΗΠΑ

Ιστορική εκτόξευση 3 ελληνικών νανοδορυφόρων ERMIS από βάση των ΗΠΑ: Kατασκευάστηκαν στο Τμήμα Αεροδιαστημικής του ΕΚΠΑ - Δείτε Live εικόνα

Τι είναι το αντι- drone «Kένταυρος» που στέλνουμε στην Κύπρο

Τι είναι το αντι- drone «Kένταυρος» που στέλνουμε στην Κύπρο: Πρόκειται για ελληνικό σύστημα, το οποίο έχει αναπτυχθεί από την ΕΑΒ και έχει εκπλήξει τον κόσμο

Με υλικά από τη Ρόδο οι τρούλοι της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη

Με υλικά από τη Ρόδο οι τρούλοι της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη: Xτίστηκαν με ελαφρά τούβλα που κατασκευάζονταν στη Ρόδο, με ιδιαίτερη τεχνική γεγονός για το οποίο υπερηφανευόταν οι κάτοικοι του νησιού

Έλληνας, Χημικός!!!

 Έδωσαν το όνομα Έλληνα επιστήμονα σε ορυκτό - Ποιος είναι ο χημικός με τις πολλές διακρίσεις

Ιστορία από newsroom@dnews.gr (Newsroom)

                                  Έδωσαν το όνομα Έλληνα επιστήμονα σε ορυκτό - Ποιος είναι ο χημικός με τις πολλές διακρίσεις

«Η φύση έχει τα δικά της μυστικά» λέει ο διεθνούς φήμης Έλληνας επιστήμονας, Μερκούρης Κανατζίδης, ο οποίος έχει τιμηθεί με ορυκτό με το όνομά του.

Το όνομα του Έλληνα χημικού, Μερκούρη Κανατζίδη, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ανακάλυψη και σύνθεση υλικών, τα οποία έχουν συμβάλει καθοριστικά στην εξέλιξη των τεχνολογιών εναλλακτικής ενέργειας. Η πορεία του από τη Θεσσαλονίκη, όπου γεννήθηκε, μεγάλωσε και σπούδασε, μέχρι τις ΗΠΑ, όπου δραστηριοποιείται σήμερα ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Northwestern και ως επιστήμονας στο Εθνικό Εργαστήριο Argonne του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, είναι γεμάτη με σημαντικές διακρίσεις, μία από τις οποίες είναι η πιο συναρπαστική: το όνομά του έχει δοθεί σε ένα ορυκτό, τον κανατζιδισίτη.

Ο Μερκούρης Κανατζίδης περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι πυρήνας της ερευνητικής του δραστηριότητας στα 30 χρόνια της πορείας του στον χώρο της Ανόργανης Χημείας είναι «να απαντήσω θεμελιώδεις ερωτήσεις, δηλαδή πώς δημιουργείται ένα καινούριο υλικό, πώς μπορούμε να σταθεροποιήσουμε χημικούς δεσμούς, κρυσταλλικές και μοριακές δομές». Λέει χαρακτηριστικά ότι «σχεδιάζοντας και συνθέτοντας ενώσεις και μαθαίνοντας τις αρχές σύνθεσης και δημιουργίας καινούριων δομών, δημιουργούμε υλικά, τα οποία μετά ουσιαστικά μας μιλάνε. Προσπαθούν να μας πουν κάτι και εμείς πρέπει να καταλάβουμε τι κάνουν και πώς. Ποια μοριακή δομή έχουν, πόσο σταθερά είναι, τι χρώμα είναι, τι άλλες ιδιότητες έχουν;».

Θυμάται την πρώτη φορά που ένα υλικό ένιωσε ότι του μίλησε. Ήταν η δημιουργία του KMS, ενός υλικού που ανήκει στα χαλκογονίδια και είναι χρήσιμο για τον καθαρισμό του περιβάλλοντος από τοξικά ιόντα, καθώς δεσμεύει ραδιενεργά στοιχεία, όπως το καίσιο, και βαριά μέταλλα, όπως το κάδμιο, ο μόλυβδος και ο υδράργυρος. «Όταν είδαμε ότι είχε στιβαρόμορφη κρυσταλλική δομή και δυνατότητα ανταλλαγής ιόντων, είπαμε ότι το υλικό μάς μιλάει, μάς λέει ότι πρέπει να το δοκιμάσουμε για περιβαλλοντικές εφαρμογές», επισημαίνει. Μάλιστα, μετά το πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα, η ιαπωνική κυβέρνηση ζήτησε να δοκιμάσει το υλικό και σε αναφορά που έστειλε στην ερευνητική ομάδα για τη δοκιμή, σημείωνε ότι απορροφούσε με επιτυχία το ουράνιο. Ωστόσο, για τον καθαρισμό των αποβλήτων χρειάζονταν τόνοι του υλικού που τότε η ομάδα του κ. Κανατζίδη δεν είχε τη δυνατότητα να δημιουργήσει.

Η συμβολή του Μερκούρη Κανατζίδη στη μελέτη των χαλκογονιδίων, μιας κατηγορίας ενώσεων με μοναδικές ιδιότητες και σημαντικές εφαρμογές ιδιαίτερα στην ηλεκτρονική και στην οπτική, είναι τόσο μεγάλη που το 2023 η Διεθνής Ορυκτολογική Εταιρεία έδωσε το όνομά του σε ένα ορυκτό χαλκογονιδίου, έπειτα από πρόταση του γεωλόγου που το είχε ανακαλύψει. Το ορυκτό ονομάστηκε «κανατζιδισίτης». «Για μένα ήταν πολύ σημαντικό και αναπάντεχο, γιατί κάποιος εκτός του πεδίου μου διάβαζε τις εργασίες μου και ζήτησε την άδειά μου για να προτείνει αυτό το όνομα. Υπάρχουν πολύ λίγοι παγκοσμίως που μπορούν να έχουν αυτή την τιμή και πιθανότατα δεν υπάρχει άλλος Έλληνας», σχολιάζει ο ίδιος.

Η παραπάνω, πάντως, δεν ήταν η πρώτη διάκρισή του. Έχει εκλεγεί μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, μια από τις μεγαλύτερες τιμητικές διακρίσεις για τους επιστήμονες στην Αμερική, ως αναγνώριση των διακριμένων επιτευγμάτων του στην έρευνα. Επίσης, πρόσφατα έλαβε το βραβείο της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας για το 2025 στη Χημεία των Υλικών για τη συμβολή του στη μελέτη των περοβσκιτών, μιας τάξης υλικών χρήσιμων για τις ηλιακές κυψέλες. Οι περοβσκίτες είναι ένα ακόμα μεγάλο κεφάλαιο στην πορεία του κ. Κανατζίδη. Από την πρώτη δημοσίευση που έκανε για την απόδοση των περοβσκιτών πριν από δώδεκα χρόνια στο περιοδικό Nature και η οποία είχε προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα, μέχρι σήμερα, οι περοβσκίτες έχουν σημειώσει τεράστιες βελτιώσεις στην απόδοσή τους. Το 2013 μια δεύτερη δημοσίευση στο «Inorganic Chemistry» και πάλι για το ίδιο υλικό χαρακτηρίστηκε από την επιστημονική κοινότητα ως «η βίβλος των περοβσκιτών», καθώς αποτέλεσε σημείο αναφοράς για όλους όσους ήθελαν να μελετήσουν τα υλικά αυτά. Σήμερα, ένα πλήθος εταιρειών σε όλο τον κόσμο προχωρούν στην εμπορική αξιοποίησή τους σε φωτοβολταϊκά πάνελ.

Έπειτα από τόσες σημαντικές διακρίσεις, ποιος είναι ο επόμενος στόχος στην ερευνητική του δραστηριότητα; Ελπίζει ότι θα καταφέρει να κάνει σύνθεση ενός ακόμα νέου υλικού, κάτι που, όπως εκμυστηρεύεται στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, δεν είναι καθόλου εύκολο. «Δεν υπάρχει εγγύηση ότι θα τα καταφέρουμε. Είναι δύσκολο να ελεγχθούν τα υλικά, δηλαδή να πεις ότι σήμερα θα φτιάξω υλικό με αυτή τη δομή και τη χημική σύνθεση και να το καταφέρεις. Καμιά φορά γίνεται και νομίζεις ότι έχεις κάνει πρόοδο, αλλά στην πραγματικότητα βγήκες τυχερός. Την επόμενη φορά που θα προσπαθήσεις να κάνεις ένα άλλο υλικό, τότε δεν σου βγαίνει. Τότε καταλαβαίνεις ότι η φύση έχει και άλλα μυστικά», παρατηρεί.

Περιγράφει πάντως ότι τον ενδιαφέρει η δημιουργία ενός υλικού επαναστατικού στην κατανόηση της υπεραγωγιμότητας. «Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει αυτή τη στιγμή τι υλικό θα είναι υπεραγωγός. Όλοι οι υπεραγωγοί που ξέρουμε έχουν ανακαλυφθεί κατά λάθος. Δεν υπάρχει θεωρία που να λέει ότι αν κάνεις αυτή την τάξη υλικών θα είναι υπεραγωγοί. Άρα με το να ανακαλύπτεις καινούριους υπεραγωγούς, η ελπίδα είναι ότι σιγά σιγά θα βρεθεί η αρχή, το principle δηλαδή, σχετικά με το τι κάνει κάτι υπεραγώγιμο. Η δική μας συμβολή θα ήθελα να είναι καινούρια υλικά, τα οποία κάνουν αυτή τη θεωρία να είναι βάσιμη», εξηγεί.

Η αγάπη του Μερκούρη Κανατζίδη για τις θετικές επιστήμες άρχισε ήδη από τα χρόνια της φοίτησής του στο Γυμνάσιο, στη γενέτειρά του Θεσσαλονίκη. Πρότυπά του έγιναν οι αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί, ο Απολλώνιος, ο Πάππος, ο Αρίσταρχος της Σάμου, ο Αρχιμήδης και ο Ευκλείδης. «Ο λόγος που αυτοί είναι πασίγνωστοι ανά τον κόσμο είναι επειδή έγραψαν και δημοσίευσαν το έργο τους. Αυτή είναι η μεγαλύτερη οδηγία που προέρχεται από αυτούς σε εμάς, ότι πρέπει να δημοσιεύουμε τις καινούριες γνώσεις, ανακαλύψεις και ευρήματα για να προοδεύσει η επιστήμη», λέει.

Σπούδασε στο Τμήμα Χημείας του ΑΠΘ και στράφηκε πολύ νωρίς στην Ανόργανη Χημεία. Όταν παρακολούθησε σεμινάριο του Ελληνοαμερικανού καθηγητή Ανόργανης Χημείας, Δημήτρη Κουκουβάνη, και καθώς ήθελε να συνεχίσει με μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές, ζήτησε να φοιτήσει δίπλα του ως διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβας.

Η επαγγελματική πορεία του Μερκούρη Κανατζίδη ως καθηγητή ξεκίνησε το 1987 από το Michigan State University και ο ίδιος τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το σημαντικότερο στοιχείο της πορείας του είναι η επαφή με τους φοιτητές, «να εκπαιδεύω φοιτητές στην έρευνα και στο ήθος της επιστήμης». «Το να βλέπεις φοιτητές που έρχονται ως νεαρά άτομα που δεν ξέρουν πολλά πράγματα, αλλά έχουν τον ενθουσιασμό και γίνονται στο τέλος πιο ώριμοι επιστήμονες όταν παίρνουν διδακτορικό, μαθαίνουν την επιστημονική μέθοδο και πώς να λύνουν προβλήματα, είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση. Πρώτα είναι αυτό, μετά είναι οι ανακαλύψεις που κάνουμε, όχι ανάποδα», επισημαίνει.

Μάλιστα, λέει χαριτολογώντας ότι οι καθηγητές «δουλεύουμε στον χώρο του babysitting, του επιστημονικού babysitting. Παίρνουμε μωρά, τα οποία μεγαλώνουμε και ανατρέφουμε προσεκτικά και τα μεγαλώνουμε, ώστε να γίνουν επιστήμονες μέσα σε πέντε χρόνια. Οπότε πρέπει να προσέχουμε, να φροντίζουμε να κάνουμε το σωστό, να είμαστε καλά πρότυπα, να τους ενθαρρύνουμε και να τους εκπαιδεύουμε με τον σωστό τρόπο».

Η αρχή που ο ίδιος ως καθηγητής θέλει να διδάσκει στους φοιτητές του είναι η ηθική διάσταση της επιστήμης. «Αυτό που τους λέω είναι ότι εμείς ως επιστήμονες δουλεύουμε στην επιχείρηση της αλήθειας, δηλαδή θέλουμε να μάθουμε την αλήθεια για το πώς δουλεύει η φύση, δημοσιεύουμε ό,τι ανακαλύψαμε όπως το ανακαλύψαμε, ώστε κάποιοι να το πιστέψουν και να το χρησιμοποιήσουν ως θεμέλιο λίθο για να προοδεύσουν και αυτοί. Όλα αυτά τα πληρώνει ο φορολογούμενος και η άτυπη συμφωνία είναι ότι θα δημιουργήσουμε καινούρια γνώση και θα τη μοιραστούμε μαζί τους. Οπότε πρέπει να έχουμε το μεγαλύτερο ήθος, ώστε ό,τι δημοσιεύσουμε να είναι να είναι σωστό και αληθινό. Όλα τα άλλα έπονται».

ΠΗΓΗ: //www.msn.com/el-gr/news/other/έδωσαν-το-όνομα-έλληνα-επιστήμονα-σε-ορυκτό-ποιος-είναι-ο-χημικός-με-τις-πολλές-διακρίσεις/ar-AA1wEpRp

Τι είναι ένα ανθρώπινο ον; Θεολογία, νευροβιολογία του ασυνειδήτου και τ...

Αρχύτας: Στον αέρα το πρώτο «made in Greece» στρατιωτικό «γεράκι»

Αρχύτας: Στον αέρα το πρώτο «made in Greece» στρατιωτικό «γεράκι»: Το απόρρητο «project PDP-100» της EAB - Στόχος η επόπτευση και προστασία του εθνικού εναέριου χώρου, η συλλογή πληροφοριών, η συνεργασία με το πυροβολικό και η προστασία φρεγατών

Το τραγικό λάθος που κάνουν οι Έλληνες οδηγοί τους καλοκαιρινούς μήνες

Αρχιεπισκοπή Αθηνών:

  Στην ψηφιακή εποχή μπαίνουν 4.000 ενορίες

 

Ένα μεγαλόπνοο πρόγραμμα παρουσιάστηκε, χθες, στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών παρουσία του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, ως προέδρου του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της ΙΑΑ, από τον διευθυντή του Ιδρύματος αρχιμανδρίτη π. Θεολόγο Αλεξανδράκη το οποίο αφορά στη δημιουργία της απαραίτητης πληροφοριακής υποδομής σε 4.000 ενορίες (Ενοριακοί Ψηφιακοί Κόμβοι) στις 89 Ιερές Μητροπόλεις της ελληνικής επικράτειας συμπεριλαμβανομένης και της Πατριαρχικής Εξαρχίας της Πάτμου, καθώς και στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, την Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο της Κρήτης, με κύριο σκοπό την παροχή των ψηφιακών υπηρεσιών της Εκκλησίας στους πολίτες αλλά και τη λειτουργία τους ως εκπαιδευτικών ψηφιακών κόμβων για τη διαρκή εκπαίδευση και ψηφιακή ενδυνάμωση των κληρικών.

Στην εκδήλωση παρευρέθη εκ μέρους της Πολιτείας ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νικόλαος Παπαθανάσης.

Πρόκειται για την πράξη «Ψηφιακός Ενοριακός Κόμβος» στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα» που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης).

Ειδικότερα η πράξη περιλαμβάνει:

- Την προμήθεια και τοποθέτηση Ενοριακών Ψηφιακών Κόμβων (4.000 θέσεις)

-Την προμήθεια και τοποθέτηση Μητροπολιτικών Ψηφιακών Κόμβων (106 θέσεις)

- Πληροφοριακό σύστημα υποστήριξης λειτουργίας του Ψηφιακού Ενοριακού Κόμβου

Στην ομιλία του ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος έκανε μια αναδρομή στην ιστορία, από τα χρόνια της Βοιωτίας, της συμπόρευσής του με τον π. Αδαμάντιο Αυγουστίδη, τη σύσταση του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και τη συνέχιση του έργου αυτού έως σήμερα.

Εξεδήλωσε μάλιστα τη χαρά του για το ξεκίνημα της υλοποίησης μιας νέας πρωτοβουλίας και συνεργασίας μεταξύ της Πολιτείας και της Εκκλησίας, που στοχεύει στην ψηφιακή ενίσχυση της λειτουργίας των Ιερών Μητροπόλεων και των ενοριών τους σε πανελλήνια εμβέλεια σε συνεργασία με την Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο της Εκκλησίας της Κρήτης, των Ιερών Μητροπόλεων των Δωδεκανήσων και της Πατριαρχικής Εξαρχίας της Πάτμου ύστερα από ομόφωνη απόφαση της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Στη συνέχεια, ο διευθυντής του ΙΠΕ αρχιμανδρίτης Θεολόγος Αλεξανδράκης αναφέρθηκε στον σκοπό τον οποίο το έργο αυτό επιτελεί, ενώ επισήμανε το γεγονός ότι σε μια εποχή που η ψηφιακή τεχνολογία είναι μέρος της καθημερινότητάς μας σε όλες τις πτυχές της ζωής και της δράσης μας, είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο εκσυγχρονισμός των λειτουργιών της Εκκλησίας και των ιερέων της. Τούτο, όμως, προϋποθέτει αφενός την υλικοτεχνική ενίσχυση των Ιερών Μητροπόλεων και των ενοριών και αφετέρου τον ψηφιακό εγγραμματισμό των ανθρώπων που διακονούν, κληρικών και λαϊκών. Αυτά ακριβώς έρχεται να καλύψει το εν λόγω έργο «Ψηφιακός Ενοριακός Κόμβος».

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, εξέφρασε τη βούληση της Πολιτείας και του πρωθυπουργού να σταθεί στο πλευρό της Εκκλησίας τόσο μέσα από το φιλόδοξο πρόγραμμα του «Ψηφιακού Ενοριακού Κόμβου» όσο και σε μελλοντικές ανάγκες που θα παρουσιαστούν διατηρώντας την πολύ καλή συνεργασία μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας.

ΠΗΓΗ: https://www.msn.com/el-gr/news/otherΑρχιεπισκοπή Αθηνών: Στην ψηφιακή εποχή μπαίνουν 4.000 ενορίες (msn.com)

Ψηφιακά μέσα:

μια νεότευκτη μορφή διακονίας με ευκαιρίες 

και προκλήσεις

Νικόλαος Παπαϊωάννου, κάτοχος μάστερ θεολογίας

Η ανάπτυξη του διαδικτύου συντέλεσε καθοριστικά στην μετάβαση από την εποχή της μαζικής επικοινωνίας του προηγούμενου αιώνα, όπου κυριαρχούσαν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και επικοινωνίας (τύπος, ραδιόφωνο, τηλεόραση) στην εποχή της κοινωνίας της πληροφορίας και του διαδικτύου, όπου ο άνθρωπος δεν είναι μόνο παθητικός δέκτης αλλά πλέον μπορεί να γίνει ο ίδιος πρωταγωνιστής. Στη σύγχρονη κοινωνία της πληροφορίας, ο άνθρωπος με αφετηρία την χωρική του υπόσταση διαλέγεται με την οικουμένη. Το κυριότερο χαρακτηριστικό του νέου ψηφιακού κόσμου εκτός από την υπερτοπικότητα, είναι η παρέμβαση στη διάσταση του χρόνου. Η ψηφιακή πληροφορία διακινείται χωρίς χωρο-χρονικούς περιορισμούς με ασύλληπτες ταχύτητες που συχνά δημιουργούν προβλήματα στην ανθρώπινη πρόσληψη του κόσμου.

Η κοινωνία της πληροφορίας συνιστά έναν ά-χωρο κόσμο, ο οποίος προσδιορίζεται ως κυβερνοχώρος με πολύπλευρες συνέπειες σε θεολογικό επίπεδο. Από τον νεωτερικό άνθρωπο του διαφωτισμού, ο οποίος επιζητούσε να σπάσει τα δεσμά με την παράδοση αναζητώντας μια νέα ταυτότητα, περνάμε πλέον στον μετανεωτερικό άνθρωπο, ο οποίος απογοητευμένος από τα αδιέξοδα του νεωτερικού παραδείγματος βρίσκει καταφύγιο σε ένα κόσμο, όπου τα όρια μεταξύ του πραγματικού και του φανταστικού γίνονται δυσδιάκριτα, τον εικονικό κόσμο του διαδικτύου, με ορατό τον κίνδυνο αποσύνδεσης από την πραγματική ζωή με συνέπεια την ψυχολογική σύγχυση μεταξύ αληθινού και φανταστικού.

Ο εικονικός κόσμος που διαμορφώνεται στο διαδίκτυο στο πλαίσιο ενός ψηφιακού οικοσυστήματος αποτελεί για την Εκκλησία μια νέα πρόκληση, την οποία καλείται να ερμηνεύσει με κριτικό τρόπο έτσι ώστε να ανταποκριθεί στον ποιμαντικό της ρόλο και στην συνέχιση του θεόπνευστου έργου της, αυτού της διάδοσης του Ευαγγελικού μηνύματος.

Η Εκκλησία καλείται να ασκήσει μια νεότευκτη μορφή διακονίας, καλείται να απευθύνει το θεολογικό της μήνυμα και να προσφέρει τις κατάλληλες ποιμαντικές της ηθικές και ανθρωπολογικές προϋποθέσεις ως προς τη χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας. Το άνοιγμα της Εκκλησίας στον διαδικτυακό κόσμο καθιστά εφικτή για εκατομμύρια χρήστες την συνάντηση με την αλήθεια του Ευαγγελίου.

Στο πλαίσιο της θρησκείας online όπου ένας χρήστης μπορεί να χρησιμοποιήσει το διαδίκτυο για την αναζήτηση πληροφοριών σε έναν θρησκευτικό ιστότοπο, το διαδίκτυο πλέον, εκτός λιγοστών φωτεινών εξαιρέσεων, κατακλύζεται από ιστολόγια, τα οποία διαμέσου της ανωνυμίας ή συχνά και της παρενδυσίας, διαμοιράζονται κείμενα θρησκευτικού περιεχομένου αμφιβόλου εγκυρότητας, ενώ συχνά στο βωμό της επισκεψιμότητας επιδίδονται σε μια ανούσια αν όχι επικίνδυνη προφητολογία ή θαυματολογία, οικειοποιούμενοι αποσπάσματα ομιλιών ή και ιδιωτικών συζητήσεων (τις περισσότερες φορές ανεπιβεβαίωτων) με γέροντες ή μοναχούς, με ιδιαίτερη προτίμηση σε αυτούς του Αγίου Όρους, αδιαφορώντας για τις προθέσεις ή την θέληση τους για προβολή ή δημοσιότητα.

Συχνά η διαχωριστική γραμμή μεταξύ παροχής πληροφόρησης από μια ιστοσελίδα και κάλεσμα για συμμετοχή σε online πρακτικές δεν είναι ευδιάκριτη και τα όρια μεταξύ τους είναι ασαφή, έτσι πλέον ο χρήστης μιας ιστοσελίδας θρησκευτικού περιεχομένου πέραν της πρόσβασης σε πληροφορίες, σε κάποιες περιπτώσεις έχει τη δυνατότητα συμμετοχής σε θρησκευτικές πρακτικές, όπως η Θεία λειτουργία, η προσευχή, ακόμη και η εξομολόγηση.

Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερες ιστοσελίδες χριστιανικών ομολογιών υιοθετούν πρακτικές πέραν της απλής πληροφόρησης ή ενημέρωσης από την online μετάδοση της Θείας λειτουργίας, τη διοργάνωση online προσευχής ή τον διαμοιρασμό προσευχών μεταξύ των πιστών μέχρι τη δυνατότητα εικονικού ανάματος ενός κεριού. Οι εικονικές Εκκλησίες στο πλαίσιο της online θρησκείας υιοθετούν το περιβάλλον και τα χαρακτηριστικά των αυθεντικών Εκκλησιών. Λειτουργούν είτε διαμέσου μιας ιστοσελίδας, είτε μιας διαδικτυακής εφαρμογής, διαθέτουν λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα για να ενημερώνουν τους χρήστες για τα επικείμενα δρώμενα ενώ για την επίσκεψη σε μια εικονική Εκκλησία απαιτείται η δημιουργία ενός avatar, δηλαδή μιας ψηφιακής εικόνας του εαυτού ή της ιδεατής μορφής του. Στο ερώτημα, αν από θεολογικής άποψης ένα avatar μπορεί να συμμετάσχει σε ένα οποιοδήποτε εκκλησιαστικό γεγονός, όπως η Θεία λειτουργία ή η προσευχή συναντάμε πλέον απόψεις όπως αυτές των Βαπτιστών, ότι ένα avatar μπορεί να μεταλάβει τον άρτο και τον οίνο της Ευχαριστίας μέσα στη λογική του εικονικού κόσμου, ο οποίος αποτελεί ένα μέσο χάρης, αφού ο Θεός είναι παρών και στον εικονικό κόσμο και αυτή η χάρη θα μεταβιβαστεί με κάποιο τρόπο στο άτομο πίσω από το avatar. Η ορθόδοξη Εκκλησία θεωρεί ανθρωπολογικά λανθασμένη την προσέγγιση αυτή ότι δηλαδή η εικονική πραγματικότητα καθίσταται ικανή να αντικαταστήσει την πραγματική εμπειρία των Ιερών Μυστηρίων.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι ίδιοι οι χρήστες του διαδικτύου αντιλαμβάνονται το ψηφιακό οικοσύστημα και γενικά τον κυβερνοχώρο, όχι απλά ως ένα τόπο πληροφόρησης και ενημέρωσης, αλλά διακρίνουν σε αυτόν μια απελευθερωτική δύναμη, η οποία θα μπορούσε να αναμορφώσει ριζικά τη θρησκεία προσαρμόζοντάς την στις εμπειρίες και τα βιώματά τους δημιουργώντας τις προϋποθέσεις μια ενδεχόμενης μετατόπισης εξουσίας μακριά από την θεσμοθετημένη Εκκλησία.

Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη εδώ

 ΠΗΓΗ:https://www.pemptousia.gr/2022/10/psifiaka-mesa-mia-neotefkti-morfi-diakonias-me-efkeries-ke-proklisis/

Οι σατανικές συμπτώσεις που οδήγησαν στην τραγωδία του «Χίντενμπουργκ»

Οι σατανικές συμπτώσεις που οδήγησαν στην τραγωδία του «Χίντενμπουργκ»: Γιατί τυλίχθηκε στις φλόγες το αερόπλοιο «Χίντενμπουργκ»; Ποιος ήταν ο καθοριστικός παράγοντας που συνετέλεσε σε αυτή την τραγωδία η οποία συντάραξε

Επιστημονική δικαίωση για τον Πέτρο Ζωγράφο

Επιστημονική δικαίωση για τον Πέτρο Ζωγράφο: Όπως στο πρόσφατο παρελθόν ο δημοσιογράφος Κώστας Βαξεβάνης λοιδορούσε συστηματικά αλλά και οι γραφειοκράτες του πρώην Υπουργείου Εμπορίου επέβαλλαν πρόστιμα...

 

Οι "επίμονες" Ελληνίδες μιλούν για το project Perseverance

Πρώτη καταχώρηση: Παρασκευή, 19 Φεβρουαρίου 2021, 22:00

Συνέντευξη: Σωτήρης Σκουλούδης, Παναγιώτης Βλαχουτσάκος

Η «επιμονή» της ανθρωπότητας να κοιτάει προς τον ουρανό, με τα πιο λαμπρά μυαλά να συνδέουν το μέλλον μας ακόμα και με ένα σπίτι μακριά από τη Γη, οδηγεί σε «θαύματα». Ένα σπουδαίο βήμα προς την επίτευξη ενός τέτοιου θαύματος σημειώθηκε χθες 18/2/2021, στις 23:00 ώρα Ελλάδας, όταν και το ρομποτικό σκάφος «Perseverance» προσαρειώθηκε επιτυχώς!

Αποτελεί μάλιστα πια τα μάτια της ανθρωπότητας στον μυστηριώδη, από πολλές απόψεις, Κόκκινο Πλανήτη, ενώ υπόσχεται να μας μάθει πολλά περισσότερα για αυτόν και, κυρίως, να δώσει τη μεγάλη απάντηση στο ερώτημα: υπήρξε ζωή στον Άρη; Και αν όχι, μπορεί να υπάρξει στο μέλλον;

Πρόκειται για την πιο ανεπτυγμένη τεχνολογικά διαστημική συσκευή στην ιστορία, το «Mars 2020 Perseverance» της ΝΑSΑ, που ξεκίνησε το ταξίδι του στις 30 Ιουλίου διανύοντας 471 εκατομμύρια χιλιόμετρα μέχρι την άφιξή του στον Κόκκινο Πλανήτη. Αυτό είναι και το πρώτο δρομολόγιο που στέλνει η NASA στον Άρη με τον ρητό στόχο να αναζητήσει σημάδια αρχαίας ζωής, όπως δήλωσε ο Thomas Zurbuchen, επικεφαλής της επιστημονικής αποστολής της NASA.

Πίσω από αυτή την επιτυχία, που γεννάει τεράστιες προσδοκίες, βρίσκονται επιστήμονες της NASA διάφορων ειδικοτήτων που εργάζονται νυχθημερόν, αξιοποιώντας τις καλύτερες διαθέσιμες τεχνολογίες, για να επιτύχουν αυτό που πριν μερικά μόνο χρόνια -και πριν από την προσαρείωση του «Curiosity» το 2012- θα φαινόταν ως σενάριο ταινίας επιστημονικής φαντασίας.

Μεταξύ αυτών είναι και δύο Ελληνίδες!

Η Ελένη Ραβάνη, Πλανητική Ερευνήτρια, υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο της Χαβάη για την αποστολή MARS 2020, μέλος της ομάδας του οργάνου MASTCAM-Z και άμεση συμμετέχουσα στην αποστολή, και η δρ Ανεζίνα Σολωμονίδου, Πλανητική Γεωλόγος, Caltech-NASA/JPL, η οποία θα ασχοληθεί ερευνητικά αργότερα με την ανάλυση των δεδομένων, όταν αυτά θα γίνουν διαθέσιμα, παράλληλα με τα σώματα που ερευνά στο εξώτερο διάστημα (δείτε την παλαιότερη συνέντευξή της στο zougla.gr εδώ).

Η Ελένη Ραβάνη

Η Ανεζίνα Σολωμονίδου

Το zougla.gr επικοινώνησε μαζί τους -τις εντοπίσαμε στο Πανεπιστήμιο της Χαβάη- και είχαμε τη μεγάλη ευκαιρία να συμμετάσχουμε στη μεγάλη χαρά τους, καθώς η αγωνία μηνών για τις δύο νεαρές επιστήμονες μετατράπηκε πριν από λίγες ώρες σε μεγάλο ενθουσιασμό, για την ολοκλήρωση ενός επιτεύγματος, που δεν ήταν καθόλου δεδομένο ότι θα συμβεί...

Η δρ Ανεζίνα Σολωμονίδου μάς μίλησε σε βίντεο και μας εξήγησε τις σημαντικότερες πτυχές αυτού του σπουδαίου εγχειρήματος, αναλύοντας και τις προσδοκίες για την επόμενη ημέρα. Τι περιμένουμε να βρούμε στον Άρη; Πώς θα γίνει αυτό και πόσο σημαντικό είναι;

Παράλληλα η Ελένη Ραβάνη, που μεγάλωσε στο εξωτερικό, μας μετέφερε σε βίντεο το μήνυμά της, και προτίμησε να μας απαντήσει γραπτώς στις ερωτήσεις μας, που ακολουθούν μετά το βίντεο.

Δείτε τη συνέντευξη της Ανεζίνας Σολωμονίδου και το μήνυμα της Ελένης Ραβάνη στο zougla.gr:

 

0.25x0.5xnormal1.5x2x

00:00

00:01

 

Ακολουθεί η συνέντευξη της Ελένης Ραβάνη:

 

Zougla.gr: Ποιες ήταν οι ιδιαίτερες δυσκολίες και προκλήσεις που αντιμετωπίσατε για αυτή την αποστολή, σε σχέση με τις προηγούμενες;

Ελένη Ραβάνη: Το διαστημικό αυτοκίνητο rover Perseverance προσαρειώθηκε σε μια περιοχή με πολλές προκλήσεις, κάτι που δεν έχει επιχειρηθεί στο παρελθόν. Η περιοχή αυτή προσεδάφισης, ο κρατήρας Jezero, περιέχει ένα αρχαίο δέλτα ποταμών, απότομους βράχους και αμμόλοφους, τα οποία θα μπορούσαν να είναι επικίνδυνα για την ομαλή προσαρείωση του rover.

Αυτό όμως κατέστη δυνατό και στέφθηκε με επιτυχία λόγω νέων τεχνολογιών της μηχανικής που βοήθησαν το rover να αποφύγει αυτά τα επικίνδυνα σημεία.

 

Πώς διδαχθήκατε από την εμπειρία και τις συσσωρευμένες γνώσεις των τελευταίων ετών για τον Κόκκινο Πλανήτη ώστε να επέλθει αυτή η επιτυχής προσεδάφιση;

Οι νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην αποστολή Mars 2020 και επιτρέπουν την «πλοήγηση εδάφους» ήταν δυνατές να χρησιμοποιηθούν λόγω των χαρτογραφήσεων υψηλής ανάλυσης που προσέφεραν προηγούμενες αποστολές που βρέθηκαν σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Επιπλέον για πολλά από τα όργανα του Perseverance χρησιμοποιήθηκε η τεχνογνωσία παρόμοιων οργάνων προηγούμενων αποστολών rover, όπως το Curiosity. Τέλος πολλά από τα μέλη της αποστολής Mars 2020 είχαν πριν εργαστεί σε παλαιότερες αποστολές rover και μετέφεραν την εμπειρία τους στην τωρινή αποστολή.

Τι θα συνέβαινε αν κάτι δεν… πήγαινε καλά; Θα ακυρωνόταν ολόκληρη η αποστολή; Και τι πιθανότητες υπήρχαν να συμβεί αυτό;

Το Mars 2020 είναι το πρώτο στάδιο σε μια προγραμματισμένη σειρά αποστολών «δείγματος επιστροφής» από τον Άρη, όπου για πρώτη φορά αυτές οι αποστολές θα προσπαθήσουν να συλλέξουν και να επιστρέψουν δείγματα εδάφους του Άρη στη Γη. Οπότε θεωρώ πως αν η προσεδάφιση σήμερα δεν ήταν επιτυχής (και υπήρχαν πιθανότητες να μην είναι, μια και, παρόλο που το JPL της NASA έχει μερικούς από τους καλύτερους μηχανικούς στον κόσμο, η προσεδάφιση ενός rover στον Άρη είναι δύσκολη!), θα υπήρχε μια νέα αποστολή τα επόμενα χρόνια για να την αντικαταστήσει. Ωστόσο είμαι πολύ ανακουφισμένη που δεν χρειάστηκε να το ανακαλύψουμε αυτό, μιας και η αποστολή προσεδαφίστηκε επιτυχώς!

Περιγράψτε μας τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας αυτά τα… 12 λεπτά, που η «πραγματικότητα» είχε συμβεί, αλλά εσείς περιμένατε με αγωνία για να την ανακαλύψετε…

Καθώς περιμέναμε να ακούσουμε αν το rover είχε προσαρειωθεί με ασφάλεια, ένιωσα πολύ ενθουσιασμένη αλλά και νευρική, ειδικά για πολλούς από τους συναδέλφους μου στο Mars 2020 που εργάζονται στην αποστολή εδώ και πολλά χρόνια. Άκουγα τη λέξη «nominal» - στη διαχείριση διαστημικών αποστολών, αυτή είναι μια καλή λέξη! Σίγουρα αυτό που θέλεις εκείνη τη στιγμή είναι να ακούσεις ότι τα πράγματα κυλούν ομαλά και όπως αναμενόταν. Όταν, λοιπόν, ακούσαμε ότι όλα ήταν «nominal» και το rover ήταν με ασφάλεια στον Άρη, ένιωσα πολύ ανακουφισμένη και ενθουσιασμένη.

Και τώρα, τι; Ποια είναι τα αμέσως επόμενα στάδια της αποστολής; Πού θα επικεντρωθείτε και προς τα πού θα κινηθεί το rover;

Όσον αφορά στα επόμενα βήματα, είχαμε ήδη σήμερα το απόγευμα την πρώτη μας επιστημονική συζήτηση μετά την προσεδάφιση και ολόκληρη η ομάδα θα αρχίσει να εργάζεται αμέσως. Για τους πρώτους δύο μήνες, η αποστολή θα επικεντρωθεί στην «επίδειξη» της τεχνολογίας του ελικοπτέρου Ingenuity. Μετά από αυτό, θα επικεντρωθούμε στην έρευνα με τα όργανα και θα αναζητήσουμε πιθανά δείγματα για λήψη.

Με ποιο αποτέλεσμα θα κρίνατε την αποστολή 100% επιτυχημένη; Ίσως με κάποιο… απροσδόκητο εύρημα; Υπάρχει περιθώριο για σημαντικές εκπλήξεις;

Για να είναι επιτυχής αυτή η αποστολή, το rover θα πρέπει να συλλέξει και να αποθηκεύσει δείγματα ώστε να είναι έτοιμα για μια μελλοντική αποστολή που θα τα μεταφέρει στη Γη. Θα πρέπει επίσης να λάβει πολλές παρατηρήσεις και μετρήσεις σχετικά με τις τοποθεσίες από τις οποίες λαμβάνονται τα δείγματα. Το πού θα κινηθούμε, θα εξαρτηθεί από αυτό που βρίσκουμε μέσα στο πέρας του χρόνου, αλλά σίγουρα θα θέλουμε να εξερευνήσουμε το ποτάμιο δέλτα.

Εάν το όραμα του εποικισμού του Άρη είναι το 100, πόσους πόντους ανέβηκε η ανθρωπότητα σήμερα με αυτή την προσεδάφιση;

Έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε προτού ο άνθρωπος περπατήσει στην επιφάνεια του Άρη. Ωστόσο ορισμένες από τις πτυχές της αποστολής Mars 2020 θα μας βοηθήσουν να προετοιμαστούμε για αυτό και ένας από τους 4 κύριους στόχους της αποστολής είναι στην πραγματικότητα να μας βοηθήσει να προετοιμαστούμε για την ανθρώπινη εξερεύνηση του Άρη. Ως παράδειγμα για το πώς αυτή η αποστολή θα μας βοηθήσει να προετοιμάσουμε κάτι τέτοιο, έχουμε ένα πείραμα που ονομάζεται «MOXIE», το οποίο θα μετατρέψει το διοξείδιο του άνθρακα της αρειανής ατμόσφαιρας σε οξυγόνο.

Εάν αυτό λειτουργήσει με επιτυχία, αυτή η τεχνολογία θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμοποιηθεί από τους ανθρώπους στο μέλλον. Επίσης τα δεδομένα από το όργανο «MEDA» θα μελετήσουν πώς η ατμοσφαιρική σκόνη θα μπορούσε να επηρεάσει τη μελλοντική τεχνολογία στον Άρη, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων υποστήριξης της ζωής για τον άνθρωπο...

ΠΗΓΗ:https://www.zougla.gr/epistimi/sinentefksis/article

Χρυσοχοϊκή

 Η ασημουργία στη λαϊκή παράδοση

Ηλίας Λιαμής, Σύμβουλος Ενότητας Πολιτισμού

Πολύ παλιά παράδοση στην λαϊκή παράδοση έχουν η ασημουργία και η χρυσοχοϊκή, γιατί κι αυτές συνεχίστηκαν από τη Βυζαντινή εποχή στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, και τον 17^ο αιώνα και κυρίως τον 18^ο, αιώνα γενικής ακμής της λαϊκής τέχνης, παρουσιάζουν μεγάλη πρόοδο και φτάνουν σε μια άνθηση πραγματικά μοναδική. Δημιουργούνται σημαντικά καλλιτεχνικά κέντρα, που η αίγλη τους απλώνεται σε όλη τη Βαλκανική.

Αυτό γίνεται επειδή, με τις νέες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, πολλοί άνθρωποι, κυρίως έμποροι και ναυτικοί, πλουτίζουν και αρχίζει έτσι να διαμορφώνεται σιγά σιγά μια κάποια αστική τάξη, που αγοράζει χρυσαφικά και ασημικά για να υπογραμμίσει τον πλούτο της και την επιτυχία της. στους προηγούμενους αιώνες κανένας σχεδόν δεν ενδιαφέρονται για τέτοια πράγματα – η φτώχια ήταν γενική.

ΟΙ ΤΕΧΝΙΤΕΣ

Το μέταλλο που κυρίως δουλεύουν εκείνη την εποχή είναι το ασήμι, και οι ασημιτζήδες, αλλά και οι χρυσικοί  ή κοεμτζήδες (και κουγιουμτζήδες), δεν έλειπαν από πουθενά: παντού τους βρίσκουμε, πλανόδιους ή μόνιμα εγκατεστημένους, γιατί αυτοί φτιάχνουν τα πολύτιμα ασημέναι, χρυσά και μαλαματοκαπνισμένα ή φλωροκαπνισμένα ή ντουμπλαρισμένα, όπως τα έλεγαν τότε κοσμήματα που φοριούνταν με τις φορεσιές.

Οι καλύτεροι τεχνίτες βρίσκονται στη Μακεδονία, καθώς επίσης και στην Ήπειρο, όπου άλλωστε ανθίζουν όλες οι λαϊκές τέχνες –η δουλειά που γίνεται στα Γιάννενα και προπαντός στους Καλαρρύτες είναι εντελώς ξεχωριστή. Τα πιο ωραία ασημικά της Νεότερης Ελλάδας τα έχουν φτιάξει Καλαρρυτινοί.

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΤΟ ΑΣΗΜΙ

Η πιο απλή και εύκολη διακόσμηση για τα ασημικά είναι η «χαραχτή», σχέδια που χαράζονται με το καλέμι, και ακόμα πιο απλή είναι η «χυτή», που γίνεται με καλούπια, και μόνο η τελική επεξεργασία γίνεται με το καλέμι. Πιο διαδομένα όμως είναι τα ασημικά που λέγονται «φουσκωτά» ή «χτυπητά» ή «σηκωτά». Για να φτιάξουν αυτά τα σκεύη λιώνουν το ασήμι και το κάνουν σαν έλασμα. Κατόπιν δίνουν σε αυτό το έλασμα, με τα κατάλληλα εργαλεία, το σήμα που θέλουν και ύστερα το τοποθετούν σε ένα τελάρο γεμάτο πίσσα και το διακοσμούν με το σφυρί και διάφορα καλέμια. Άλλη τεχνική είναι τα «συρματερά»: έφτιαχναν ασημένια σύρματα πολύ λεπτά, πάνω σε ειδική ατσάλινη πλάκα, και ύστερα τα συγκολλούσαν με λιωμένη σκόνη ασημιού ή τα κάρφωναν, σχηματίζοντας τελικά μια ασημένια δαντέλα –από τα παλιά όμως συρματερά δεν έχουν σωθεί παρά μόνον ελάχιστα. Άλλη τεχνική είναι τα «σμιλτάτα». Σ΄ αυτά έβαζαν το σμάλτο σε διαφράγματα από ασημένια σύρματα ή και σε απλά βαθουλώματα του ασημιού. Και τα δύο είδη λέγονται «τζοβαϊρικά σμαλτάτα». Άλλη επίσης τεχνική είναι τα «σαβάτια». «Σαβάτι», που λέγεται αλλιώς και «μαύρο σμάλτο», είναι και η τεχνική και το υλικό που χρησιμοποιείται (ένα μείγμα από ασήμι, χαλκό, μολύβι και κερί του θειαφιού)∙ μια τεχνική που τη συναντάμε πολύ συχνά στη διακόσμηση αντικειμένων από ασήμι, τόσο στην κοσμική όσο και στην εκκλησιαστική ασημουργία.

ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ, ΟΠΛΑ ΚΑΙ ΑΣΗΜΙΚΑ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ

Οι δυσκολίες και η άγνοια της συναλλαγής ανάγκαζαν τους ανθρώπους της εποχής εκείνης να αποταμιεύουν τις οικονομίες τους αγοράζοντας κοσμήματα. Ήταν ένας τρόπος να μαζέψουν την προίκα της κόρης τους (η φορεσιά μαζί με τα κοσμήματα περνούσε από τη μάνα στην πρωτοκόρη) ή ακόμα, σε δύσκολες στιγμές, όταν έπρεπε να φύγουν από τον τόπο τους για να γλυτώσουν, μπορούσαν, παίρνοντας μαζί τους το βιός τους, να ζητήσουν καταφύγιο κάπου αλλού. Σε μια ανάγκη ήταν επίσης δυνατόν να τα πουλήσουν. Γι  αυτό το λόγο, οι αλυσίδες και τα διάφορα περιδέραια είναι φορτωμένα με νομίσματα απ΄ όλες τις χώρες της Ευρώπης. Στην Κωνσταντινούπολη μάλιστα υπήρχε και ειδικό νομισματοκοπείο για χρυσά και ασημένια νομίσματα, που δεν κυκλοφορούσαν ως νομίσματα, απλώς στόλιζαν μ΄ αυτά τις φορεσιές τους και οι ίδιοι οι Τούρκοι και οι υπόδουλοι. Μαζί με τα νομίσματα, οι αλυσίδες μπορούσαν να έχουν κρεμασμένους και δίσκους συρματερούς. Πολλά από τα κοσμήματα ήταν στολισμένα με πολύτιμους ή ημιπολύτιμους λίθους.

Σήμερα δεν είναι καθόλου εύκολο να ξεχωρίσουμε ποια ήταν τα αρχικά κοσμήματα της φορεσιάς σε κάθε περιοχή, γιατί έχουν πολύ αναμιχθεί, αφ΄ ενός με τις διάφορες μετακινήσεις των πληθυσμών και αφ΄ ετέρου επειδή, όπως είπαμε, οι τεχνίτες ήταν και πλανόδιοι, αλλά και όσοι ήταν μόνιμα εγκατεστημένοι έστελναν κι αυτοί να πουλήσουν τα κοσμήματά τους και μακριά από τον τόπο τους, σε παζάρια και πανηγύρια, όπως ακριβώς και οι χαλκωματάδες. Έτσι, όχι μόνον βρίσκουμε τα ίδια κοσμήματα σε ελληνικές περιοχές που απέχουν πολύ η μία από την άλλη, αλλά και σε χώρες της βαλκανικής –η φήμη των τεχνιτών ήταν μεγάλη και συχνά έπαιρναν παραγγελίες από μέρη μακρινά. Έτσι όπως έχουν αναμιχθεί τα κοσμήματα από τις διάφορες περιοχές, διαχωρισμός δεν είναι δυνατόν να γίνει παρά μόνον ένας: Κοσμήματα της ηπειρωτικής Ελλάδας και κοσμήματα της νησιωτικής Ελλάδας. Στα νησιά δηλαδή υπάρχουν και κοσμήματα που τα έχουν φέρει ναυτικοί από τη Δύση ή τα έχουν φτιάξει ντόπιοι τεχνίτες, με πρότυπα όμως δυτικά.  Υπάρχει βέβαια και η τουρκική επίδραση, καθώς και η ρωσική, στα είδη της Εκκλησίας.

Τα κοσμήματα φυσικά είναι για τις γυναικείες φορεσιές: σημάδια ή αρματωσιές του στήθους (ασημένια κοσμήματα) γιορντάνια, μπούκλες (στρογγυλές πόρπες), ασημοβέλονα (ασημένιες καρφίτσες ε πόρπη, απ΄ όπου κρέμεται μια αλυσίδα με χρυσό φλουρί που ακουμπάει ανάμεσα στα φρύδια), καρφοβελόνε (καρφίτσες με μεγάλο καφάλι για το στερέωμα της μπόλιας, δηλ του εξωτερικού μαντηλιού του καφαλόδεσμου), σκουλαρίκια, δαχτυλίδια, βραχιόλια, σεντζίρια (αλυσίδες με νομίσματα που στόλιζαν την ποδιά), κομποθηλιές (ασημένιες πόρπες) κτλ. Πολύ χαρακτηριστική είναι η ζώνη που είναι μετάλινη ή από ύφασμα, και τότε τη στολίζει μια πόρπη, που μπορεί να είναι διακοσμημένη με οποιαδήποτε τεχνική. Οι πόρπες, με τη μεγάλη τους ποικιλία, είναι από τα αντιπροσωπευτικά είδη της νεοελληνικής ασημουργίας.  Πολλά από αυτά τα κοσμήματα θεωρούνται σήμερα κειμήλια, γιατί για διαφόρους λόγους, δεν είναι δυνατόν τώρα πια να ξαναφτιαχτούν.

Για τους άντρες, οι τεχνίτες στολίζουν με δουλεμένο ασήμι τα σπαθιά, τα γιαταγάνια, τα καριοφίλια και τις μπιστόλες και φτιάχνουν και κιουστέκια (κόσμημα με πολλές αλυσίδες που συχνά σχηματίζουν σταυρό με μια διακοσμημένη πλάκα στη μέση) ή τσαπράζια, τα μόνα κοσμήματα που φορούν και οι άντρες, που, μαζί με τη φορεσιά τους, φοράνε φυσικά και τα χαϊμαλιά τους (φυλαχτά).

Η ΑΣΗΜΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Εκεί όμως που η ασημουργία φτάνει σε μεγάλο ύψος είναι τα εκκλησιαστικά σκεύη. Υπάρχουν δίσκοι, δισκοπότηρα, μίτρες, σταυροί, αρτοφόρια, λειψανοθήκες, ασημένιες εικόνες, καντήλια, θυμιατά και καλύμματα Ευαγγελίων εξαιρετικής τέχνης και ομορφιάς. Και το λέμε αυτό, παρόλο που δεν έχουν ακόμα μελετηθεί παρά ελάχιστα: Στα θησαυροφυλάκια των εκκλησιών, και προπαντός των μοναστηριών βρίσκονται πραγματικοί θησαυροί, γιατί τον 18^ο αιώνα οι εύποροι πιστοί τα πλούτισαν με πλήθος προσφορών. Στα σκεύη αυτά, που προσφέρονται στην εκκλησία, είναι γραμμένο το όνομα εκείνου που τα προσφέρει, καθώς και η χρονολογία, και έτσι, αντίθετα με τα κοσμήματα, στα σκεύη αυτά μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξή τους. Παρατηρούμε και κάτι άλλο: οι τεχνίτες, που έχουν επίγνωση της αξίας τους, υπογράφουν τα έργα τους, και οι υπογραφές των Καλαρρυτινών είναι πολλές.

Κάτι που δεν πρέπει να ξεχάσουμε είναι τα τάματα ή αφιερώματα. Όταν οι πιστοί παρακαλούν την Παναγία έ έναν άγιο να τους βοηθήσει, τάζουν  ένα τάμα, που μπορεί να το κρεμάσουν στην εικόνα, μπορεί όμως και αργότερα, αφού εκπληρωθεί αυτό που ζήτησαν. Τα τάματα είναι μικρά φύλλα από ασήμι ή επαργυρωμένο χαλκό και είναι απλοϊκά, χωρίς αξιώσεις τέχνης. Ωστόσο, παρ΄ όλη τη λιτότητά τους, κάποιο αίσθημα τέχνης αποπνέουν και παρουσιάζουν και ένα άλλο ενδιαφέρον, γιατί πολλές φορές τα έχουν χαράξει μόνοι τους οι πιστοί.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Όλη αυτή η άνθηση σταμάτησε απότομα με την Επανάσταση. Πολλοί τεχνίτες έφυγαν, οι Καλαρρυτινοί πέρασαν το 1821 στα Εφτάνησα κι έδωσαν νέα πνοή στην τοπική ασημουργία, άλλοι μετανάστευσαν σε άλλες χώρες της Βαλκανικής και γι  αυτό πολλά είδη της τέχνης αυτής, που βρίσκονται εκεί, δεν έχουν μόνο κοινά σημεία με τα ελληνικά εξαιτίας της κοινής βυζαντινής τους καταγωγής, έχουν και τη σφραγίδα της ελληνικής παράδοσης και τεχνοτροπίας, πολλές φορές μάλιστα είναι εντελώς όμοια με τα ελληνικά. Ουσιαστικά είναι ελληνικά. Άλλοι πάλι έφυγαν ακόμη πιο μακριά, στη Φλωρεντία, στη Ρώμη, στη Βενετία, στην Αίγυπτο, κι έτσι εξηγείται γιατί, ακόμη και σήμερα, πολλά μεγάλα κοσμηματοπωλεία σε πρωτεύουσες ευρωπαϊκές ανήκουν σε χρυσοχόους ελληνικής καταγωγής, και ιδίως σε απογόνους Καλαρρυτινών, αυτών των ίσως κάποτε πλανόδιων χρυσικών.

ΠΗΓΗ:https://www.pemptousia.gr/2020/11/i-asimourgia-sti-laiki-paradosi/

Η μεταλλοτεχνία

Λαϊκή μεταλλοτεχνία

Ηλίας Λιαμής, Σύμβουλος Ενότητας Πολιτισμού

Οι τεχνίτες

 Η μεταλλοτεχνία είναι μία τέχνη που είχε μεγάλη εξάπλωση στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Εκείνον τον καιρό, από κανένα χωριό δεν έλειπε το εργαστήρι του, που μπορεί να μην έφτιαχνε καινούργια σκεύη, διόρθωνε όμως τα παλιά, που χαλούσαν από την καθημερινή χρήση.

Η Ήπειρος, η Θεσσαλία, η Μακεδονία, αλλά και ορισμένες πόλεις, όπως η Κωνσταντινούπολη, η Αθήνα, η Σμύρνη κ.α. ήταν ονομαστές για τους τεχνίτες τους, καθώς επίσης ονομαστό ήταν και το Άγιον Όρος και μερικά νησιά (Κέρκυρα, Ζάκυνθος, Χίος, Λέσβος, Κρήτη).

Οι τεχνίτες, όπως και στη βυζαντινή εποχή, εξακολουθούσαν, να είναι οργανωμένοι σε συντεχνίες, ή, όπως λέγονταν τότε, σε εσνάφια, συνάφια ή ρουφέτια, και τα εργαστήρια τους ήταν συγκεντρωμένα στο ίδιο μέρος, και μάλιστα και στον ίδιο δρόμο. Από τη ρωμαϊκή, εποχή υπήρχε στη Θεσσαλονίκη ή «Χαλκεωτική Στοά», κοντά στη σημερινή Παναγία των Χαλκέων, και εκεί γύρω ήταν τα εργαστήρια και στη βυζαντινή εποχή. Και σήμερα, είναι αρκετά εκεί, χωρίς όμως πια την παλιά τους αίγλη. Και στην Αθήνα ήταν και είναι πάντα συγκεντρωμένα στο Μοναστηράκι, σε ένα δρόμο που λέγεται «οδός Ηφαίστου», στα Γιάννενα βρίσκονται σε έναν δρόμο κοντά στο φρούριο, και έτσι όλα μαζί στον ίδιο δρόμο είναι και στην Άρτα, καθώς και σε άλλες πόλεις.

Οι τεχνίτες αυτοί που δουλεύουν τα μέταλλα συνεχίζουν μία παλιά, προαιώνια παράδοση, δουλεύοντας τα όμως όλο προσθέτουν και εκείνοι κάτι, μία έμπνευση της στιγμής, μία μικρή λεπτομέρεια, κάτι που τους κάνει κέφι, ένα μικρό στολίδι παραπάνω. Την αγαπούσαν την τέχνη τους και την έκαναν μεράκι και έτσι σιγά-σιγά δημιουργήθηκε αυτό που λέμε σήμερα «λαϊκή μεταλλοτεχνία».

Παρόλο που οι τεχνίτες ήταν καλοί, την ήξεραν και την αγαπούσαν τη δουλειά τους, σε καμία περιοχή δεν δημιουργήθηκε μία τέχνη τοπική, που να ξεχωρίζει από την τέχνη των άλλων περιοχών. Τα ίδια πανομοιότυπα αντικείμενα βρίσκουμε τόσο στη Μικρά Ασία όσο και σε ολόκληρη τη Βαλκανική, και σε όλα είναι φανερή η μουσουλμανική επίδραση. Αυτό βέβαια δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί, γιατί τα σκεύη που έφτιαχναν οι τεχνίτες τα έστελναν να πουληθούν και μακριά από τον τόπο τους, σε παζάρια και πανηγύρια. Ύστερα ήταν και οι γανωματήδες ή γανωτζήδες ή καλαντζήδες, που γύριζαν από τόπο σε τόπο για να χανόσουν τα παλιά σκεύη και πουλούσαν συγχρόνως και τα σκεύη που είχαν φτιάξει οι ίδιοι, και αν τύχαινε να πάνε σε κανένα μέρος που είχε πολύ δουλειά, μπορούσαν, αν ήθελαν, να μείνουν μόνιμα εκεί. Και τα ονόματα από τα διάφορα σκεύη –σινί, γκούμι (δοχείο για το ζέσταμα του γάλακτος), σεφερτάσι (χάλκινο σκεύος μεταφοράς φαγητού)- και τα υλικά –μπακίρι ( ο χαλκός, όταν έχει πάρει τη μορφή ενός αντικειμένου), καλάι– είναι τουρκικά. Αντίθετα, από τα ονόματα των εργαλείων τα περισσότερα είναι ελληνικά –σφυρί, μασιά (μεταλλική τσιμπίδα στο τζάκι), καλέμι, κοπίδι.

Ανάλογα με το μέταλλο που δουλεύουν, το σίδερο το μπακίρι, τον μπρούτζο, το καλάι, οι τεχνίτες λέγονται σιδεράδες, χαλκωματάδες ή μπακιρτζήδες, μπρουτζάδες, καλαντζήδες. Μπορούσε όμως να πάρουν το όνομά τους και από τα είδη που φτιάχνουν, και τότε λέγονται καμπαναρτζήδες, ντουφεξήδες, κουδουνάδες, κυπριάδες (αυτοί που φτιάχνουν να κυπριά, δηλ. τις κουδούνες στις κατσίκες και τους τράγους), μαχαιράδες κτλ 

Τα σκεύη

 Όλοι τους έφτιαχναν ωραία και χρήσιμα αντικείμενα: οι σιδεράδες, σιδεριές για τα παράθυρα, κλειδαριές εργαλεία, υνιά, φτυάρι, σκαλιστήρια. Οι χαλκωματάδες πάλι ή μπακιρτζήδες, τεντζερέδες, τηγάνια, καζάνια, κακάβια (μεγάλα καζάνια), χαρανιά (μικρά καζάνια), ταψιά, στάμνες για το νερό ή το κρασί, μπρίκι, γκούμια, σεφερτάσια, λυχνάρια, τάσια, λουτροτάσια. Τα λεγενόμπρικια που τα χρησιμοποιούν για να πλένουν τα χέρια τους πριν και μετά το φαγητό, έχουν μία παράδοση πολύ παλιά, που φτάνει ως τη μινωική εποχή. Στα ταψιά ψήνονταν οι πίτες και στα σινιά τα σιροπιαστά γλυκά, τα κουλουράκια, και στέγνωναν ή μουστόπιτες (μουσταλευριά), τα σουτζούκια, τα χαϊμαλιά (τρίγωνα σιροπιαστά γλυκά με φύλλο και αμύγδαλο) και ο νισεστές (πίτες από αλεύρι). Αυτά τα σινιά είναι σκέτα, χωρίς διακόσμηση και φυσικά είναι γανωμένα. Όταν ήταν διακοσμημένα, τα έβαζαν απάνω σε μία ειδική διπλοξύλινη βάση και τα χρησιμοποιούσαν για σοφράδες, δηλαδή τραπέζια. Ο καθημερινός σοφράς είναι ξύλινος, υπάρχει όμως πάντα και ένα «καλο» σινί, διακοσμημένο ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, για να γίνεται, όταν χρειάζεται, σοφράς, π.χ. σε μία γιορτή. Τα πολύ μεγάλα όμως και πολύ ωραία σινιά με την πλούσια διακόσμηση τα είχαν κρεμασμένα με καμάρι στον τοίχο και δεν τα ξεκρεμούσαν να τα κάνουν σοφράδες παρά μόνο σε περιπτώσεις εξαιρετικές, για να περιποιηθούν επίσημους μουσαφίρηδες ή, ανάλογα με τις συνήθειες του τόπου, τα χρησιμοποιούσα στις γιορτές για να βάζουν μέσα γλυκά ή στους γάμους για να μεταφέρουν τα προικιά.  Με αυτά επίσης έστελναν και τα κόλλυβα στην εκκλησία. Υπάρχουν και επίχρυσα ασημένια ή ασημένια με διακόσμηση από σμάλτο. Με τα σεφερτάσια ή καστανιές έπαιρναν το φαγητό τους στο χωράφι. Φαγητό ή γάλα σε μικρή απόσταση, από το μαντρί, να πούμε, ως το σπίτι, ή το αντίθετο, το μεταφέρανε και με άλλα δοχεία, τα μπακράτσια (βαθιά σκεύη με κυρτά τοιχώματα προς τα μέσα) ή τα σιτίλια, ψηλά μπακράτσια με καπάκι. Τα μπακίρια έχουν μία τάση να αντικαθιστούν τα πήλινα σκεύη, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα.

Οι τεντζερέδες, τα ταψιά, τα τηγάνια, τα μπρίκια του καφέ είχαν διατηρηθεί ως τα τελευταία χρόνια, και ήταν το καμάρι κάθε νοικοκυράς να τα έχει καλογυαλισμένα και αστραφτερά στα ράφια της κουζίνας. Κάθε τόσο όμως έπρεπε να τα στέλνουν για γάνωμα στο εργαστήρι ή να τα δίνουν στον πλανόδιο γανωτζή η καλατζή να τα γανώσει, να περάσει δηλαδή την εσωτερική τους επιφάνεια με ένα λεπτό στρώμα καλάι, γιατί ο χαλκός με τις τροφές και το βράσιμο, οξειδώνεται, και το οξείδιο του είναι από τα χειρότερα δηλητήρια. Μόνο τα σκεύη που ήταν για νερό, ούζο, λάδι και γλυκό κρασί δεν χρειάζονταν γάνωμα, και φυσικά δεν κάνουν ούτε τα καζάνια όπου ζέσταιναν νερό για την πλύση.

Μόλις όμως βρέθηκαν άλλα σκεύη, παραδείγματος χάριν από αλουμίνιο, που δεν ήταν τόσο μπελαλίδικα, δεν ήθελαν κάθε τόσο, ούτε τρίψιμο για να γυαλίζουν, και ήταν και πιο φθηνά, τα παλιά παραδοσιακά χαλκώματα πουλήθηκαν στον παλιατζή, γιατί, καθώς τα χρησιμοποιούσαν για την καθημερινή λατρεία του σπιτιού, κανένας ως τότε δεν είχε προσέξει την ομορφιά τους ούτε είχε καταλάβει την αξία τους. Όσοι πάλι τα είχαν κρατήσει, έτσι, επειδή τα είχαν κληρονομιά από τους παππούδες τους, τους έκαμε και αυτούς η ανάγκη και τα πούλησαν τον καιρό της γερμανικής κατοχής -ο χαλκός τότε πουλιόταν σε πολύ καλή τιμή. Στα χωριά όμως, καθώς και σε μικρές επαρχιακές πόλεις, εξακολούθησαν να τα χρησιμοποιούν ακόμη και για πολύ καιρό.

Κάτι που ήταν πολύ χρήσιμο και το είχαν όλα τα σπίτια, ακόμη και τα αστικά, τα ήταν το μαγκάλι. Το πιο απλό μαγκάλι είναι δύο κώνοι που ενώνονται με τις κορυφές τους. Ο κάτω κόσμος χρησίμευε για πόδι και στον απάνω έβαζαν τα κάρβουνα. Υπάρχουν όμως και μαγκάλια πιο πολυτελή, μία λεκάνη π.χ. χάλκινη με χερούλι, για τα κάρβουνα, απάνω σε ένα τετράγωνο χαμηλό ξύλινο σκαλιστό τραπεζάκι που στη μέση έχει ένα κυκλικό άνοιγμα όπου και ακουμπούσαν τη λεκάνη. Υπάρχουν μαγκάλια μπρούτζινα με διακόσμηση τρυπητή καθώς και χάλκινα με εξαρτήματα από μπρούτζο, και πολλές φορές με πλούσια στολίδια χαραχτά η ανάγλυφα. Κάτω από τα πόδια τους έβαζαν συνήθως έναν μεταλλινό δίσκο για προφύλαξη από στάχτες και καρβουνάκια που μπορούσαν να πέσουν.

Διακόσμηση και χρονολόγηση

Τα σκευή βέβαια με τη διακόσμηση είναι μόνο για τους πλούσιους, κατασκευή των φτωχών είναι απλά, χωρίς στολίσματα, γιατί η διακόσμηση χρειάζεται χρόνο και κοστίζει. Έτσι τα σκεύη με τη διακόσμηση γίνονται σε μέρη όπου οι άνθρωποι είναι πιο εύποροι-στην Καισάρεια, στην Τραπεζούντα, και κυρίως στα Γιάννενα και στην Πόλη. Το γιαννιώτικο και το πολιτικό δούλεμα του μπακιριού ήταν ξακουστά.

Κανένας όμως τρόπος δεν υπάρχει για να μας βοηθήσει σήμερα να χρονολογήσουμε αυτά τα σκεύη, γιατί τα ίδια πανομοιότυπα αντικείμενα χρησιμοποιούνται τόσο τον 17ο όσο και τον 18ο αιώνα και μετά, και μόνο κάτι λίγα, κυρίως μπρίκια και ακόμη λιγότερα σινιά, έχω χαραγμένη τη χρονολογία της κατασκευής τους.

Σήμερα, παρόλο που τα σκεύη που χρησιμοποιούμε είναι βιομηχανικά και εντελώς αλλά, υπάρχουν, και τώρα τεχνίτες που φτιάχνουν διάφορα αντικείμενα από σφυρηλατημένο σίδερο -από τον τελευταίο αιώνα έχουν αρχίσει να δουλεύουν και το λευκοσίδηρο (ντενεκέ) – καθώς και παραδοσιακά σκεύη χάλκινα, που τώρα πια δεν τα χρησιμοποιούμε παρά μόνο για διακόσμηση. Η μορφή τους εξακολουθεί να είναι παραδοσιακή, ο τρόπος όμως που τα δουλεύουν έχει εντελώς αλλάξει. Τα παλιά χρόνια οι τεχνίτες αγόραζαν το χαλκό σε μεγάλα κομμάτια, τις χελώνες, που ζύγιζαν 12 με 24 κιλά, τα πήραν για να μαλακώσουν, ύστερα τα έκοβαν επάνω στο αμόνι με μεγάλα κοπίδι, πρώτα στη μέση και ύστερα ανάλογα με το τι θέλανε να φτιάξουν: για ένα καζάνι ένα κομμάτι έξι κιλά, για ένα γκούμι ενάμιση κιλό. Αυτά τα κομμάτια τα πήραν και πάλι, τα χτυπούσαν και τα ξαναχτυπούσαν πολλές φορές όλα μαζί με τις βαριές (μεγάλα σφυριά), πάντα από το κέντρο προς τα άκρα, και σιγά-σιγά τα άνοιγαν σε φύλλο. Τώρα το χαλκό τον αγοράζουν έτοιμο σε φύλλα, δίσκους και τον δουλεύουν στον τόρνο με διάφορα καλούπια. Μόνο τα ξετελειώματα και οι λεπτομέρειες γίνονται με το χέρι. Κι ωστόσο, από τους χαλκώματάδες του παλιού καιρού, ζούνε, κάποιοι γεροί στα Γιάννενα και στη Θεσσαλονίκη, που έχουνε μεράκι τους τη δύσκολη αυτή και σκληρή τέχνη του χαλκού και είναι για αυτούς τιμή τους και καμάρι τους να δουλεύουν μόνο με το χέρι.Τα ωραία πράγματα που φτιάχνουν είναι βέβαια πολύ ακριβά, υπάρχουν όμως άνθρωποι να τα αγοράσουν, άνθρωποι που έχουν και εκείνοι την ίδια αγάπη για αυτό το ωραίο και ζεστό μέταλλο πού είναι ο χαλκός.

ΠΗΓΗ: https://www.pemptousia.gr/2020/11/laiki-metallotechnia/