Μεγάλη Eβδομάδα

Hμεροδρόμιο Μεγάλης Eβδομάδος

Η επισταμένη θεώρηση της Μεγάλης Εβδομάδος ως περιόδου κορυφώσεως της πυκνής προσφοράς και μαζικής συμμετοχής στα γεγονότα της πανανθρώπινης λυτρώσεως επιτρέπει την περιγραφή της λατρευτικής αρχιτεκτονικής και υποβοηθεί την συνειδητή σύμπραξη και βίωση των πιστών. Άλλωστε, η Ορθόδοξη Εκκλησία απευθύνει παγίως πρόσκληση προς συμμετοχή στην πνευματική θέα και μέθεξη και όχι πρόσκληση για απλή θέα και τέρψη των οφθαλμών από το, θεαματικό και ασματικό, φολκλορικό περίβλημα των προς μέθεξη γεγονότων. Καλεί συμμετόχους στη λύτρωση και όχι θεατές δρωμένων. Θεατές εκ των ένδον και όχι θεατές εκ των έξω προβλέπει το τελετουργικό.
Σκοπός κάθε λατρευτικής εκδηλώσεως είναι η εθελουσία συναρπαγή των μετεχόντων από το εδώ και τώρα της ζωής μας και η μεταφορά μας στο εκεί και τότε της λυτρώσεως. Για το λόγο αυτό, ο ναός των Ορθοδόξων, ο ναός μας, συμβολίζει παγίως, αλλά με ιδιαίτερη έμφαση τη Μεγάλη Εβδομάδα, και εκφράζει λειτουργικά τον τόπο και τον χώρο της Αγίας Γης. Αν ο ναός εξασφαλίζει συμβολικώς τον ιερό χώρο των γεγονότων, οι χρόνοι των ιερών ακολουθιών αναπαράγουν τους χρόνους των γεγονότων του Πάθους και της Λυτρώσεως.

Ναός και χρόνος προσφέρουν το που και το πότε, δηλαδή το χωρόχρονο των λυτρωτικών γεγονότων που πλαισιώνει το τι, δηλαδή τα ιστορικά γεγονότα. Προσφέρεται επίσης και το ποιος, δηλαδή τον Κορυφαίο του λυτρωτικού δράματος του κόσμου, τον Ιησού, και το γιατί των γεγονότων, τη λύτρωση του κόσμου, τον Ιησού, και το γιατί των γεγονότων, την λύτρωση του κόσμου και του ανθρώπου ως τον ενιαίο και τελικό σκοπό του πάθους του Απαθούς.
Οι χωρόχρονοι των κορυφαίων τελεσιουργιών της Λυτρώσεως περιέχουν λύτρωση και ελευθερία. Και οι δύο προσδιορίζουν την αποδέσμευση του ανθρώπου από ανάξιες του ανθρώπου δουλείες, που εμποδίζουν την εκδήλωση των δυνατοτήτων του και τον υποτάσσουν. Διαφέρουν, όμως, επειδή η πρώτη, η λύτρωση αναφέρεται στην κατάσταση ελευθερίας των εσωτερικών δυνατοτήτων του, ενώ η δεύτερη, η ελευθερία σε εξωτερικές (πολιτικές, νομικές, οικονομικές κ.λπ.) συνθήκες και δυνατότητες πλήρους εκδηλώσεως, και όχι απλώς δηλώσεως, των εσωτερικών. Η τελειότητα απαιτεί να υπάρχει και η λυτρωμένη, δηλαδή η εσωτερική και η εξωτερική ελευθερία. Στην πράξη, συνδυάζεται αναγκαστικά η εσωτερική ελευθερία, δηλαδή η λύτρωση, με την εξωτερική ανελευθερία, και αντιστρόφως, η εξωτερική ελευθερία με την εσωτερική ανελευθερία.
Οι ιερές τελεσιουργίες της λυτρώσεως του ανθρώπου πραγματοποιούνται σε καταστάσεις αλύτρωτης ελευθερίας και στοχεύουν προς τη λυτρωμένη ελευθερία.
Τελεσιουργία είναι η τέλεση ή ολοκλήρωση ενός έργου και η πραγμάτωση του σκοπού του. Κάθε τελεσιουργία αποτελείται από αλυσίδα προκαθωρισμένων και έγκυρων πράξεων, που συντείνουν στην ευόδωση του σκοπού και λόγου τους. Μεταξύ των προκαθορισμένων πράξεων, υπάρχουν και οι κορυφαίες. Κορυφαίες πράξεις του ενός και ενιαίου έργου της ανθρώπινης λυτρώσεως είναι οι λόγοι και οι πράξεις του Ιησού Χριστού. Ο λόγος, η εκπεφρασμένη βούλησή Του, και οι πράξεις Του, είναι γεγονότα ισοδύναμα και ισόκυρα. Η αρμονία λόγου και έργου είναι γνώρισμα μοναδικό και για το λόγο αυτό θεϊκό έργο. Ο άνθρωπος επιχειρεί να μιμηθεί αυτήν την τελειότητα, που συνιστά την αγιότητα.
Οι χωροχρόνοι είναι τα αδιάσπαστα πλαίσια της πραγματικότητας, που συγκροτεί την ιστορικότητα. Οι κορυφαίες τελεσιουργίες της λυτρώσεως του ανθρώπου από τον Θεάνθρωπο, καίτοι είναι δυσπρόσιτες, ως ουσιαστικώς υπεριστορικής τάξεως, έχουν σαφείς ιστορικές διαστάσεις, και επομένως και απαντήσεις για το που και το πότε τελεσιουργήθηκε η λύτρωση.
Χώρος και χρόνος διαπλέκονται υποχρεωτικά και είναι αποτυπωμένοι στην μνήμη της Εκκλησίας από τους μάρτυρες των γεγονότων Ευαγγελιστές.
Οι χώροι της λυτρώσεως είναι πολλοί και καταλαμβάνουν όλη σχεδόν την Παλαιστίνη. Οι κορυφαίοι όμως περικλείονται στο οικιστικό πλαίσιο της πόλεως των Ιεροσολύμων και στην εκτός των τειχών περίμετρο της πόλεως.
Οι χρόνοι είναι κι αυτοί πολλοί, καταλαμβάνουν λίγα χρόνια από την ρωμαϊκή περίοδο της ιστορίας της Παλαιστίνης, και οι εξ αυτών κορυφαίοι εκτείνονται σε μια εβδομάδα, την Μεγάλη όπως ονομάζεται Εβδομάδα. Μια Εκκλησία, η Ορθόδοξη Σιωνίτιδα Εκκλησία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων πραγματοποιεί στους ίδιους χώρους με τους αρχικούς τις τελεσιουργίες των γεγονότων της λυτρώσεως.
Η μυσταγωγική συμμετοχή δια της εκουσίας λατρευτικής συναρπαγής επιδιώκεται:
Α. Με την πλήρη μέχρι και των λεπτομερειών ενημέρωση των συμμετεχόντων στα γεγονότα. Οι Απόστολοι και οι Ευαγγελιστές λειτουργούν ως οι αυτόπτες και αυτήκοοι «ανταποκριτές» από τους χώρους των γεγονότων. Οι «ανταποκρίσεις» τους παρέχουν σφαιρική κάλυψη των γεγονότων (από την οπτική της εξουσίας, από την οπτική των κατηγόρων, από την οπτική του περιβάλλοντος του κατηγορουμένου, από την θέση του κατηγορουμένου κ.λπ.), και είναι ειλικρινείς, αφού αναφέρουν χωρίς εξωραϊσμούς τα πάντα, ακόμη και τα αρνητικά, όπως τη βιαία αντίδραση του Αποστόλου Πέτρου, τη δειλία του κ. α.
Β. Τα γεγονότα περιβάλλει υμνολογικός και μελωδικός θεολογικού και ηθικού περιεχομένου σχολιασμός. «Σχολιαστές» οι Υμνογράφοι και οι Μελωδοί της Εκκλησίας, ως οι ποιητικοί επιμελητές και διαμορφωτές του λόγου των μεγάλων θεολόγων. Στα σχόλια αντικατοπτρίζεται η θεολογία, η ευσέβεια και οι ατομικοί και κοινωνικοί προβληματισμοί της εποχής τους. Ο ποιητικός σχολιασμός περιλαμβάνει, εκτός από τις ενημερωτικές αναφορές και τους θεολογικούς σχολιασμούς, και προτροπές και παραινέσεις, άλλοτε ως αυτοπαραινέσεις, λ.χ. «...βλέπε οὖ , ψυχή μου, μή τῷ ὕπνῳ κατενεχθῇς, ἵνα μή τῷ θάνατῳ παραδοθῇς , καί τῆς βασιλείας ἔξω κλεισθῇς», άλλοτε ως προτροπές μιμήσεως της συμπεριφοράς προσώπου, που αναφέρεται στην Αγία Γραφή. Συχνή είναι, επίσης, η προτροπή ανυμνήσεως του Θεού, λ.χ. «Τόν δι' ἡμᾶς σταυρωθέντα, δεῦτε πάντες ὑμνήσωμεν».
Γ. Το Τυπικό των ι. ακολουθιών προβλέπει τελετουργικές κινήσεις των ιερέων και του μετέχοντος λαού, που είναι μιμητικές ή δηλωτικές των γεγονότων της λυτρώσεως, όπως λ.χ. η έξοδος του Σταυρού μετά του Εσταυρωμένου, τη Μ. Πέμπτη, ή η περιφορά του Επιταφίου, την Μ. Παρασκευή.
Δ. Κοινός παρονομαστής των ευαγγελικών κειμένων, των ύμνων, των κινήσεων κ.λ.π. Είναι η μνεία των γεγονότων κάθε αναβιούμενης ημέρας της παγκοσμίου Λυτρώσεως. Η συνισταμένη αυτή δηλώνεται προειδοποιητικά και με σαφήνεια, λ.χ. «τῇ ἁγίᾳ καί μεγάλῃ Τετάρτῃ τῆς ἀλειψάσης τόν Κύριον μύρῳ πόρνης γυναικός μνείαν ποιεῖσθε οἱ θειότατοι πατέρες εθέσσπισαν, ὅτι πρό τοῦ σωτηρίου πάθους τοῦτο γέγονεν. 

Ε. Η εβδομαδιαία μυστική πορεία κάθε ημέρας της Μεγάλης Εβδομάδος περιλαμβάνει τρεις έως πέντε ιερές ακολουθίες (από 4 η Μ. Δευτέρα και η Μ. Τρίτη, 5 η Μ. Τετάρτη, από 3 η Μ. Πέμπτη, η Μ. Παρασκευή, το Μ. Σάββατο και η Κυριακή του Πάσχα).
Τη Μεγάλη Δευτέρα προβάλλονται τρία γεγονότα, ως προπαρασκευαστικά και διδακτικά. Το παράδειγμα της σωφροσύνης του Ιωσήφ, που δεν υπέκυψε στην σεξουαλική παρενόχληση της Αιγυπτίας κυρίας του, και της συνετής διαχειρίσεως της προβλεπομένης παραγωγικής κρίσεως (επτά έτη αφθονίας και επτά έτη σιτοδείας). Η υπόμνηση της ιστορίας του Ιωσήφ προβάλλει τη σχέση της ατομικής ηθικής και της πολιτικής αποτελεσματικότητας. Το μήνυμα είναι σαφώς ηθικοπολιτικό. Το δεύτερο προβαλλόμενο γεγονός είναι η καταστροφή της ακάρπου συκής. Η χρησιμότητα κάθε συστήματος παραγωγής αποδεικνύεται από την παραγωγικότητά του. Το ηθικοπολιτικό μήνυμα είναι σαφές, κάθε άκαρπο σύστημα «ἐκκόπτεται καί εἰς πῦρ βάλλεται».
Το τρίτο γεγονός, τα «οὐαί» κατά των υποκριτών, αποτελεί την καταδίκη του «προσωπείου», του image. Ο Χριστός καταδικάζει απερίφραστα και με αυστηρότητα την ηγετική υποκρισία με σκληρή θεολογική διαλεκτική (Ματθ. κγ΄ 1 και εξής). Η κριτική της πολιτικής πρακτικής και τα συνυπάρχοντα ηθικοπολιτικά μηνύματα της ημέρας αυτής είναι ανυπέρβλητα. Και, ασφαλώς, είναι λανθασμένη κάθε ανάγνωση, που θα περιορίζει τα μηνύματα της ημέρας μόνο στα πλαίσια της ατομικής ηθικής.
Την Μεγάλη Τρίτη προβάλλονται τρία, επίσης, διδακτικά θέματα. Το πρώτο είναι η πασίγνωστη παραβολή των Δέκα Παρθένων, που διαφορίζονται ποιοτικά με κριτήριο την προετοιμασία και την εγρήγορση. Το δεύτερο είναι η παραβολή των ταλάντων, που συνδέει την αμοιβή με την επιτυχή χρήση των θεοσδότων δώρων. Η παραίτηση από της αξιοποιήσεως των ταλάντων συνεπάγεται αφαίρεσή της και αντιστρόφως, η αξιοποίησή τους συνεπάγεται την αύξησή τους. «Τῷ γάρ ἔχοντι παντί δοθήσεται καί περισσευθήσετα , ἀπό δέ τοῦ μή ἔχοντος καί ὅ ἔχει ἀρθήσεται ἀπ ' αὐτοῦ» (Ματθ. κε ΄ 29).
Το τρίτο είναι η έκθεση της Τελικής Κρίσεως των ανθρώπων. Προβάλλεται ότι το κριτήριο του Θεού στην έσχατη κρίση του ανθρώπου είναι η κοινωνική συμπεριφορά του ανθρώπου προς τον άνθρωπο. Ο Θεός τιμάται στο πρόσωπο του ανθρώπου, που πάσχει από παντός είδους δεινά, όπως η πείνα και η δίψα, η ανεστιότητα και η στέρηση της ελευθερίας ( Ματθ. κστ΄ 31 και εξής). Προβάλλεται η μοναδική θεολογική της αδελφοσύνης του ενσάρκου Θεού με τους ασήμους ανθρώπους, ως θεολογία της πράξεως ή ως εφαρμοσμένη πίστη, που περιλαμβάνεται στην κλασική φράση: «ἐφ' ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε». Η σύμπτωση της εμπράκτου τιμής προς τον υπέρτατο Θεό με την έμπρακτη τιμή και φροντίδα για τον ασήμαντο άνθρωπο ανήκει στα κορυφαία και ανυπέρβλητα δέον του χριστιανού. Η κατηγορηματική επιταγή είναι σαφεστάτη. Το υπέροχο του Θεού πρέπει να τιμάται στο ασήμαντο του ανθρώπου.
Την Μεγάλη Τετάρτη προβάλλεται η μετάνοια της πόρνης και προληπτικώς η προδοσία του μαθητού, αφού αμφότερα έχουν σχέση με το χρήμα. Στην πορνεία διασπάται και εμπορευματοποιείται η μοναδικότητα της σωματικής επικοινωνίας του ανθρώπου και η απόλυτη συντροφικότητα. Η σωματική επικοινωνία μεταβάλλεται σε αντικείμενο οικονομικής συναλλαγής και η συντροφικότητα παραχωρεί την θέση της στην οδυνηρή ανεστιότητα. Το ανθρώπινο σώμα υποκαθιστά το ανθρώπινο πρόσωπο και υποβαθμίζεται σε εργαλείο εμπορευσίμου ηδονής. Οι υμνωδοί της Εκκλησίας προβάλλουν την μετάνοια της πόρνης ως δείγμα ελπίδος και, κατ' αντιδιαστολή, την προδοσία του Ιούδα ως δείγμα πορνείας της ψυχής. Η πόρνη μετανοεί και απομακρύνεται από το εμπόριο του σώματός της, την ίδια στιγμή ο μαθητής εκπορνεύει την πνευματική του οντότητα με την έμμισθη προδοσία του. Η πόρνη πορεύεται κεντρομόλος, από το εγωκεντρικό «ὡς ἐγώ θέλων» στο εσύ θέλεις του Χριστού, και ο μαθητής φυγοκέντρως , από το χριστοκεντρικό « ὡς ἐσύ θέλεις» του διδασκάλου στο «ὡς ἐγώ θέλω».
Την Μεγάλη Πέμπτη προβάλλονται τέσσερα γεγονότα, υπαγόμενα στην ιστορική πορεία του Λυτρωτή. Ο Νιπτήρας, ο Μυστικός Δείπνος, η υπερφυής προσευχή και η προδοσία. Το πρώτο υπογραμμίζει την ταπεινοφροσύνη, το δεύτερο εγκαινιάζει το μυστήριο της αναμνηστικής και πραγματικής κοινωνίας με τον Σωτήρα, όπως και το μυστήριο της δημιουργουμένης ύλης να μεταβάλλεται σε σώμα και αίμα του Δημιουργού. Τρίτο εορταζόμενο γεγονός είναι η προσευχή του Ιησού στη Γεθσημανή (Ματθ. κστ΄ 36-46), που εκφράζει ταυτόχρονα το ηγούμενο πανίσχυρο θείο και το επόμενο αγωνιώδες ανθρώπινο πρόσωπό του. Το τέταρτο είναι η αποχώρηση του Ιούδα από το σύλλογο των αποστολικών λειτουργών της λυτρώσεως της ανθρωπότητος και από το κέντρο της Ιστορίας.
Τη Μεγάλη Παρασκευή τα προβαλλόμενα εξουθενωτικά του κύρους και της δυνάμεως γεγονότα είναι πολλά. Εντάσσονται σε τρεις πτυχές, την πτυχή του βασανισμού και εξευτελισμού της προσωπικότητος (εμπτυσμός, ραπίσματα, κολαφίσματα, ύβρεις, γέλωτες, πορφυρή χλαίνη, κάλαμος, σπόγγος, όξος, ήλοι, λόγχη, σταυρός), την πτυχή του θανάτου και την πτυχή της μετανοίας του πρώτου μετά τον θάνατο και πριν από την ανάσταση πιστού του Χριστού, του συσταυρωμένου ληστή.
Το μεγάλο Σάββατο τα προβαλλόμενα γεγονότα είναι η ταφή, η εις Άδου Κάθοδος του Χριστού και η ανάσταση του ανθρωπίνου γένους. Αυτή η θεολογική πεποίθηση εκφράζεται στην αυθεντική ως ορθόδοξη εικονογραφική παράσταση της Αναστάσεως ως συναναστάσεως των πρωτοπλάστων μετά του Ιησού.
Η διέλευση από της Ταφής στη ζωηφόρο Ανάσταση αναγγέλεται πανηγυρικά, την Κυριακή του Πάσχα, με τις αναρίθμητες επαναλήψεις του κεντρικού διαχρονικού μηνύματος. «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ».

Ηλία Β. Οικονόμου, Hμεροδρόμιο Μεγάλης Eβδομάδος, Εκδ. Αποστολική Διακονία, Αθήνα, 1996, σελ. 7-14.

ΠΗΓΗ: Καθεδρικός Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Φανερωμένης Χολαργού <adamnet@otenet.gr

Οικογένεια!

Να έχεις μικρή αδερφή σημαίνει...

Είναι δύσκολο να περιγράψεις σε κάποιον που δεν έχει αδέρφια σε τι ακριβώς συνίσταται η σχέση σου με τα δικά σου αδέρφια. Δεν είναι σίγουρα αλώβητη από μικρότητες και ανιδιοτέλειες όπως αυτή της μαμάς με το παιδί της. 

Οπωσδήποτε δεν είναι ασυννέφιαστη και ομαλή όπως με τους παλιούς, καλούς φίλους. 

Όμως τα αδέρφια σου τα ξέρεις από πάντα, τα έχεις αγαπήσει και «σιχαθεί» με το ίδιο πάθος, έχεις ευχαριστήσει και καταραστεί τη μοίρα που σου έκανε δώρο αυτόν τον άνθρωπο.

Το περίεργο με τις μικρές αδερφές (ιδίως αν είσαι κι εσύ κοριτσάκι) είναι ότι η σχέση σου μαζί της είναι σατανικά μητρική και, ταυτόχρονα, κλασικά αδερφική. Την ξέρεις από τότε που ήταν μωρό, την τάισες, την άλλαξες, την διάβασες, την καθοδήγησες, την θυμάσαι στην πιο γλυκιά και απροστάτευτη φάση της κι αυτό ίσως να σε καθιστά κάπως περισσότερο μαμά από αδερφή. Να έχεις, λοιπόν, μικρή αδερφή σημαίνει...

Να συγκινείσαι που την βλέπεις να μεγαλώνει
Το γράψαμε και προηγουμένως: την ξέρεις από τότε που γεννήθηκε. Αυτό σημαίνει ότι την θυμάσαι από τότε που έσκαγε μωρουδίστικα λαμπερά χαμόγελα και το δέρμα της μύριζε απαλά και γαλακτερά. Την θυμάσαι -λίγο ή πολύ, ανάλογα με τη διαφορά ηλικίας σας- να κοιμάται στην κούνια της ροδαλή και παχουλή και να σε ενοχλεί με τις παιδικές της απαιτήσεις. 

Κι έτσι, γίνεται αναπόφευκτο: όταν μεγαλώσει δεν μπορείς να χωνέψεις ότι μοιράζεστε τα ίδια ρούχα και καμιά φορά, την ακούς να μιλάει σαν... μεγάλη, ο νους σου πηγαίνει στο τρισχαριτωμένο «πάααειειει» που έλεγε πιτσιρίκα και μια χαζή, γλυκερή συγκίνηση σε πλημμυρίζει.

Να ντρέπεσαι όταν δίνεις το κακό παράδειγμα
Ακόμη κι αν τυχαίνει η σχέση σας να περνάει από μια συγκρουσιακή φάση, το ξέρεις ότι είσαι πρότυπο γι' αυτήν. 

Κι όταν έρχεται η ώρα που εσύ κάνεις το άλμα προς την ενηλικίωση αλλά εκείνη παραμένει Βενιαμίν, νιώθεις τα βάρη των γονιών: δεν θες να καπνίζει, αλλά εσύ καπνίζεις μπροστά της, επιμένεις ότι πρέπει να μην διαβάζει μόνο τα «s.o.s.» για τις εξετάσεις, αλλά εσύ έχεις υπάρξει μέτρια μαθήτρια (και -δεν μπορεί- θα το θυμάται). 

Με δυο λόγια, η αγάπη σου μετατρέπεται σε ευθύνη κι αυτό είναι ό,τι πιο κοντινό στη μητρότητα έχεις νιώσει.

Να νομίζεις ότι είναι το πιο γλυκό και χαρισματικό πλάσμα στον κόσμο

Ακόμα κι αν σου έχει κλέψει την αγαπημένη σου μπλούζα, αν χάλασε τον υπολογιστή σου ή αν σε ρουφιάνεψε άκαρδα στη μαμά, δεν μπορείς να σταματήσεις να την θεωρείς το πιο γλυκό πλάσμα που έχει πατήσει επί γης. 

Φουσκώνεις από υπερηφάνεια κάθε φορά που παίρνει έναν καλό βαθμό και προσπαθείς να κρύψεις το ανόητο καμάρι σου όταν κάποιος την παινεύει.

Να μην μπορείς να δεχτείς ότι έχει μεγαλώσει
Το να έχεις μικρότερη αδερφή σε καθιστά με έναν αλλόκοτο τρόπο λίγο… μπαμπά. Όσο αγανακτείς με τον μπαμπά σου που αδυνατεί να αντιληφθεί ότι δεν είσαι πια 9 χρονών, και δεν εννοεί να σταματήσει να σου δίνει φιλάκια μπροστά σε όλο τον κόσμο, τόσο η ίδια αρνείσαι να συνειδητοποιήσεις ότι το μικρό σου αδερφάκι δεν είναι πια και τόσο μικρό. 

Είναι πολύ μικρή για να έχει φλερτ/ ίσως η μαμά πρέπει να το ξανασκεφτεί που την άφησε να βγει μόνη της μέχρι τις 10/ τι εννοεί όταν λέει ότι θα παραγγείλει καφέ;;/ αυτό το φόρεμα δεν ταιριάζει επουδενί με την ηλικία της –μα, είναι ακόμη βρέφος. 

Η μικρή σου αδερφή είναι αειθαλής, είναι αιωνίως μικρή και πολύ καλά θα κάνει να το καταλάβει, γιατί δεν αντέχεις να τη βλέπεις να βαδίζει προς την ενηλικίωση!

Να είσαι αρκετά συχνά με την «ομάδα» της μαμάς
Ενώ από τα αδέρφια σου δεν περιμένεις τίποτα λιγότερο από τυφλή υπεράσπιση, εσύ όταν λεπτά ζητήματα σχετικά με την μικρή σου αδερφή προκύπτουν, δεν διστάζεις να ταχθείς με πάθος υπέρ της μαμάς και του μπαμπά. 

Φυσικά και δεν γίνεται να την αφήσουμε να φτιάξει λογαριασμό στο Facebook –τόσοι επιτήδειοι κυκλοφορούν και το κοριτσάκι μας είναι τόσο αθώο!

Να της μαθαίνεις πολλά (;)
Όταν έχεις μικρή αδερφή, ξέρεις ότι κάποιος κάπου σε παρακολουθεί –όχι απαραίτητα με θαυμασμό, ούτε σαν πειθήνιος αυλικός, αλλά είσαι κορίτσι, είσαι μεγαλύτερη, άρα στη διαδικασία αναζήτησης προτύπων η μικρή θα στρέψει πάνω σου το ερευνητικό της βλέμμα.

Και τότε θα πρέπει να γίνεις λίγο παιδαγωγός, χωρίς να σταματήσεις να είσαι φίλη και λίγο δασκάλα, χωρίς να γίνεις εκνευριστικός κήρυκας του «ορθού». 

Θα προσπαθήσεις να της μάθεις μουσικές και βιβλία που θα «ανοίξουν» το μυαλό της, θα υπογραμμίζεις τα ελαττώματά της άτσαλα βάζοντάς την άθελά σου σε θέση άμυνας, θα τη λογοκρίνεις και θα την συμβουλεύεις σαν να μην υπάρχει αύριο, γιατί νιώθεις ότι είναι πολλά αυτά που θες και πρέπει να ειπωθούν. Όμως ποτέ δεν θα είναι αρκετά και πάντα, μια μικρή σουβλιά θα σου υπενθυμίζει ότι ίσως δεν κάνεις αρκετά για την αδερφούλα σου.

Και θα ελπίζεις να μην έχει προσέξει ότι παρακολουθείς υστερικά κάθε-ένα-βήμα-της.

mama365
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

"Συγχώρηση"!

 “Συγχώρηση, το δυσκολότερο & ωραιότερο άθλημα”

Η Ιερά Μητρόπολις Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, σε συνεργασία με την Ένωση Χριστιανών Επιστημόνων. Πνευματικό Κέντρο, Σαββάτου 13 Μαΐου 2017.

Tρίτο μάθημα του Ελεύθερου Πανεπιστημίου για το ιεραποστολικό έτος 2016-2017 με θέμα “Συγχώρηση: το δυσκολότερο και ωραιότερο άθλημα”. Ομιλητής, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Θερμός, Δρ. Θεολογίας - Παιδοψυχίατρος και συγγραφέας.

Ολόκληρη η ομιλία, οι προσφωνήσεις και η επακολουθήσασα συζήτησις.

Κάπαρη:

Το πικάντικο μυρωδικό 

που ευεργετεί την υγεία μας

Φύεται μόνη της, χωρίς να απαιτεί ούτε σταγόνα νερό από εμάς, κι όμως μας προσφέρει απλόχερα την υψηλή διατροφική της αξία και τις αναρίθμητες θεραπευτικές της ιδιότητες. Μπορεί οι αρχαίοι Έλληνες να έτρωγαν την κάπαρη σκέτη ή σερβιρισμένη στο ψωμί με λάδι και ξύδι, στη σύγχρονη εποχή όμως αποτελεί το ιδανικό πικάντικο συμπλήρωμα σε κάθε είδους συνταγή.

Η κάπαρη είναι ένα μυρωδικό που υπάρχει απλόχερα στην ελληνική γη. Είναι πικάντικο, προσθέτει «νοστιμιά» στις συνταγές και κάνει πολύ μεγάλο καλό στην υγεία μας.

Από τη χωριάτικη σαλάτα και τις σάλτσες, μέχρι τα κρεατικά και τα ψάρια, η κάπαρη δίνει πάντα το στίγμα της γεύσης της όπου κι αν χρησιμοποιείται. Στη ελληνική κουζίνα τα μικρά μπουμπούκια της γίνονται τουρσί (δεν ενδείκνυται η κατανάλωσή τους όταν είναι νωπά) και μαγειρεύονται με ψάρι, προστίθενται στη μελιτζανοσαλάτα και στη φάβα, γαρνίρουν τις σαλάτες, το κρέας, τα ψάρια, τις σάλτσες και τα πιάτα λαχανικών, ενώ τα φύλλα της δίνουν γεύση σε φαγητά όπως ο κιμάς ή οι φακές. Ακόμη, όσοι ξέρουν να τη μαζεύουν τρώνε και τους τρυφερούς βλαστούς της.

Υψηλή διατροφική αξία, αναρίθμητες θεραπευτικές ιδιότητες

Η κάπαρη αποτελείται κατά 84% από νερό, 5% υδατάνθρακες, 2% πρωτεΐνες και 1% λιπαρά, ενώ έχει ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο. Επίσης, αποτελεί πηγή ασβεστίου, καλίου, μαγνησίου και ψευδαργύρου, ενώ οι σπόροι της περιέχουν λιπαρά οξέα που συγκαταλέγονται στα ωφέλιμα και ευεργετικά για τον οργανισμό μας λίπη. Ακόμη, οι έρευνες δείχνουν ότι η κάπαρη είναι πλούσια σε φλαβονοειδή όπως η κερκετίνη και η καμφερόλη.

Η διατροφική της αξία συνδυάζεται με ποικίλες θεραπευτικές ιδιότητες, οι οποίες έχουν προσδιορισθεί ήδη από την αρχαιότητα. Πιο συγκεκριμένα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα ήπιο διουρητικό βότανο για την αποβολή των περίσσιων υγρών που κατακρατά ο οργανισμός μας (π.χ., πριν την έμμηνο ρύση), ενώ ο αρχαίος γιατρός Διοσκουρίδης συνιστούσε τα φύλλα και την ρίζα της κάπαρης για την καταπολέμηση των οιδημάτων. Επιπλέον αποτελεί ένα φυτό με ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση που ανακουφίζει τον πόνο, αλλά και αντιοξειδωτική δράση, που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, διεγείρει την κυκλοφορία του αίματος και τονώνει την αναπνευστική λειτουργία.

Άλλες ιδιότητες που αποδίδονται στην κάπαρη είναι η προστασία και η συμβολή στην καλύτερη λειτουργία του συκωτιού, ενώ έχει χρησιμοποιηθεί σε φάρμακα και καλλυντικά. Γενικότερα, θεωρείται ένα τρόφιμο-δυναμίτης που μπορεί να καταναλωθεί άφοβα από όσους έχουν υγιές πεπτικό σύστημα.

ΠΗΓΗ: https://www.pentapostagma.gr/

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Ο ΝΟΤΑΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ (1731-1805)

Ο ευκλεής ιεράρχης της Κορίνθου και Γενάρχης του Φιλοκαλισμού

Φορητή εικόνα του Αγίου                                                            Μακαρίου Κορίνθου του 19ου αιώνα.                                                      Φυλάσσεται πίσω από τον τάφο                                                     του Αγίου στον Βροντάδο της Χίου

Μία από τις πιο λαμπρές και χαρισματικές φυσιογνωμίες του αγιολογίου των νεοτέρων χρόνων, που αναδείχθηκε ευκλεής και ταπεινός ιεράρχης, Γενάρχης του Φιλοκαλισμού, φωτεινός ασκητής με χάρισμα θεοσημειών, ονομαστός αλείπτης νεομαρτύρων, πολύτιμος συγγραφέας και θαυματουργός άγιος είναι ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς Αρχιεπίσκοπος Κορίνθου, ο οποίος στις 17 Απριλίου 1805 παρέδωσε το πνεύμα του στον Πανάγαθο Θεό στο μυροβόλο και αγιοτόκο νησί της Χίου. Προικισμένος από τον Θεό με βαθιά πίστη και ευλάβεια, αλλά και με ζωηρό αγωνιστικό φρόνημα, ταξιδεύει ακαταπόνητα όσο κανείς άλλος στα νησιά του Αιγαίου και αφήνει παντού τη φιλόθεη βιοτή και αγιαστική του χάρη, ώστε αναδεικνύεται σκεύος εκλογής του Κυρίου μας.

Ο Άγιος Μακάριος (κατά κόσμον Μιχαήλ Νοταράς) γεννήθηκε το 1731 στα ιστορικά Τρίκαλα Κορινθίας. Ήταν γιος του Γεωργαντά και της Αναστασίας και καταγόταν από την επιφανή και αριστοκρατική οικογένεια των Νοταράδων, η οποία διέθετε ισχυρή πολιτική, οικονομική και κοινωνική ισχύ. Από την ονομαστή αυτή οικογένεια προήλθαν εξέχουσες εκκλησιαστικές μορφές, όπως ο θαυματουργός πολιούχος της Κεφαλληνίας Άγιος Γεράσιμος ο Νοταράς (+1579), ο εθνομάρτυρας Λουκάς Νοταράς (+1453) και οι Πατριάρχες Ιεροσολύμων Δοσίθεος (+1707) και Χρύσανθος (+1731). Από τα παιδικά του χρόνια διακρίθηκε για την ευσέβεια, τη σεμνότητα και ταπεινοφροσύνη του, την αγάπη του προς τον συνάνθρωπο και την κλίση του στη μοναχική ζωή, έχοντας ως φωτεινό πρότυπο τον συγγενή και συντοπίτη του, Άγιο Γεράσιμο Νοταρά. Τα πρώτα γράμματα διδάχθηκε στο ιστορικό μοναστήρι της Κοιμήσεως Θεοτόκου στη Μεσαία Συνοικία των Τρικάλων. Στη συνέχεια μεταβαίνει στην Ιερά Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου στα Καλάβρυτα για να λάβει το αγγελικό σχήμα. Η επιθυμία του όμως μένει ανεκπλήρωτη, αφού η έλλειψη της συγκατάθεσης του πατέρα του τον αναγκάζει να επιστρέψει στα Τρίκαλα. Διορίζεται από τον πατέρα του επιστάτης των γύρω χωριών για να συγκεντρώνει τα οφειλόμενα χρήματα. Όμως ο νεαρός Μιχαήλ όχι μόνο δεν ανταποκρίνεται στην επιθυμία του πατέρα του, αλλά μοιράζει τα χρήματα στους φτωχούς και τους αδυνάτους. Έτσι ο πατέρας του του αφαιρεί την οικονομική διαχείριση και ο Μιχαήλ παραμένει στη πατρική οικία μελετώντας την Αγία Γραφή και διάφορα ψυχωφελή βιβλία. Μετά τον θάνατο του διδασκάλου του, Ευσταθίου αναλαμβάνει ο ίδιος καθήκοντα διδασκάλου για έξι χρόνια, όπου αμισθί εργάζεται ακατάπαυστα για τη μόρφωση των παιδιών της επαρχίας του. 

Το 1764 εκδημεί εις Κύριον ο Μητροπολίτης Κορίνθου Παρθένιος και σύσσωμος ο κλήρος και ο λαός επιθυμεί τον Μιχαήλ ως διάδοχο στον θρόνο της Αποστολικής Εκκλησίας της Κορίνθου. Γι’ αυτό και ζητούν ομόφωνα από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Σαμουήλ τον Α΄ την εκλογή του ενάρετου και σεμνού Μιχαήλ Νοταρά στη Μητρόπολη Κορίνθου. Ο Μιχαήλ μεταβαίνει στην Κωνσταντινούπολη με τις απαραίτητες συστατικές επιστολές και χειροτονείται διάκονος λαμβάνοντας το όνομα Μακάριος, στη συνέχεια πρεσβύτερος και τον Ιανουάριο του 1765 σε ηλικία 34 ετών Μητροπολίτης Κορίνθου. 

Επιστρέφει στην Κόρινθο, όπου ο λαός τον υποδέχεται με αγάπη, χαρά και ενθουσιασμό και μιμούμενος τον αρχιποιμένα Χριστό αρχίζει ένα αξιόλογο αναγεννητικό έργο με σκοπό την ανύψωση του εκκλησιαστικού φρονήματος και του πνευματικού επιπέδου του λαού της Κορίνθου. Γι’ αυτό και αφοσιώνεται με όλη του την ψυχή στην αναμόρφωση της Αποστολικής Εκκλησίας της Κορίνθου. Κηρύττει ανελλιπώς τον θείο Λόγο, τελεί δωρεάν τα Μυστήρια της Εκκλησίας, δωρίζει συγγράμματα κατηχήσεων για να διδάσκονται όλοι τα νοήματα της πίστεως, μοιράζει κολυμβήθρες σε πόλεις και χωριά, ιδρύει σχολεία, ανακαινίζει ιερούς ναούς και φροντίζει ιδιαίτερα την επιμόρφωση του κλήρου της επαρχίας του. Έτσι παύει τους αγράμματους και προχωρημένους στην ηλικία κληρικούς, απαγορεύει τη συνύπαρξη ιεροσύνης και πολιτικής, καταργεί τη χειροτονία επί χρήμασι και απαιτεί ο κληρικός να κατέχει τα κοινά γράμματα και να έχει την κατάλληλη ηλικία. 

Το σπουδαίο ανακαινιστικό έργο του Αγίου διακόπτεται με την κήρυξη του ρωσοτουρκικού πολέμου το 1768. Μεταβαίνει στην Καλαμάτα και συμμετέχει σε διαβουλεύσεις για την εξέγερση των Πελοποννησίων κατά των Τούρκων. Το 1770 υψώνει τη σημαία της επανάστασης στα Τρίκαλα, αλλά η επαναστατική κίνηση αποτυγχάνει και αναγκάζεται να καταφύγει στη Ζάκυνθο, όπου διδάσκει και ιερουργεί για τρία χρόνια. Το 1771 επισκέπτεται την Κεφαλληνία για να προσκυνήσει το ιερό και χαριτόβρυτο λείψανο του Αγίου Γερασίμου, όπου συνέβη σύμφωνα με την προφορική παράδοση της μονής και το θαυματουργικό γεγονός της εν πνεύματι συνάντησης και συνομιλίας των Αγίων Γερασίμου και Μακαρίου, των δύο δηλαδή επιφανών γόνων της παλαιάς αρχοντικής οικογένειας των Νοταράδων. Στο μοναστήρι του Αγίου στα Ομαλά παραμένει για μερικούς μήνες για να συλλέξει και να συγγράψει παραινέσεις και υποδείγματα Οσίων Πατέρων. 

Φορητή εικόνα του Αγίου Μακαρίου Κορίνθου του 19ου αιώνα. Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Οσίου Παταπίου Λουτρακίου Κορινθίας.

Το 1774 μεταβαίνει στην Ύδρα και φιλοξενείται στο μοναστήρι της Παναγίας Φανερωμένης. Ασκεί ιεροκηρυκτικά και αγιαστικά καθήκοντα προς τον υδραϊκό λαό, εγκαινιάζει ιερούς ναούς, όπως τον ιερό ναό των Αγίων Πάντων, που οικοδομήθηκε το 1774 και μονάζει για κάποιο χρονικό διάστημα στο ασκητήριο του Αγίου Ιωαννικίου στην περιοχή της Ζούρβας. Μέχρι σήμερα σώζονται στο αγιοβάδιστο νησί με την πλούσια κολλυβαδική παράδοση η πλατεία, στην οποία δίδασκε τους πιστούς, καθώς και αντιμήνσια, που φέρουν την υπογραφή του Αγίου. Στην Ύδρα συναντιέται και συνδέεται με στενή φιλία με τον Νάξιο Νικόλαο Καλλιβούρτζη, τον μετέπειτα περιλάλητο Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη (1749-1809), για να αποτελέσουν μαζί και με τον Άγιο Αθανάσιο τον Πάριο (1721-1813) τους αρχηγέτες του πνευματικού κινήματος των Κολλυβάδων και τους πρωτεργάτες της φιλοκαλικής αναγέννησης των πατερικών και χριστιανικών γραμμάτων. 

Στο μεταξύ του ζητείται να παραιτηθεί από τον μητροπολιτικό θρόνο της Κορίνθου. Ο Άγιος αρνείται να υποβάλλει παραίτηση, αλλά ο Οικουμενικός Πατριάρχης Θεοδόσιος ο Β΄ προχωρεί στην πλήρωση των κενών μητροπόλεων της Πελοποννήσου και χειροτονεί νέο Μητροπολίτη Κορίνθου τον πρωτοσύγκελλο της Μητροπόλεως Νικαίας Γαβριήλ. Ο Άγιος απομακρύνεται αυθαίρετα και αντικανονικά. Δέχεται ανεξίκακα την εκθρόνισή του, αλλά δεν εφησυχάζει και γίνεται σταυροφόρος Χριστού. Αυτοεξόριστος επισκέπτεται διάφορα νησιά του Αιγαίου και ασκεί το ποιμαντικό και ιεροκηρυκτικό του έργο. Ταξιδεύει στη θαλάσσια αυτή περιοχή ακατάπαυστα και μονάζει σε απόκρημνες και ερημικές τοποθεσίες νησιών του Αιγαίου. Γι’ αυτό και αποκαλείται «Αιγαίος» Επίσκοπος και ιεραπόστολος του Αιγαίου. Επισκέπτεται τη Χίο και αργότερα μεταβαίνει στο Άγιο Όρος, όπου συλλέγει πολύτιμο υλικό από χειρόγραφα και προετοιμάζει τη Φιλοκαλία. 

Στο Άγιο Όρος δεν βρίσκει γαλήνιο λιμάνι σωτηρίας, αφού ξεσπούν έντονες ταραχές και συγκρούσεις εξαιτίας της θεολογικής διένεξης, γνωστής ως έριδας των Κολλυβάδων. Το κίνημα των Κολλυβάδων είναι το πνευματικό εκείνο κίνημα, που εκδηλώθηκε στο Άγιο Όρος περί τα μέσα του 18ου αιώνα και αποσκοπούσε στην ανακαίνιση της λατρευτικής ζωής της Εκκλησίας και την επιστροφή στην αρχαία εκκλησιαστική παράδοση. Βασικά θέματα του κινήματος ήταν η μη τέλεση μνημοσύνων την Κυριακή, που είναι η ημέρα Αναστάσεως του Κυρίου, η ανάγκη για συχνή Θεία Μετάληψη και η μελέτη πατερικών, ασκητικών και νηπτικών κειμένων τονίζοντας την αξία του ησυχασμού και την ευεργετική πνευματική επίδραση του ασκητικού ήθους. 

Εξαιτίας των ταραχών εγκαταλείπει το Άγιο Όρος και μεταβαίνει στη Χίο. Το 1778 φτάνει στην Πάτμο και ιδρύει αργότερα στον λόφο της Κουμάνας ησυχαστήριο με ναϋδριο προς τιμήν των Αγίων Πάντων. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο ιερό νησί της Αποκάλυψης ασκητεύει, αντιγράφει κώδικες, συλλέγει υλικό για τη Φιλοκαλία, μεταφράζει νηπτικοασκητικά κείμενα και συγγράφει τον βίο του Οσίου Χριστοδούλου. Συναναστρέφεται με πνευματικούς πατέρες, όπως με τον Νήφωνα τον Χίο, τον Γρηγόριο τον Νισύριο και τον Αθανάσιο τον εξ Αρμενίας και ασκείται για μικρό χρονικό διάστημα στους Λειψούς στο ησυχαστήριο του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, το οποίο είχε ιδρύσει ο Νήφων ο Χίος. Στη συνέχεια ο Άγιος Μακάριος μεταβαίνει στη Σάμο και διαμένει για κάποιο χρονικό διάστημα στην περιοχή του χωριού Μύλοι, όπου μετά την οσιακή του Κοίμηση ανεγέρθηκε ναός προς τιμήν του, ο οποίος αποτελεί μέχρι σήμερα προσκύνημα με μεγάλη θαυματουργική παράδοση. Μετά τον θάνατο του πατέρα του ο Άγιος προσκαλείται από τα αδέλφια του, που βρίσκονται στην Ύδρα, για να μεταβούν στα Τρίκαλα για τη διανομή της πατρικής περιουσίας. Η άκρα ασκητικότητα και η τέλεια ακτημοσύνη του τον οδηγούν στο να αρνηθεί το μερίδιο της κληρονομιάς, το οποίο παραχωρεί στα αδέλφια του, ενώ καίει όλα τα χρεώγραφα του πατέρα του και χαρίζει τα χρέη στους οφειλέτες. Στη συνέχεια ταξιδεύει στη Σμύρνη, όπου αναζητεί και βρίσκει χρηματοδότες για την έκδοση των βιβλίων του, ενώ ενισχύει πνευματικά την οικογένεια του Ιωάννη Μαυροκορδάτου, ο οποίος αναλαμβάνει τα τυπογραφικά έξοδα των βιβλίων του Αγίου. 

Στη συνέχεια μεταβαίνει στη Χίο, όπου εγκαθίσταται σε ασκητικό και ησυχαστικό τόπο κοντά στον ναό του Αγίου Πέτρου στους βορειανατολικούς πρόποδες του όρους Αίπος πάνω από την κωμόπολη του Βροντάδου. Στον ασκητικό αυτό τόπο ο Άγιος ως Μεγαλόσχημος πλέον μοναχός έχοντας μαζί του και τον υποτακτικό Ιάκωβο βρίσκει την ποθούμενη ησυχία και επιδίδεται στην αυστηρή άσκηση, τη φιλανθρωπία και την ανάγνωση νηπτικοασκητικών πατερικών κειμένων. Μέσα από την αδιάλειπτη άσκηση και προσευχή βιώνει θεοπτικές εμπειρίες και φτάνει σε τέτοιο υψηλό βαθμό αγιότητος, ώστε το κατανυκτικό ασκητήριό του γίνεται πόλος έλξης για κάθε πονεμένη ψυχή, που βρίσκει κοντά στον Άγιο την ψυχική ανάπαυση και σωτηρία. 

Φορητή εικόνα του Αγίου Μακαρίου Κορίνθου του 19ου αιώνα. Φυλάσσεται στο ομώνυμο παρεκκλήσιο της Ι.Μονής Ευαγγελισμού Θεοτόκου Ικαρίας

Με τη βοήθεια των κατοίκων της Χίου και της Σμύρνης βοηθά τον Νήφωνα τον Χίο στην ανέγερση της ιστορικής Ιεράς Μονής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Ικαρία, όπου και μεταβαίνει για να ασκητεύσει μαζί του για κάποιο χρονικό διάστημα. Αργότερα στον περίβολο της Μονής ανεγέρθηκε ναός προς τιμήν του Αγίου Μακαρίου, όπου φυλάσσεται και παλαιά εικόνα του Αγίου, για να θυμίζει την αγιαστική και ασκητική του παρουσία στο νησί. 

Επιστρέφοντας στη Χίο κηρύττει στους ναούς, ενισχύει οικονομικά τους φτωχούς, προσφέρει ανακούφιση και παρηγοριά σε όσους έχουν ανάγκη, εντείνει τους ασκητικούς του αγώνες, επικοινωνεί αδιάλειπτα με τον Θεό. Το 1782 εκδίδεται η πεντάτομη Φιλοκαλία, που αποτελεί μία ανθολογία από έργα ασκητικών και νηπτικών πατέρων. Αργότερα εκδίδονται τα έργα «Περί συνεχούς Μεταλήψεως», ο «Ευεργετινός» και η «Ιερή Κατήχηση του Πλάτωνα Μόσχας», ενώ στο Άγιο Όρος μεταφράζει έργα του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου. Το έργο «Περί συνεχούς Μεταλήψεως» προκαλεί σχόλια και αντιδράσεις και η Σύνοδος του Πατριαρχείου το καταδικάζει ως επικίνδυνο και απόβλητο. Αργότερα όμως το βιβλίο δικαιώνεται και επαινείται από τον Πατριάρχη Νεόφυτο τον Ζ΄. 

Στο ασκητήριό του ο Άγιος αναπτύσσει ιδιαίτερα και το αλειπτικό χάρισμα. Αναδεικνύεται ουρανόσταλτος οδηγός, ο οποίος με την πίστη και τη διδασκαλία του συμβουλεύει, εμψυχώνει και προετοιμάζει προς το μαρτύριο πολλούς νεομάρτυρες. Χάρη στην πνευματική καθοδήγησή του οδηγήθηκαν συνειδητά προς το μαρτύριο ο Πολύδωρος ο Κύπριος (3 Σεπτεμβρίου 1794), ο πολιούχος της Μυτιλήνης Θεόδωρος ο Βυζάντιος (17 Φεβρουαρίου 1795), ο Μάρκος ο Νέος από την Σμύρνη (5 Ιουνίου 1801) και ο πολιούχος της Τριπόλεως Δημήτριος ο Πελοποννήσιος (14 Απριλίου 1803). Παράλληλα ενισχύει οικονομικά τον Αδαμάντιο Κοραή, που σπουδάζει στο Μονπελλιέ της Γαλλίας και βοηθάει στην έκδοση του Νέου Μαρτυρολογίου. Συνεργάζεται με τον επιστήθιο φίλο και βιογράφο του, Άγιο Αθανάσιο τον Πάριο για τη σύνταξη του Νέου Λειμωναρίου, το οποίο εκδίδεται το 1819 στη Βενετία από τον Νικηφόρο τον Χίο, που εποίησε και την Ακολουθία του Αγίου Μακαρίου. 

Στις αρχές Σεπτεμβρίου του 1804 προσβάλλεται από ημιπληγία όλο το δεξιό μέρος του σώματός του, με συνέπεια να μην μπορεί να κουνηθεί και να γράψει για οκτώ μήνες μέχρι τις 17 Απριλίου του 1805, ημέρα κατά την οποία ο Γενάρχης του Φιλοκαλισμού παρέδωσε το πνεύμα του στον Πανάγαθο Θεό. Ενταφιάστηκε δεξιά από τον ναό των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, ο οποίος από τότε μετονομάσθηκε από τον ευσεβή χιακό λαό σε ναό του Αγίου Μακαρίου. Η ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου, που φυλάσσονται σε ναούς και μοναστήρια της Χίου και της Κορινθίας, αλλά και στο Άγιο Όρος, πραγματοποιήθηκε το 1808. 

Μετά την Κοίμηση του Αγίου ο εκ Θεσσαλίας μοναχός Κωνστάντιος από αγάπη και σεβασμό στον δάσκαλο και γέροντά του, Άγιο Μακάριο, τον οποίο γνώρισε στην Ύδρα, ανεγείρει τους δύο πρώτους ναούς προς τιμήν του, το 1815 στο χωριό Ελάτα της Χίου και γύρω στο 1820 στο χωριό Μύλοι της Σάμου. Το 1987 θεμελιώθηκε ο περικαλλής ιερός ενοριακός ναός του Αγίου Μακαρίου στο Ξυλόκαστρο Κορινθίας στη θέση μικρότερου μονοθάλαμου ιερού ναού. Ο νέος μεγαλόπρεπος ναός εγκαινιάσθηκε στις 15 Μαΐου 2005 επ’ ευκαιρία της επετειακής συμπληρώσεως 200 ετών από την οσιακή Κοίμηση του Αγίου (1805-2005). Ναοί επ’ονόματι του Αγίου υπάρχουν επίσης στις Ιερές Μονές Ευαγγελισμού Θεοτόκου Ικαρίας (περιοχή Λευκάδα Αγίου Κηρύκου), Αγίων Κηρύκου και Ιουλίττης Σιδηροκάστρου Σερρών και Προφήτου Ηλιού Ύδρας, στα Τρίκαλα και τα Μερτικέικα Κορινθίας, στην Καρυά Λευκάδος και στο Κάθισμα της Παναγίας Κουμάνας Πάτμου, ενώ κλίτος αφιερωμένο στον Άγιο Μακάριο υπάρχει στον περικαλλή ιερό ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Καλλιμασιάς Χίου, το οποίο εγκαινιάσθηκε το Σάββατο της Διακαινησίμου 3 Μαΐου 2003. Ο Άγιος Μακάριος τιμάται επίσης στο επ' ονόματι των Αγίων Κολλυβάδων Πατέρων ανεγερθέν παρεκκλήσιο της Ιεράς Μονής Αγίου Νικολάου Άνδρου, καθώς και στην Ιερά Μονή Παναγίας Παντανάσσης Κερατέας Αττικής, όπου εγκαταβιώνει πλέον η γυναικεία αδελφότητα της Ιεράς Μονής Αγίων Κηρύκου και Ιουλίττης Σιδηροκάστρου, συνεχίζοντας το έργο της προς δόξαν Θεού και δια πρεσβειών του προστάτου και εφόρου της Μονής, Αγίου Μακαρίου του Νοταρά.

Αναρίθμητα είναι τα θαύματα, που με τη χάρη του Θεού τέλεσε ο Άγιος στην πορεία των 200 και πλέον ετών από την οσιακή του Κοίμηση στις 17 Απριλίου του 1805 μέχρι τις ημέρες μας, ώστε να παραμένει στη συνείδηση των ορθοδόξων ως ο ενάρετος, δημιουργικός και φιλόστοργος ποιμενάρχης, ο μεγάλος διδάσκαλος του Γένους, ο ταπεινός διάκονος Χριστού, ο ουρανόσταλτος οδηγός ψυχών, ο μελετητής και εφαρμοστής των θεωρητικών και πρακτικών νηπτικών κειμένων, ο συγγραφέας ψυχοσωτήριων βιβλίων, ο θαυματουργός άγιος. 

Αριστείδης Γ. Θεοδωρόπουλος 

Εκπαιδευτικός 

Βιβλιογραφία 

1. Θεοδωροπούλου Αριστείδου Γ., Ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς Αρχιεπίσκοπος Κορίνθου (1731 – 1805), Δελτίο Ιδρύματος Κορινθιακών Μελετών, τεύχος 40, Κιάτο 2006 
2. Θεοδωροπούλου Αριστείδου Γ., Ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς, Εφημερίδα «Σαμιακόν Βήμα», Αρ. φυλ. 3628, 19-05-2008. 
3. Θεοδωροπούλου Αριστείδου Γ., Ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς και η ευδόκιμος παρουσία του στην Ύδρα, Το Μοναστήρι και το Εκκλησιαστικό Μουσείο Ύδρας, Εκδόσεις Μίλητος, Α΄ Έκδοση 2009. 
4. Θεοδωροπούλου Αριστείδου Γ., Άγιος Μακάριος Ξυλοκάστρου –Ένας περικαλλής ναός αφιερωμένος στον θαυματουργό ιεράρχη της Κορίνθου, Εφημερίδα «Ημερήσια Κορίνθου», Αρ. φυλ. 7338,09 -04-2010 
5. Θεοδωροπούλου Αριστείδου Γ., Ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς και η διέλευσή του από την Κεφαλληνία, Περιοδικό «Οδύσσεια Κεφαλλονιάς –Ιθάκης», τεύχος 2010 
6. Ο Άγιος Μακάριος Νοταράς: Γενάρχης του Φιλοκαλισμού –Μητροπολίτης Κορίνθου (Πρακτικά Συνεδρίου), Αθήνα 2006 
7. Παπαδοπούλου Στυλιανού Γ., Ο Άγιος Μακάριος Κορίνθου, Εκδόσεις «Ακρίτας», Α΄ Έκδοση, Αθήνα 2000. 
8. Χαροκόπου Αντωνίου Ν., Ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς Μητροπολίτης Κορίνθου (1731 – 1805), Έκδοτικός Οίκος «Αστήρ», Αθήναι 2001. 

ΠΗΓΗ: Σύνδεσμος Κληρικών Χίου

Η Παναγία των Παρισίων

Ο Καθεδρικός Ναός του Παρισιού

Η Παναγία των Παρισίων (Notre-Dame de Paris) είναι ο καθεδρικός ναός της γαλλικής πρωτεύουσας και η έδρα της Αρχιεπισκοπής των Παρισίων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Είναι ένα από λαμπρότερα δείγματα της Γαλλικής Γοτθικής Αρχιτεκτονικής και ένα από τα δημοφιλέστερα αξιοθέατα της «Πόλης του Φωτός», με 12 εκατομμύρια επισκέπτες το 2018.

Ο ναός βρίσκεται στην νησίδα Ιλ ντε λα Σιτέ εντός του ποταμού Σηκουάνα. Στην ίδια θέση υπήρχαν παλαιότερα μια μικρή εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία και ένας καθεδρικός ναός αφιερωμένος στον Άγιο Στέφανο. Προϋπήρχε και των δύο, ένας ρωμαϊκός ναός αφιερωμένος στον Δία.

Η ιδέα για την ανέγερση ενός επιβλητικού χριστιανικού ναού στην καρδιά του μεσαιωνικού Παρισιού ανήκε στον αρχιεπίσκοπο Μορίς ντε Σιλί και ο θεμέλιος λίθος τέθηκε το 1163 από τον Πάπα Αλέξανδρο Γ'. Χρειάστηκαν περί τα εκατό χρόνια για την οριστική του αποπεράτωση του, το 1260.

Μεγάλο μέρος του κινητού διακόσμου και της μνημειακής γλυπτικής καταστράφηκε κατά την διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, ενώ γλύτωσε από την κατεδάφιση χάρις στον Μέγα Ναπολέοντα, ο οποίος στέφθηκε αυτοκράτορας της Γαλλίας στο ναό το 1804.

Στα χρόνια της Τρίτης Γαλλικής Δημοκρατίας (1870-1940), η Παναγία των Παρισίων ήταν ο συνήθης ναός για τις κηδείες των Προέδρων της Γαλλίας. Στα μέσα του 19ου αιώνα, υπέστη εκτεταμένη ανακαίνιση από τον αρχιτέκτονα Εζέν Βιολέ-λε-Ντικ.

Η Παναγία των Παρισίων είναι το σκηνικό δράσης του ομώνυμου ιστορικού μυθιστορήματος του Βίκτωρος Ουγκώ, που εκτυλίσσεται του 1482 κατά την διάρκεια της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΑ', με πρωταγωνίστρια την τσιγγάνα Εσμεράλντα, την οποία διεκδικούν ερωτικά ο αρχιδιάκονος Φρολό, ο στρατιωτικός Φοίβος και ο καμπούρης κωδονοκρούστης Κουασιμόδος. Το βιβλίο εκδόθηκε στις 16 Μαρτίου 1831, γνώρισε μεγάλη επιτυχία και βοήθηκε στην ανάδειξη του ναού ως ένα από τα δημοφιλέστερα αξιοθέατα του Παρισιού.

Στις 15 Απριλίου 2019, η Παναγία των Παρισίων υπέστη σημαντικές καταστροφές από πυρκαϊά που εκδηλώθηκε από άγνωστη, μέχρι στιγμής, αιτία.

sansimera.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος ὁ Πάτμιος (16 Ἀπριλίου

 "Ὁ Γέροντας" 

Πρίν ἀπό πολλά χρόνια μέ......

μολύβι, ἀπό τήν Γαλλίδα Μαρί, 

ἡ ὁποία ἔγινε Ὀρθόδοξη ἀπό τό Γέροντα.

Λέβεθα!

                           Ἡ Νῆσος Λέβεθα

Ἐπειδή πολλά λέγονται, πολλά γράφοντα καί ἐπειδή φαίνεται ὅτι κυοφοροῦνται γεγονότα καί ἐξελίξεις «χωρίς  τόν ξενοδόχο», σκέφθηκα νά προβῶ στή δημοσίευση μέρους ἀναφορᾶς τοῦ ἀείμνηστου Ἀρχιμανδρίτη κυροῦ Γερασίμου Σμυρνάκη, τοῦ σοφοῦ αὐτοῦ Κληρικοῦ καί μεγάλου ἱστορικοῦ τοῦ Νησιοῦ μας, στά Λέβεθα, ἤ Λέβιθα, ὥστε νά γίνει γνωστή ἡ ἱστορία τοῦ νησιοῦ αὐτοῦ καί νά παύσει κάθε προσπάθεια καπηλείας καί ἐκμετάλλευσις ἑνός τόπου, γιά τόν ὁποῖο ὑπάρχουν ἀκαταμάχητα στοιχεῖα ἰδιοκτησίας, πέρα βέβαια ἀπό τό ποῦ ὑπάγεται διοικητικά, καί ὄχι  ἰδιοκτησιακά, τό Νησί αὐτό. Τό πολύτιμο ἔργο τοῦ Σμυρνάκη «Ἡ Μυστιροφύλαξ Πάτμος ..» παραμένει δυστυχῶς μέχρι σήμερα ἀνέκδοτο, ἐκτός ἀπό ἐλάχιστες περιπτώσεις σέ μεμονωμένες δημοσιεύσεις γιά διάφορα θέματα.

        Τό κείμενο, τό ὁποῖο παραθέτω αὐτούσιο, ἀναγράφεται στόν Ε΄ (χειρόγραφο) τόμου, καί στή σελίδα 517 κ.ἑξ.

«Λέβεθα:  Ἡ ἐπιμήκης κ(αί) λίαν ἀκανόνιστος τό σχῆμα νησίς αὕτη μετά διαφόρων κόλπων κ(αί) εἰσόδων, ὕψους κατά τό δυτικόν  τέρμα 550 ποδῶν, διέχει τῆς Πάτμου εἴκοσιν ἔγγιστα μιλίων, κειμένη ΜΔ. ταύτης κ(αί) πρός Δ. ἔναντι τῆς Καλύμνου. Κατά τόν Στράβωνα τά Λέβεθα εἶναι μικρά νῆσος τῶν Σποράδων, κειμένη μεταξύ Ἀμοργοῦ, Ἀστυπαλαίας κ(αί) Καλύμνου ἀποκαλουμένη Λέβινθος. Φαίνεται δ᾿ ὅτι  ἐκλήθη οὕτως ἕνεκα τῆς σμικρότητος ταύτης δίκην ἐρεβίνθου. Ἀναφέρεται αὕτη ὑπό τοῦ Στεφάνου Βυζαντίου ἐν τῇ λέξει Δρεπάνη κ(αί) ὑπό τοῦ Ἀνωνύμου ἐν Σταδιασμοῖς μεγάλη θαλάσσης (282). Αὕτη μέχρι τοῦ ἔτους 1869, καθ’ ὅ ὁ Διοικητής τῶν Αἰγαιοπελαγιτίδων νήσων κατέσχεν ὑπέρ τοῦ Δημοσίου τάς περί τήν Πάτμον νησίδας, ὡς ἐλέχθη ἀλλαχοῦ, κ(αί) ἐξεχώρησεν εἰς διαφόρους ἰδιώτας τάς ἐπί τούτων γαίας, ἀνῆκεν εἰς τήν Μ. τοῦ Θεολόγου· ἤδη ὅμως αὕτη ἡ Μονή ἀνεκτήσατο τάς ἐπί τῆς νησίδος πλείστας γαίας διά δωρεᾶς ἤ ἐξαγορᾶς ἐκ μέρους τῶν λαβόντων τίτλους ἰδιοκτησίας. Ἐξ ἐγγράφου ἀποδείξεως (Σουρέτι) ἐμφαίνεται, ὅτι ἡ Μονή ἐτησίως ἐχορήγει ἐν ἔτεσι 1750, λόγῳ τῆς ἐπί τῆς νησίδος κτήσεως αὐτῆς εἴκοσιν ὀκ. ἐλαίου εἰς τό Παχτεσεντέ Τζαμί (Τέμενος κήπου) τό ἐγγύς τοῦ Ἐσκῆ Ὀνταλλάρ (παλαιοῦ οἴκου)· Ὁ κύριος Μ.Α. λιμήν ἐπί τῆς νησίδος τυγχάνει ἀσφαλής διά ἱστιοφόρα κ(αί) ἕτερα πλοῖα, ἅτε μή προσβαλλομένου τούτου ὑπ᾿ οὐδενός ἀνέμου κ(αί) καλεῖται Βουρκάλι, ἤ Βούρκαλος ἡ δέ ἀκτή τούτου εἶναι βραχώδης κ(αί) ὑφίστανται ἐπ᾿ αὐτῆς ἐρείπια Ναϊδίου τοῦ Ἁγ. Ἀντωνίου κ(αί) μικρόν ἀνωτέρω τό τῆς Κοιμήσεως Ναΐδριον κ(αί) τό τοῦ Ἁγ. Γεωργίου ........(;). ἀφίσταται δι᾿ ὁ ρηθείς λιμήν ἀπό τοῦ ΒΔ. ἀκρωτηρίου Σπανοῦ τῆς νησίδος 4-5 ἔγγιστα μίλια ἥτοι μίαν ὥραν κ(αί) ὑπάρχει ἐπί τούτου φυλακεῖον ἐφ᾿ οὗ ὑψοῦται σιδηροῦς κοντός, ὕψους πέντε καί δέκα μέτρων, ἔχων ἀνηρτημένους δύο φανούς μετά λευκοῦ σταθεροῦ φωτός, ἱδρυμένους ὑπό τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρείας τῶν Φάρων κ(αί) Φανῶν κ(αί) ἐκ τῆς Ρόδου συντηρουμένου τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ρηθέντος φυλακείου ὑπό τῆς αὐτόθι Διοικήσεως ἥτις ἔχει Ἀνταποκριτήν ἐν Πάτμῳ, χάριν τῶν ναυσιπλοούντων, καί καταναλίσκοντος ἀνά ὀκάδας πετρελαίου καθ᾿ ἑκάστην νύκτα ἤ 22-28 ὀκ. κατά μῆνα. Οὗτοι ἐπιστατῶνται ὑπό τεσσάρων φυλάκων, ἐπί μισθῷ μηνιαίῳ ἀνά ἕνδεκα μετζητίων, χορηγουμένῳ τοῖς τρισί κ(αί) ἀνά δώδεκα καί ἥμισυ τῷ τετάρτῳ. Ἑτέρων ὅρμων ὀνομασίαι εἶναι ἡ τοῦ Γεράνι, τοῦ Σμυρλῆ, τοῦ Φωκιώ-Μαΐστρω, τοῦ Καλαγκᾶ, τοῦ Κατσοῦνι καί λοιπῶν. Ἡ νησίς εἶναι ἀκατοίκητος κ(αί) μόνον ποιμνιοστάσια ὑπάρχουσιν ἐπ᾿ αὐτῆς ἐκ τετρακοσίων προβάτων κ(αί) αἰγῶν, ἑκατόν ἀγρίων αἰγῶν, τριάκοντα ἔγγιστα μεγάλων ζώων κ(αί) τρεῖς ποιμενικαί καλύβαι παρά τό Ναΐδιον τῆς Κοιμήσεως ἤ τῆς Πορταϊτίσσης (Πορταρίτισσα), ὅπερ ἀφίσταται τοῦ κυρίου ὅρμου ἔγγιστα διακόσια μέτρα· ἐνταῦθα διετήρει ἡ Μονή ἄχρι τοῦ 1869 ἔγγιστα ἑκατόν εἴκοσι μεγάλα ζῶα· τυγχάνει δ᾿ αὕτη ὀρεινή ἐκ πετρωμάτων ἀσβεστολίθου (σφάραμα) ἀποτελουμένη, ὑπαρχουσῶν μόνον ἀροσίμων γαιῶν μέχρι τεσσαράκοντα πέντε κοιλῶν κ(αί) ἑτέρων ἐξ εἴκοσιν ἔγγιστα κοιλῶν περί τά ἐρείπια τοῦ Ναϊδίου τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου κ(αί) εἰς ἀπόστασιν 10΄ ἄνωθεν τούτου διακειμένων. Ἐν μηνί Νοεμβρίῳ τοῦ 1914 πολλοί Μπεντρουμιανοί (Ἀλικαρνασσός) έπαγγελόμενοι τόν ἀσβεστοποιόν, καταδιωχθέντες ὑπό τῶν ἀγρίων ὀρδῶν τῶν Τούρκων ἐξῆγον ἄσβεστον ἐκ τῆς νησίδος ταύτης, πωλοῦντες πρός 6-7 γρόσ. τόν στατῆρα.

Ἐπί τῆς νησίδος ἀφθονοῦσιν αἱ ἄγριαι κυνάραι (σκόλυμοι), ἐξ ὧν κ(αί) μόνον διατρέφονται τά ἐπί ταύτης ζῶα, αἵτινες τυγχάνουσι λίαν θρεπτικαί, καθότι οὐδείς φύεται χόρτος, πλήν τῶν σχοίνων, κέδρων (φεῖδες), όλίγων λουβῶν, ἀσπαλάθων, ἀκαισαριδίων, ναρθήκων (ἄρτηκας ἤ μαγκοῦτα ἤ μαγκοῦνα ἀλλαχοῦ), ἁδρομεροῦς καλαμώδους φυτοῦ, ἱκανοῦ ὕψους κ(αί) κούφου, οὗ τινος ἡ ἐντεριώνη (ψίχα) ἐχρησίμευε τοῖς ἀρχαίοις ὡς ἀζαρικόν (ὕσκα). Τυγχάνει δέ δηλητηριῶδες τοῦτο ἐν ἄλλοις μέρεσι & προσβάλλονται, πάντα τά ζῶα πλήν τῶν ἄνωθεν. Ἰδίᾳ οἱ τράγοι ὅταν φάγωσιν ἀποθνήσκουσι· τό τε δέρμα δέ τούτων καθώς κ(αί) τό κρέας ἀποσυντίθενται κ(αί) ρέουσιν ἐκ τούτων ὑγρά, μελαίνονται δέ πάντα οὐδέν δ᾿ ἐρπετόν ὑπάρχει πλήν τῆς σαὐρας, τῆς χειλιοῦδας, τῆς σκολοπεντρούδας, κ(αί) τῶν σαμιομωτακίων. Ἐκ Πάτμου ὁ πλοῦς πρός τήν νησίδα τῶν Λεβήθων εἶναι λίαν δυσχερής, ἕνεκα τῶν σχηματιζομένων βιαίων  ρευμάτων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν στενωμάτων  τῶν διαφόρων νήσων κ(αί) νησίδων, ἰδίᾳ δέ τοῦ ρεύματος τῆς Ἀμοργοῦ, τῶν Μαυριῶν (ἁλατοπηγαί) κ(αί) τῆς Κυνάρου· εὐχερέστερος δέ τυγχάνει ὁ πλοῦς ἐκ τῆς κατ᾿ Α΄ κειμένης Καλύμνου κ(αί) τῶν νήσων Λέρου κ(αί) Κῶ· ὕδατα ὑπάρχουσιν ὑφάλμυρα φρεἀτια εἰς διάφορα μέρη, καθώς εἰς τό Γεράνι, εἰς Μαΐστρω, Βουρκάλι κ(αί) Βότσους εἰς βάθος ἔγγιστα πεντακαίδεκα ὀργιῶν. Ὑφίστανται ἐν τῇ νησίδι διάφορα σηραγγώδη ὑπόγεια σπήλαια ὅλως ἀφανῆ, ἅτινα ἐν καιρῷ τῶν πειρατικῶν κ(αί) λῃστρικῶν ἐπιδρομῶν ἐχρησιμοποιοῦντο ὡς κρησφύγετα, καί ἤδη δέ δέν ἐκλείπουσιν ἔστιν ὅτε τά κακοποιᾶ στοιχεῖα ἐκ τῆς νησίδος ταύτης· ἀποκαλοῦσι δέ τά σπήλαια ταῦτα Βότσους ἐκ τῆς ἰταλικῆς λέξεως  Bozzo ( στόμια ἀβαθῆ πλήρη ὑδάτων).

Ἐν ἀποστάσει 15΄ ἀπό τοῦ ὅρμου Βουρκάλι κ(αί) ἐπί τῆς κορυφῆς τοῦ ὑψηλοτάτου βουνοῦ ὑπάρχουσιν ἐρείπια φρυκτωρίου, καλούμενα Κάστρο, μετά φρέατος ἐν τῷ μέσῳ τούτου βάθους ἔγγιστα τεσσάρων μέτρων κ(αί) λίθων μεγάλων ἀργῶν (ἀκατεργάστων) μήκους 2^μ03Χ0^μ67 πλάτους ἤτοι περιτείχισμα τετράγωνον ἤ ὀρθογώνιον ἐπί περιόπτου θέσεως, ἐκ τοῦ ὁποίου ὁ φρυκτωρός ἤ ὁ σκοπιωρός τῆς νυκτός, ὁ νυκτοφύλαξ, διά φρυκτῶν ἤ πυρσῶν συνθηματικῶν ἐξήγγελε τοῖς φίλοις περιοίκοις τῶν πόρρωθεν νήσων τήν ἐπιδρομήν πολεμίων ἤ διαφόρους ἑτέρας πληροφορίας, διά τῶν διαμέσων ἑτέρων φρυκτωρίων τῶν εἰς ἄλλας νήσους κ(αί) νησίδας ἱδρυμένων, καθώς ἀναφέρεται ἡ χρῆσις τούτων παρά Θουκιδίδῃ (Βιβλ. Β΄. Κεφ. 74· Γ΄.22· Γ΄.80·  Η΄.102) κ(αί) παρ᾿ Αἰσχύλῳ (Στιχ. 533 & 587) ἀναγράφοντι τήν διά φρυκτῶν γενομένην ἀναγγελίαν τῇ Κλυταιμνήστρᾳ ἐπί τῇ ἁλώσει τοῦ Ἰλίου ὡσαύτως δέ κ(αί) παρ᾿ Ἡροδότῳ ἐπί τοῦ ἐν ἔτεσι 480 π.Χ. ἐνστάντος πολέμου Ἑλλήνων κ(αί)  Περσῶν, ὅστις ἀναγράφει τά ἑξῆς: «Ταῦτα οἱ Ἕλληνες οἱ ἐν Ἀρτεμισίῳ στρατοπευδευόμενοι πυνθάνονται παρά πυρσῶν ἐκ Σκιάθου (Ζ΄. 182-183)»>.

Ἐπειδή κ(αί) ἐν τῇ περιγραφῇ τῶν Ναρκίων θέλομεν ἀνεύρει τοιαῦτα φρυκτώρια, διερευνῶμεν ταῦτα διά βραχέων ἐνταῦθα. Ἡ λέξις φρυκτώριον παράγεται ἐκ τοῦ φρυκτωρός, ὅπερ ἐκ τοῦ φρυκτ(ός) – οὖρος (καθ᾿ Ὅμηρον ἐπιστάτης) φύλαξ τῶν φρυκτῶν ἤ τῶν πυρσῶν, δηλονότι τῶν ἐκ ξύλου τό πλεῖστον ρητινὠδους λαμπάδων (μασαλάδων), τάς ὁποίας ἐβάσταζον οἱ νυκτοφύλακες ἄνωθεν τῶν τειχῶν ἠρεμοῦντας μέν ὅπως δηλώσωσι φίλους, κ(αί) κινουμένους ἵνα χαρακτηρίσωσιν ἐχθρούς. Ὁ Πολύβιος ἀναφέρει περί τῆς τηλεγραφικῆς μεθόδου τοῦ Κλεοξένου κ(αί) Δημοκλείτου, ἥτις συνίστατο ἐκ πεντάδος πινακίδων ἠριθμημένων κ(αί) φερουσῶν γεγραμμένα ἀνά πέντε ψηφία, ἅτινα ἀπετέλουν τό κρυπτογραφικόν ἀλφάβητον, τό ὁποῖον εὑρίσκετο μετά χεῖρας ἑκατέρου τῶν τηλεγραφητῶν· δύο δέ πυρσοί, ὁ μέν ἐκ δεξιῶν, ὁ δ᾿ ἐξ εὐωνύμων ἦσαν οὕτως εἰπεῖν τά τηλεγραφικά σύρματα. Καί ὁ μέν δεξιός πυρσός ἐδήλου ἐν τίνι πινακίδι ὑπῆρχε τό τηλεγραφούμενον ψηφίον, ὑψούμενος  κ(αί) καταβιβαζόμενος τοσάκις, ὅσος ἦν ὁ αὔξων ἀριθμός τῆς πινακίδος, ὁ δ᾿ ἀριστερός ἐσήμαινε ποίαν τάξιν κατεῖχεν ἐν τῇ δειχθείσῃ πινακίδι τό ψηφίον ἐκεῖνο τό ἀλφαβητικόν· ἵνα δηλονότι τηλεγραφήσῃ τις τό τρίτον ψηφίον τῆς δευτέρας πινακίδος, ὤφειλεν, ὅπως ὑψώσῃ δίς μέν τόν δεξιόν πυρσόν, τρίς δέ τόν ἀριστερόν· ἵνα δέ μή συγχέωνται οἱ δύο οὗτοι πυρσοί, οἱ ἑκατέρωθεν, εἶχεν ἕκαστος τηλεγραφητής δύο αὐλούς ἐστραμμένους οὕτως, ὥστε διά μέν τοῦ δεξιοῦ ἵνα βλέπῃ μόνον τόν δεξιόν πυρσόν, διά δέ τοῦ ἀριστεροῦ φαίνηται μόνον ὁ  εὐώνυμος·  ἐφ᾿ ᾧ ἀναγράφει ὁ ρηθείς ἱστορικός ταῦτα: «Δεήσει διόπτραν ἔχειν δύω αὐλίσκους ἔχουσαν, ὥστε τούς μέλλοντας ἀντιπυρσεύειν τῷ μέν τόν δεξιόν τόπον, τῷ δέ τόν εὐώνυμον δύνασθαι θεωρεῖν (Βιβλ. Ι΄. 46)» ὑπῆρχον ἐν τοσούτῳ κ(αί) ἄλλοι τρόποι τῆς τηλεγραφικῆς μεθόδου τῶν ἀρχαίων ἁπλούστεροι. Καί ἤδη μεταχειρίζονται ἐν ταῖς ἐγγύς νήσους τάς πυράς ἤ ταῖς φωτιαῖς (ἀφωτάραις)  πρός ἔνδειξιν κινδύνου ἤ πρόσκλησιν βοηθείας. Ὁ δέ Πλούταρχος ἀναγράφει ὅτι οἱ διάφοροι πειραταί ἐποιοῦντο χρῆσιν τῶν τοιούτων φρυκτωρίων ἔχοντες:  «καί ναύσταθμα πολλαχόθι πειρατικά καί φρυκτώρια τετειχισμένα (Βίος Πομπηΐου 24) ὁπόταν ἐπολιορκεῖτο πόλις τις παρ᾿ ἀρχαίοις, οἱ πολιορκούμενοι, ὁπόταν ὁ ἐχθρός προσήγγιζεν, ἔσπευδον ἵνα ἐκδηλώσωσιν τήν θλίψιν αὑτῶν πρός τούς συμμάχους συνήθως διά πυκνοῦ καπνοῦ ἐν καιρῷ ἡμέρας κ(αί) διά πυρῶν κ(αί) λαμπάδων ἀνημμένων ἐν καιρῷ νυκτός. Τά πυρά ταῦτα ἐκαλοῦντο φροικτοί κ(αί) φρυκτωρίαι (Σχολ. Θεόγνιδος & Ὅμηρ. ἐν Ἰλ. Σ.).  Ὅθεν ἐξάγεται ὅτι τά φρυκτώρια ἐχρησίμευον ὡς νυκτερινοί τηλεγραφικοί σταθμοί κ(αί) εἶτα πρός τοποθέτησιν φανῶν πρός ὁδηγίαν τῶν ναυσιπλοούντων, μετωνομασθέντα φάροι. Ἡ οἰκοδομία τῶν φρυκτωρίων τούτων συνίσταται ἐκ τῆς τειχοδομίας τῶν πρώτων Δωριέων, τοῦ καλουμένου συστήματος ψευδισοδόμου, ὅπερ ὡς ἀλλαχοῦ  ἐρρήθη, εἰσήχθη μετά τά Τρωϊκά ὑπό τῶν ἐν Μ. Ἀσίᾳ Ἰώνων· ἀπετελοῦντο διατηρηθέντα φρυκτώρια ἐξ ὀρθογωνίου παραλληλεπιπέδου ἤ τετραγώνου ἐκ δύο ἀνίσων τμημάτων, ὧν τό ἔλασσον ἐχρησίμευεν ὡς κοιτών τῶν φρυκτωρῶν, ἐν δέ τῷ μέσῳ τοῦ μείζονος ἧν ἱδρυμένον μικρόν περιτείχισμα ἐκ λίθων ἧττον ἁδρομερεστέρων, χρησιμοποιούμενον  ὡς ἑστία ἤ ἐσχάρα, ἐφ᾿ ἧς ἀνήπτοντο οἱ φρυκτοί κ(αί) ἐναπετίθεντο οὗτοι μετά τήν άνταλλαγήν κ(αί) διακοίνωσιν ὑπό τῶν φρυκτωρῶν τῶν διαφόρων ἀγγελμάτων. Ἐν ἀποστάσει πεντηκοντάδος βημάτων ἔγγιστα τοῦ φρυκτωρίου τῶν Λεβέθων ἀπεκαλύφθη εἰς τούς ἐκχερσοῦντας τήν πέριξ γῆν πρός Β. πρό πεντεκαίδεκα ἐτῶν τάφος ἐνήλικος ἀνδρός ἄνευ ἐπιτυμβίου πλακός μετά ὁστέων μόνον, λελατομημένος λίαν ἐπιμελῶς ἐπί πετρώματος τιτανώδους καθώς καί ἕτερος ἐγγύς.

  Ἐν τῇ νησίδι τῶν Λεβέθων ὑπάρχουσι τά ἑξῆς τρία Ναΐδια:

1.             Ναΐδιον τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου ἤ τῆς Πορταϊτίσσης: Τό μετά ἡμικυλινδροειδοῦς θολοδομίας Ναΐδιον  τοῦτο κ(αί) μικροῦ προαυλίου <Ǫ κατά δέ το ΜΑ (Ἀκρόπολις) 113 μ.  κ(αί) περιμέτρου ἔγγιστα 10 μιλίων τυγχάνει μήκους 4^μ 50Χ2^μ.50 ἔγγιστα ἀνακαινισθέν κ(αί) ἐπιστρωθέν δι᾿ εὐρωπαϊκῶν πλακιδίων έν ἔτεσι 1900 ὑπό τοῦ διαμένοντος αὐτόθι ἐπιστάτου τῶν Φανῶν Δημητρ. Ν. Καμπόσου, ὅστις ἐδαπάνησε περί τάς εἴκοσι & πέντε λ. Τ. Ἐπί τοῦ ἁπλοῦ Εἰκονοστασίου τούτου ὑπάρχουσι δύο εἰκόνες αὗται: 1) Ἡ τοῦ ΙΣ. ΧΡ & 2) Ἡ τῆς Θεοτόκου τῆς καλουμένης Πορταϊτίσσης, ἐφ᾿ ἧς εὕρηνται ἀνηρτημένα πολλά ἀργυρᾶ ἀναθήματα· ἐπί τοῦ Εἰκονοστασίου δ᾿ ὑπάρχουσι κ(αί) διάφοροι μικραί εἰκόνες, ὡς ἡ τοῦ Ἁγ. Ἀντωνίου, ἡ τοῦ  Ἃγ. Γεωργίου, ἡ τοῦ Ἁγ. Δημητρίου, ἡ τῆς Ἀναλήψεως, ἡ τοῦ Ἁγ. Νικολάου, πᾶσαι μετρίας τέχνης.

2.             Ναΐδιον τοῦ Ἁγ. Ἀντωνίου: Ἐπί τοῦ κυρίως  Ὅρμου εὕρηται ἐν ἐρειπίοις· ἐγγύς δέ τούτου πρός Β΄μἐν τῇ θέσει Κάμπος ὑπάρχει χωράφιον τῆς Μονῆς κ(αί) ἕτερον καλούμενον Μακρύ χωράφι, λόγῳ τῆς ἐκτάσεως τούτου μεταξύ  ......(;) κ(αί) τοῦ ἀκρωτηρίου Φινός.

3.             Ναΐδιον τοῦ Ἁγ. Γεωργίου:  ἐγγύς τοῦ τῆς Πορταϊτίσσης Ναϊδίου ἐν ἐρειπίοις».

Αὐτά πρός τό παρόν! Οἱ φωτογραφίες τοῦ φυτοῦ  ἄρτηκας (ἤ μαγκοῦτα ἤ μαγκοῦνα), εἶναι ἀπό τήν περιοχή τῶν Σαψίλων, πού εἶναι «κατακίτρινα» ἀπό τό χρῶμα πού ἔχουν τά ἄνθη τοῦ φυτοῦ αὐτοῦ. Εἶναι λίγα χρόνια πού ἔφεραν τό σπόρο ἀπό τά Λέβεθα μέ ἀποτέλεσμα νά ἐμφανίζεται κάθε χρόνο περισσότερη βλάστησή του (πάντως στήν περιοχή τῆς διαμονῆς μου - στά Σάψηλα - δέν ἐμφανίζονται  φίδια. Ἄρα ἡ παρατήρηση τοῦ Σμυρνάκη, ὅτι ὅπου φύεται ὁ ἄρτηκας, δέν ὑπάρχουν φίδια, δέν εἶναι τυχαία).

"Ο ΠΑΤΜΙΟΣ"

Ἑσπερινός της Ε΄ Κυριακής των Νηστ...

                          "Εθαυματούργησε Χριστέ",                         δοξαστικό των εσπερίων της Ε΄ Κυριακής των Νηστειῶν Χορωδία Ιεροψαλτών Ι.Μ. Αλεξανδρουπόλεως

ΕΓΓΡΑΦΗ 86

Δόξα... Ἦχος δ’, μέλος Γ. Ραιδεστηνού του Β΄,

Ἐθαυματούργησε Χριστέ, τοῦ Σταυροῦ σου ἡ δύναμις, ὅτι καὶ ἡ πρῴην Πόρνη ἀσκητικὸν ἀγῶνα ἠγωνίσατο· ὅθεν καὶ τὸ ἀσθενὲς ἀπορριψαμένη, γενναίως ἀντέστη κατὰ τοῦ διαβόλου· διὸ καὶ τὸ βραβεῖον τῆς νίκης κομισαμένη, πρεσβεύει ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

Κυριακη Ε΄των Νηστεών

"Ουκ εστιν η βασιλεια του Θεου "

Δοξαστικό των Αίνων τής Ε΄ Κυριακής τών Νηστειών. 

Μέλος Πέτρου Φιλανθίδου, Ήχος Α΄

 Ψαλλει ο μακαριστος π. Ισαακ Αταλλα. Μαθητης του Δημητριου Μουρ. Πνευματικο τεκνο και βιογραφος του Οσιου Παϊσιου του Αγιορειτου.