Τετάρτη 24 Ιουλίου 2019

Το καλοκαίρι...


Οι απλές χαρές του καλοκαιριού 
(Φώτης Κόντογλου)
Βλογημένος ο άνθρωπος που μπορεί, τώρα το καλοκαίρι, να ξεμακρύνει για λίγο από την ταραχή της πολιτείας. Αν του αρέσει η θά­λασσα, ας πάει σε κανένα νησί, που δεν είναι ακόμα χαλασμένοι οι νησιώτες, ή σε κανένα ψαραδοχώρι. Να μην κουβαλήσει όμως μαζί του την πολιτεία, όπως κάνουνε πολλοί, που από τη μια θέλουνε να αφήσουνε την ταραχή πίσω τους, κι από την άλλη κουβαλάνε μαζί τους όλα τα περίπλοκα και κουραστικά καθέκαστα της πολιτείας. Πάρε μαζί σου όσο λιγώτερα πράγματα μπορείς.

                    Πάρος, 1971. Φωτ. Ζαχαρίας Στέλλας Φωτογραφικά Αρχεία Μουσείου Μπενάκη

Γιατί, το πιο μεγάλο κέρδος που θα ‘χεις πηγαίνοντας σ’ ένα τέτοιο μέρος, θα ‘ναι η φχαρίστηση που νιώ­θει ο άνθρωπος σαν του λείψουνε πολλά πράγματα, που τα έχει στην πολιτεία τόσο εύκο­λα, και που εκεί πέρα θα του φαίνεται σαν κά­ποια μεγάλη απόλαυση και χαρά το πιο πα­ραμικρό πράγμα. Δυστυχισμένοι οι άνθρωποι που δεν τους λείπει τίποτα, και δεν έχουνε την ελπίδα να λαχταρήσουνε κάποιο πράγμα, είτε φαγητό είναι, είτε ξεκούρασμα, είτε ομιλία, είτε ζεστασιά, είτε δροσιά. Και καλότυχοι αληθινά όσοι δεν τα έχουνε όλα εύκολα, και για τούτο γίνουνται για δαύτους ολοένα νέα και δροσερά όλα τα πράγματα.
Λοιπόν, μην πάρεις πολλά πράγματα μαζί σου, για να μην πάρεις και την ατονία και την ανοστιά, που δίνει στον άνθρωπο η εύκολη απόλαυση. Τότε θα κα­ταλάβεις πόσο πολύτιμα είναι και τα πιο τιποτένια πράγματα. Η μοναξιά θα δώσει αξία στην απλή πα­ρέα, η πείνα στο μαύρο ψωμί, η κούραση στο σκληρό στρωσίδι. Η πύρα του ήλιου κ’ η αρμύρα της θάλασσας θα ψήσει το πετσί σου, θα στύψει το κορμί σου και την πληγιασμένη ψυχή σου και θα νοιώσεις πως ζεις αληθινά, όπως ζούνε τα άλλα τα πλάσματα που απομείνανε στον φυσικό τρόπο της ζωής τους. Θα καταλά­βεις στο κορμί σου και στην ψυχή σου αληθινή υγεία, και κάποια ζωντάνια που την είχες ξεχάσει΄ κι αυτό που έλεγες υγεία στην πολιτεία, θα σου φανεί τότε σαν αρρώστεια. Θα ξεκουραστείς από την απλοποίηση της ζωής σου, αν βέβαια δεν είσαι ολότελα χαλασμένος, ώστε νά ‘χεις την ιδέα πως η ευτυχία είναι το νά ‘σαι μπερδεμένος μέσα σε χίλια δυο σκοινιά, και νά ‘χεις στο μυαλό σου άλλες τόσες έγνοιες. Σαν αρχίσεις να ξεχωρίζεις σιγά-σιγά τον εαυτό σου, που είτανε πρω­τύτερα πολύ μακρυά, σαν ίσκιος, και να κάνεις συντρο­φιά μαζί του, χωρίς να στεναχωριέσαι. Δεν θέλω να πω πως θα πιάσεις να μιλάς με τη θάλασσα, με τα δέντρα, με τα πουλιά, με τις πέτρες, και να τα λες αδέλφια σου, όπως έκανε ο άγιος Φραντζέσκος, αλλά θα σου φαίνεται πως δεν πέφτεις από την κουτή σου την αξιοπρέπεια σαν ξαπλώσεις στο χώμα και κοιτά­ζεις ώρες τα μαμούνια, είτε, σαν κάθεσαι στην θαλασσόπετρα και σεριανίζεις τα ψαράκια, τα καβούρια και τ’ άλλα τα ζωντανά τ’ αρμυρού νερού, δίχως να κου­ράζεσαι και να βαρυέσαι.

(Πηγή: “Ευλογημένο Καταφύγιο”, εκδ. «Ακρίτας»)
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Σάββατο 13 Ιουλίου 2019

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ Γ ΗΧΟΥ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ Γ ΗΧΟΥ ΔΗΜ.ΣΟΥΡΛΑΝΤΖΗ
Ψάλλει ο αείμνηστος Αρχων Υμνωδός τ.Μ.τ.Χ.Ε
Σπυρίδων Υφαντής

Των Αγιων Πατερων!

 Δοξαστικό των Αίνων Κυριακης των Αγίων Πατερων
(Ζ Οικουμενικής Συνόδου) .
Ψάλλει ο ιεροψάλτης του Ησυχαστηρίου Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (Οσίου Πορφυρίου) κ Στέφανος Συμεωνίδης. Από Ακολουθία στο Ησυχαστήριο 15-10-2017.
(Στο τέλος του Δοξαστικού έγινε διακοπή ρεύματος με αποτέλεσμα τα μικρόφωνα να κλείσουν για αυτό υπάρχει μια εναλλαγή στον ήχο)......

Πέμπτη 11 Ιουλίου 2019

"Δεύτε λαοί"!

 Ο Αντώνης Πεζανάκης ψάλλει το Δεύτε λαοί καί μνημόσυνον κτητόρων, πατέρων,...
Συνοδική Θ.Λειτουργία & Μνημόσυνον κτητόρων και διδαξάντων εν τη Ε.Σ.Κ , εις την Ι.Μ Αγίας Τριάδος 4-10-1992 για τα 100 χρόνια της Εκκλ-κής Σχολής Κρήτης ,με τον Αρχιεπέσκοπον ΚΡΗΤΗΣ κ.Τιμόθεον, Γορτύνης κ.Κύριλλον ,Χανίων κ.Ειρηναίον και Σφακίων κ. Ειρηναίον

Πατμιάς Εκκλησιαστική Σχολή


Σχολικόν ἔτος 1949-1950
       Ἀναδιφώντας σέ ἀρχειακό ὑλικό, βρέθηκα μπροστά σ᾿ αὐτή τήν ἐπιστολή τοῦ ἀείμνηστου Ἀρχιμανδρίτη Μελετίου Γαλανοπούλου, τοῦ «Ἁγίου τῆς Σχολῆς», ὅπως τόν ἀποκαλοῦσαν (μετέπειτα Μητροπολίτη Κυθήρων), μέ τήν ὁποία ἐκφράζει τίς εὐχαριστίες του πρός τούς Καθηγητές τῆς Σχολῆς, γιά τήν προσφορά τους, πρός τούς μαθητές τους,  κατά τό σχολικό ἔτος 1949-1950.
       Κείμενο πολύ ἀξιόλογο καί προφητικό θά ἔλεγα γιά τήν πρόοδο τῆς Σχολῆς μας. Κείμενο ἀπό τό ὁποῖο ἀναβλύζει ἡ ἀγάπη του, ὁ σεβασμός του, ἡ ἐκτίμησή σου, ὄχι μόνο πρός τό λειτούργημα τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ, ἀλλά καί πρός τό Ἱερό Σπήλαιο τῆς Ἀποκαλύψεως, τό ὁποῖο ἀποκαλεῖ «Θεολάξευτον» καί τό χαρακτηρίζει, «ὡς ἱερά Παρακαταθήκη τοῦ οὐρανοῦ εἰς τό εὐσεβές ἡμῶν Ἔθνος».
       Ἐπειδή δέν πέρασαν πολλές ἡμέρες ἀφότου «ἔκλεισε» ἡ Πατμιάδα, γιά τίς θερινές διακοπές, θεώρησα σκόπιμο νά τό δημοσιεύσω «αὐτούσιο», μετά ἀπό ἑβδομήντα σχεδόν χρόνια, γιά νά προσεγγίσουμε, ἔστω καί ἀμυδρά, τό ἦθος καί τό ὕφος τῶν ἐκπαιδευτικῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Πιστεύω ἐπίσης, ὅτι θά συγκινηθοῦν κάποιοι μαθητές τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ Διεθυντῆ τῆς Πατμιάδας.
«Ο ΠΑΤΜΙΟΣ»

ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
           ΠΑΤΜΙΑΣ
ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ          ΕΝ ΠΑΤΜΩι ΤΗι  26/6/1950

ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.  1025       

                      Τοῖς ἀξιοτίμοις Κυρίοις Κυρίοις Καθηγηταῖς
                       τῆς Πατμιάδος Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς.
Ἐνταῦθα.

          Καίτοι ἐγνωρίζομεν, ὅτι  προσκρούομεν εἰς τήν μετριοφροσύνην  Ὑμῶν, ἐν τούτοις Ὑμῶν παρόντων ἐξεφράσαμεν δημοσίᾳ  ἐν τῇ ἑορτῇ μας ἐπί τῇ λήξει τῶν μαθημάτων τοῦ λήξαντος ἔτους 1949/1950 τήν εὐγνωμοσύνην ἡμῶν. Δέν ἐπράξαμεν ἤ ὅτι ἀπεδώκαμεν μικρόν φόρον ἀνθ᾿ ὧν εἰργάσθητε καί ἐπράξατε. Παρακαλοῦμεν Ὑμᾶς, ὅπως εὐαρεστηθῆτε νά δεχθῆτε τήν εὐαρέσκειαν τῆς Διεθύνσεως, δι᾿ ὅσας  εἰλικρινῶς  πολυτίμους ὑπηρεσίας προσεφέρετε εἰς τό βαρύ αὐτῆς ἔργον. Ἡ Σχολή εὑρίσκεται εἰς τά πρῶτα αὐτῆς βήματα, δημιουργεῖ παραδόσεις καί οἰκοδομεῖ ἦθος. Τό λαμπρόν παρελθόν, τό ἄπω καί τό πρόσφατον, ζητεῖ νά ἀνασυνδεθῇ πρός τό παρόν. Τήν ἀνασύνδεσιν αὐτήν θά προσφέρωσι τό ἦθος καί αἱ ἄξιαι πρός τό παρελθόν παραδόσεις, ὧν σήμερον Θεία Χάριτι ἐργάται καί σκαπανεῖς εἶσθε Ὑμεῖς. Προσφέρετε ὑπηρεσίαν ἐθνικήν.  Ὡς μεγάλοι  τῶν αἰώνων Μύσται μυσταγωγεῖτε μυστικήν μυσταγωγίαν.  Ἀντλεῖτε, Σᾶς παρακαλῶ, δύναμιν καί ἀντοχήν ἀπό τό ἔργον Ὑμῶν καί τήν πίστιν Ὑμῶν πρός τά μεγάλα τοῦ Ἔθνους καί τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἰδεώδη!  Ὑπηρετεῖτε τό εὐσεβές καί πολυπαθές ἡμῶν Ἔθνος, τήν φίλην Πατρίδα καί τήν ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν.
          Ἐν Πάτμῳ ἐστερήθητε πολλῶν πραγμάτων, ἅτινα δαψιλῶς προσφέρουσι καί ἐξασφαλίζουσιν ἄλλα κέντρα. Γνωρίζομεν τοῦτο.
          Ἐνεργεῖτε ἱεραποστολήν καί ἐθναποστολήν. Ἀν᾿ ὧν  ἄλλων ἐστερήθητε, ἐνταῦθα εἴχετε ἕν ἐθνικόν κεφάλαιον πρός καλήν διαχείρισιν, τά καλά Παιδιά τῆς Πατμιάδος, ἔχετε δέ καί μίαν θεοπαγῆ Πέτραν, ἵνα οἰκοδομήσητε τό ἐθνικόν Ὑμῶν ἔργον, τό Θεολάξευτον Σπήλαιον τῆς Ἀποκαλύψεως. Τοῦτο εἶναι παρακαταθήκη ἱερά τοῦ Οὐρανοῦ εἰς τό εὐσεβές  ἡμῶν Ἔθνος καί παρεδὀθη εἰς Ὑμᾶς τούς Διδασκάλους τῆς Πατμιάδος. Εἶσθε Διδάσκαλοι καί Μύσται. Ἐλάβετε καί ἀνεδέχθητε τήν παρακαταθήκην Αὐτήν ὡς Μύσται τοῦ μεγάλου μυστηρίου τῆς ἀναγεννήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Κλείσατε αὐτήν τήν ἁγίαν παρακαταθήκην εἰς τήν Καρδίαν Ὑμῶν. Εἶναι θεία Εὐλογία. Εὐλογία εἰς τό Ἔθνος, εὐλογία καί εἰς Ὑμᾶς. Κάμετε αὐτήν ἀγάπην καί ἀφήσατε νά πλημμυρίσῃ τήν καρδίαν Ὑμῶν, ἀγάπην πρός τόν Χριστόν καί πρός τήν Πατρίδα, φόβον πρός τόν Θεόν καί σεβασμόν πρός τά μεγάλα τοῦ Ἔθνους ἰδεώδη. Τό ἔργον Ὓμῶν ἐν τῇ Πατμιάδι εἶναι μέγα, εἶναι ἔργον Φιλικῶν Ἑταίρων. Συνεχίσατε  τό ὡραῖον Ὑμῶν ἔργον μετά τοῦ αὐτοῦ ζήλου.
Εὐχαριστοῦμεν Ὑμῖν, δι᾿ ὅσα ἐπράξατε ἐν τῇ Σχολῇ καί ἐβοηθήσατε ἡμῖν καί παρακαλοῦμεν, ὅπως δεχθῆτε τήν διαβεβαίωσιν τῆς ἀπείρου ἡμῶν εὐγνωμοσύνης μεθ᾿ ἧς διατελοῦμεν
Ὁ Διευθυντής
(Τ.Σ.Υ.) Ἀρχιμανδρίτης Μελέτιος Γαλανόπουλος

Σάββατο 6 Ιουλίου 2019

Φυσική....



Εκεί που… απέτυχε ο Νεύτωνας: Φοιτητής έλυσε πρόβλημα φυσικής δύο χιλιετιών


   Πηγή: Pixabay/Αρχείου
Οι μεγάλοι φωστήρες της παγκόσμιας επιστήμης όπως ο Νεύτωνας μπορούσαν μόνο να βρουν προσωρινές λύσεις στο αιώνιο πρόβλημα της «σφαιρικής εκτροπής». Αυτό που δεν κατάφεραν, όμως, εκείνοι, κατόρθωσε μία ωραία πρωΐα (κυριολεκτικά) ένας φοιτητής από το Μεξικό.

Όπως αναφέρει δημοσίευμα του RT, καθώς ετοίμαζε το πρωινό του, τού ήρθε επιφοίτηση: «Θυμάμαι ένα πρωί που ετοίμαζα μία φέτα ψωμί με νουτέλα και ξαφνικά φώναξα «γαμ…ο! Αυτό είναι!» διηγείται ο Ραφαέλ Γκονζάλες από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Μοντερέι στο Μεξικό και συνεχίζει: «Πήγα στο δωμάτιό μου, άρχισα να προγραμματίζω, το έλυσα κι άρχισα πηδάω από χαρά και ενθουσιασμό». 
Το οπτικό φαινόμενο του «σφάλματος σφαιρικής εκτροπής» ανακαλύφθηκε περίπου 2.000 χρόνια πριν από τον Έλληνα μαθηματικό Διοκλή. Έκτοτε, επιστήμονες όπως ο Νεύτωνας και ο Γερμανός Λάιμπνιτς προσπάθησαν αλλά απέτυχαν να λύσουν το πρόβλημα διατήρησης της ευκρίνειας μιας εικόνας όταν περνά μέσα από σφαιρικό φακό.
Ο Νεύτων κατάφερε να επιλύσει τη χρωματική εκτροπή (το πρόβλημα της εστίασης όλων των χρωμάτων από μία πηγή φωτός), αλλά όχι και τη σφαιρική εκτροπή.
Από το 1949 και μετά, ο άλυτος αυτός γρίφος είναι γνωστός στην επιστημονική κοινότητα ως «πρόβλημα Wasserman-Wolf».

Ο Γκονζάλες, φοιτητής βιομηχανικής τεχνολογίας που αυτή τη στιγμή κάνει το διδακτορικό του στη νανοτεχνολογία, συνεργάστηκε με το φίλο και συνάδελφό του Αλεχάνδρο για να λύσουν αυτό που οι ίδιοι αποκαλούσαν «μυθικό πρόβλημα».
Η εργασία τους δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Applied Optics.
Μέχρι σήμερα, μία «πρόχειρη» λύση έγκειτο στη χρήση δύο μη σφαιρικών φακών (στρογγυλεμένων μόνο από τη μία πλευρά) – ωστόσο, η προσαρμογή τέτοιων φακών εξαρτάτο από έναν μη ακριβή υπολογισμό. Τώρα, χάρη στον Γκονζάλες και τη δική του λύση, τώρα μπορεί να εξαχθεί ένα ακριβές αποτέλεσμα, ανεξαρτήτως των αλλαγών στις μεταβλητές, με ποσοστό επιτυχίας 99,99%.
Η λύση της σφαιρικής εκτροπής μπορεί να φέρει την επανάσταση στο πεδίο των οπτικών και να βελτιώσει θεαματικά την τεχνολογία που χρησιμοποιείται στα τηλεσκόπια και τις κάμερες.

Άγιος Σισώης ( 6 Ιουλίου)


Ο Αγιος
Σισώης
Σήμερα η Εκκλησία εορτάζει και τιμά την ιερή μνήμη του οσίου ασκητή Σισώη. Ο άγιος Σισώης έχει τον τίτλο του μεγάλου, όπως ο άγιος Αντώνιος, και γιατί πραγματικά υπήρξε μεγάλος ασκητής, αλλά και για να ξεχωρίζει από άλλους δυο στην ίδια εποχή, που είχαν κι εκείνοι το ίδιο όνομα. Ο άγιος Σισώης στο άνθος της ηλικίας του παράτησε τα εγκόσμια κι έφυγε στην έρημο της Αιγύπτου, εκεί που πριν λίγα χρόνια είχε ασκητέψει ο άγιος Αντώνιος. Δεν τον τράβηξε προς τα εκεί μόνο ο τόπος, αλλά και το παράδειγμα του αγίου Αντωνίου, που προσπαθούσε να τον μιμηθεί στις αρετές του.Το πρώτο που φρόντιζε ο άγιος Σισώης ήτανε να παραμένει άγνωστος, αλλά οι μαθητές του αγίου Αντωνίου, θαυμάζοντας την αγιότητά του, έτρεχαν και γίνονταν δικοί του μαθητές. Γιατί η αρετή, όσο και να θέλει να κρυφτεί, δεν κρύβεται· είναι, όπως λέγει ο Ιησούς Χριστός, «πόλις επάνω όρους κειμένη»· σαν μια πόλη, που είναι χτισμένη επάνω στο βουνό και φαίνεται από παντού. Ο άγιος Σισώης ήταν τόσο απελευθερωμένος κι ανεξάρτητος από τις υλικές ανάγκες, που πολλές φορές ξεχνούσε και να φάγει. Τότε ένας μαθητής του, που τον έλεγαν Αβραάμ, του το υπενθύμιζε και του έλεγε, σαν που οι μαθητές έλεγαν στον Ιησού Χριστό· «Ραββί, φάγε».
Ο άγιος Σισώης ήταν άνθρωπος της θερμής προσευχής. Όταν προσευχότανε, η καρδιά του ήταν, σαν και να την έκαιε φωτιά. Γι’ αυτό οι μαθητές του τον ήκουαν, που συχνά αναστέναζε βαθειά. Η αληθινή προσευχή είναι μια αιματηρή αγωνία, τέτοια σαν εκείνη του Ιησού Χριστού μετά το μυστικό δείπνο, τότε που προσευχότανε στον κήπο της Γεθσημανη· ο ευαγγελιστής Λουκάς γράφει ότι ο ιδρώτας του έσταζε σαν αίμα στη γη· «εγένετο δε ο ιδρώς αυτού ωσεί θρόμβοι αίματος καταβαίνοντες επί την γην». Ο Ιησούς Χριστός, σαν άνθρωπος, αγωνιούσε πριν από το εκούσιο πάθος του· εμείς οι άνθρωποι προσευχόμαστε κι αγωνιούμε μπροστά στο φόβο της αμαρτίας.
Ο άγιος Σισώης ήταν επίσης άνθρωπος της ταπεινοφροσύνης. Η ταπεινοφροσύνη είναι η πρώτη αρετή κάθε πιστού. Γι’ αυτό ο άγιος Σισώης πριν απ’ όλα φοβότανε να τον επαινούν. Του άρεσε να προσεύχεται με σταυρωμένα τα χέρια, κι όμως απέφευγε να τα σταυρώνει, για να μην τον βλέπουν πως προσεύχεται. Ένας μοναχός μια μέρα του είπε· «Αισθάνομαι πως πάντα είμαι κάτω από το βλέμμα του Θεού». Κι ο άγιος Σισώης του απάντησε· «Δεν φτάνει· πρέπει να αισθάνεσαι πως είσαι και παρακάτω απ’ όλους τους αδελφούς σου». Ο Ιησούς Χριστός στην «επί του όρους» ομιλία μακάρισε πρώτα τους ταπεινόφρονες· «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι,..».
Παρ’ όλη την ασκητικότητά του, ο άγιος Σισώης παραπονιότανε στον εαυτό του πως ήταν ανάξιος μοναχός και ασκητής. Κάποτε ένας συνασκητής αδελφός παραπονιότανε κι αυτός πως δεν είχε ακόμα τη θερμότητα της ψυχής του αγίου Αντωνίου. Τότε ο άγιος Σισώης του είπε· «Εγώ, αν είχα κι ένα μόνο από τα αισθήματα του αγίου Αντωνίου, θα αισθανόμουν τον εαυτό μου να καίεται από θεϊκή αγάπη». Ήθελε να πει ο άγιος και μεγάλος ασκητής ότι η αγιωσύνη δεν είναι ανθρώπινο κατόρθωμα, αλλά δωρεά και χάρη του Θεού, ανάλογη με την προαίρεση του ανθρώπου. «Παντί τω έχοντι δοθήσεται…» λέγει στο Ευαγγέλιο ο Ιησούς Χριστός.
Ο άγιος Σισώης φοβότανε τα πολλά λόγια, γι’ αυτό απέφευγε να ομιλεί, κι όταν μιλούσε ήταν πάρα πολύ σύντομος. Τριάντα χρόνια έλεγε πάντα την προσευχή του· «Κύριε Ιησού Χριστέ, μην αφήσης να αμαρτήσω σήμερα με τη γλώσσα μου». Ο άγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος γράφει στην επιστολή του· «Ει τις εν λόγω ου πταίει, ούτος τέλειος ανήρ». Κι ο άγιος Σισώης ήθελε πολύ να απόκτηση αυτήν την τελειότητα. Η τελευτή του βίου του αγίου Σισώη ήταν ειρηνική τελείωση ενός αγίου. Ξαπλωμένος στο ξυλοκρέββατό του, έλεγε» «Ο άγιος Αντώνιος μαζί με τους Προφήτες και τους Αγγέλους έρχονται να παραλάβουν τη ψυχή μου». Κι εκεί που έβλεπε κι έλεγε αυτά, έκλεισε τα μάτια του στο φως του αισθητού ήλιου και «μεταβέβηκεν εκ του θανάτου εις την ζωήν». Αμήν.
(+ Διονυσίου Λ. Ψαριανού, Μητροπ. Σερβίων και Κοζάνης, Εικόνες Έμψυχοι, Εκδ. Αποστ. Διακονίας, σ. 240-242)
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ "ΠΑΤΜΙΟ".: Στον "Νάρθηκα" του Μοναστηριού μας υπάρχει η κατωτέρω απεικόνιση το Αγίου Σισώη  (τοιχογραφία), αγιογραφημένη από τον Άγιο Σάββα, "τον εν Καλύμνῳ", όταν εμόναζε στο Νησί μας.



Παρασκευή 5 Ιουλίου 2019

Πάτμος!

                   Ένα απρογραμμάτιστο ταξίδι 
      στην Πάτμο

 Συνήθως προετοιμάζω το πρόγραμμά μου πριν ταξιδέψω σε μια χώρα σύμφωνα με τις προσκλήσεις που έχω, αλλά ζητώ και την οδηγία του Κυρίου και είμαι έτοιμη να αλλάξω σχέδια όταν μου το δείξει. Ετοίμαζα το φετινό μου ταξίδι στην Ελλάδα με προσευχή, αισθανόμουν όμως κουρασμένη από τα προηγούμενα ταξίδια και ζητούσα από τον Κύριο να με ανανεώσει πνευματικά, να μου δώσει υποσχέσεις από τον Λόγο Του για τη συνέχεια.  
Λίγες μέρες μετά την άφιξή μου στην Αθήνα πήρα μια πρόσκληση που δεν την περίμενα, να πάω στην Πάτμο με μια ομάδα φοιτητών από το Wheaton College, που οργάνωνε ο Ελληνικός Βιβλικός Σύνδεσμος. Ήταν ένα ταξίδι που ονειρευόμουν και επιθυμούσα να κάνω κάποτε αλλά όχι τώρα. Προσευχήθηκα και δέχτηκα την πρόσκληση, τη θεώρησα ένα από τα δώρα που μας κάνει ο Θεός, όταν δεν τα περιμένουμε. Άρχισα να διαβάζω την Αποκάλυψη, περιμένοντας με λαχτάρα να παρακολουθήσω τις μελέτες του καθηγητή που συνόδευε τους φοιτητές. Φαινόταν ενθουσιασμένος και έτοιμος να μοιραστεί μαζί μας την καρδιά του μηνύματος της Αποκάλυψης. Δεν ήταν φανατικός μιας συγκεκριμένης θεολογικής  ερμηνείας του βιβλίου, γιατί μια τέτοια στάση χώρισε και χωρίζει τους πιστούς.

 Δεν ενδιαφερόμουν για τα “εσχατολογικά” αλλά για το μήνυμα που είχε ο Θεός για μένα, ώστε να συνεχίζω την πορεία μου όσο το επιτρέψει, ενώ περνούν τα χρόνια και  έχω ερωτηματικά για το μέλλον.
Ο απόστολος Ιωάννης δεν πήγε στην Πάτμο για ταξίδι αναψυχής αλλά ήταν εξόριστος  « δια τον λόγον του Θεού και δια την μαρτυρία του Ιησού Χριστού» (Αποκ. 1: 9). Ήταν η περίοδος του διωγμού εναντίον των χριστιανών από τον αυτοκράτορα Δομιτιανό.  Ζητούσα από τον Κύριο να μου μιλήσει μέσα από τον Λόγο Του στην Πάτμο. Και το έκανε υπενθυμίζοντάς μου δύο πολύ πρακτικά μηνύματα.
Βρισκόμασταν έξω από το « Ιερό Σπήλαιο της Αποκάλυψης»,  όπου ο καθηγητής του Wheaton ενθουσιασμένος συνέχιζε τη διδασκαλία του. Οι φοιτητές κρατούσαν σημειώσεις. Το ίδιο  έκανα κι εγώ. Όταν διάβασε στην Αποκάλυψη 1:17, διάβασε με έμφαση τα λόγια  της προτροπής: « Μη φοβού»!  Να, το πρώτο μήνυμα, το ψιθύρισμα του Κυρίου: « Σούλα, μη φοβάσαι!» Τα μάτια μου βούρκωσαν. Η φωνή του Κυρίου ήταν πολύ καθαρή. Γιατί; Φοβάμαι ;  Ναι, φοβάμαι! Από τι φοβάμαι; Από το άγνωστο, από τη μοναξιά, τα παιδιά μου είναι μακριά, οι ανάγκες του έργου είναι  πολλές και επιθυμώ να συνεχίσω.  Πότε θα πρέπει να σταματήσω;  Όλοι φοβόμαστε. Δεν το ομολογούμε, αλλά ο Κύριος το ξέρει. Συχνά έλεγε στους δικούς Του, κυρίως σ’ αυτούς που Τον υπηρετούσαν: «Μη φοβάσαι». Το είπε στον Μωυσή, στον Ιησού του Ναυή, στον Δανιήλ, στον Πέτρο, στον  Παύλο και στον Ιωάννη στην Πάτμο. Το είπε και σ’ εμένα στην Πάτμο!  Αποτέλεσμα εικόνας για Χάρτης της ΠάτμουΑποτέλεσμα εικόνας για Χάρτης της Πάτμου
Το δεύτερο μήνυμα που μου έδωσε  ο Κύριος ήταν: « Εγώ έχω τον έλεγχο»!  Στο 5ο κεφάλαιο ο Ιωάννης περιγράφει εκείνη τη μεγαλειώδη σκηνή. Βλέπει το μέλλον μέσα από τα διάφορα μυστηριώδη σύμβολα, στέκεται εκστατικός και θαυμάζει τη δόξα του Κυρίου μας, ενώ ακούει εκείνη τη μεγάλη χορωδία να ψάλλει για τη δόξα Του. Ο Ιωάννης είχε δει τον Κύριό μας στον σταυρό, τον Αμνό να θυσιάζεται για μας στον Γολγοθά. Όμως στην Πάτμο τον είδε μέσα σε όλη Του τη δόξα, έχοντας την απόλυτη εξουσία που Του έδωσε ο Πατέρας πάνω σε όλους και σε όλα. Ναι, ο  Αμνός του Θεού κρατά και έχει τον έλεγχο του παρόντος και του μέλλοντος της ζωής μου, γι’ αυτό δεν πρέπει να φοβάμαι. Ευχαριστώ τον Κύριο γι’ αυτό το απρογραμμάτιστο ταξίδι και τους φίλους που  με κάλεσαν να πάω στην Πάτμο!
Ιούνιος, 2019
                                          
 Σούλα Μαξιμιάδου Isch

Δ/νση ηλ. ταχ.:  Soula.Isch@sim.org

"Η Αρχοντιά"


Κ.Τσάτσος: 

το πρώτο μάθημά μου για την αρχοντιά

Θα ‘μουνα δέκα χρονών. Το καλοκαίρι, όταν τέλειωνα το σχολείο κατέβαινα στο ισόγειο δικηγορικό γραφείο του πατέρα μου, όπου και με έβαζαν να αντιγράφω δικόγραφα. Για τις τέσσερις σελίδες χωρίς περιθώριο, πληρωνόμουν μια δραχμή.
 Καθισμένος σ’ ένα από τα γραφεία των βοηθών χάζευα πού και πού τους πελάτες, κάθε λογής, πού μπαινόβγαιναν.
Ένα πρωινό ήρθε ένας λεβεντόγερος με κάτασπρη φουστανέλλα. Οι φουστανελλάδες ακόμη τότε δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο. Είδα τους βοηθούς δικηγόρους να σηκώνονται και να του κάνουν μιαν ιδιαίτερα θερμή υποδοχή.
Ο πρώτος βοηθός που φαίνεται να τον γνώριζε καλά, έπιασε κουβέντα μαζί του. Και μια στιγμή τον ρωτάει: «Και τώρα, μπάρμπα Μήτρο, πόσων χρόνων είσαι;» Και ο μπάρμπα Μήτρος, με τ’ όνομα Δημήτριος Μαλαμούλης που είχε εν τω μεταξύ στρογγυλοκαθίσει, του απαντάει μονολεκτικά… «Δύο». Δηλαδή εκατόν δύο. Από τα εκατό είχε αρχίσει νέα αρίθμηση.
Βγήκε εν τω μεταξύ ο πατέρας μου. Τον οδήγησε στο μέσα γραφείο τα είπανε με αυτόν και το γιο του, ένα λεβέντη εβδομηνταπεντάρη, και όταν βγήκαν στο δωμάτιο που βρισκόμουν και εγώ, πρώτα με σύστησε και ύστερα μου ανήγγειλε ότι θα πάμε την Κυριακή να επισκεφθούμε τον Μαλαμούλη στο χειμαδιό του, κάπου στον Ωρωπό.
Από κουβέντα δεν έπαιρνε ο μπάρμπα Μήτρος. Λίγα λόγια, μετρημένα, βαριά. Τους βοηθούς τού πατέρα μου κι εμένα είχα το αίσθημα ότι μας έβλεπε σαν μικρό κοπάδι αρνάκια. Μικρό, διότι ό Μαλαμούλης είχε απάνω από 3000 αρνιά και κατσίκια, στα Άγραφα το καλοκαίρι και τον χειμώνα στα ορεινά της Αττικής.
Την Κυριακή, όταν φθάναμε στον τόπο όπου είχε στήσει τα τσαντήρια του, των παιδιών, των εγγονών και των δισεγγόνων του, ρίχτηκαν οι καθιερωμένες μπαταριές και μετά μαζευτήκαμε στο μεγάλο τσαντήρι του Γέρου. Είχα μαζί μου, νέο εικοσάχρονο, τον δάσκαλό μου Basset, αυτόν που έκανα πρόσωπο στους «Διαλόγους σε μοναστήρι». Αυτός που δεν χόρταινε να θαυμάζει.
 Σε λίγο σταύρωσε ο Γέρος το πρώτο ψωμί. Και οι γυναίκες, αμίλητες και φασαρεμένες μοίραζαν τα κοψίδια, αρνάκι, κατσικάκι, όλα τα αγαθά. Θυμάμαι ακόμη τις βεδούρες τα γιαούρτια. Ο γέρο Μαλαμούλης, στη μέση καθισμένος σταυροπόδι, μέσ’ στις άσπρες βελέντζες, τα επόπτευε όλα και έδινε στις γυναίκες και στους παραγιούς προσταγές.
Όταν λίγο μεγαλύτερος διάβασα «Οδύσσεια» τον γέρο Μαλαμούλη τον ταύτιζα μέσ’ στη φαντασία μου με τον Νέστορα, όταν δέχονταν τον Τηλέμαχο.
Καθώς ήμουν καθισμένος πλάι στον πατέρα μου τον ρώτησα ψιθυριστά: «Qu’est-il ce vieux;». «C’est un grand seigneur» μου απαντάει o πατέρας μου και αυτός ψιθυριστά. Και γυρίζοντας αργότερα το λόγο στα ελληνικά: «Να καταλάβεις τι είναι αρχοντιά».
Ήταν το πρώτο μάθημά μου για το μέγα τούτο ηθικό αγαθό: την αρχοντιά.
Αργότερα, μεγάλος σ’ ένα πελοποννησιακό χωριό, γνώρισα έναν άλλο πιο νέο, σχεδόν μεσόκοπο, χωρικό. Στο πρόσωπό του ξανασυνάντησα αυτό που είχα γνωρίσει παιδί στο πρόσωπο του Μαλαμούλη: την αρχοντιά. Το σταύρωμα του καρβελιού από αυτόν ήταν μια ιεροπραξία.
Η αρχοντιά δεν είναι συνώνυμο με την αριστοκρατικότητα, δεν σημαίνει καμιά ταξική διαφορά ή μια διαφορά πλούτου. Αλλά δεν είναι και ένα ηθικό απλώς γνώρισμα. Είναι μια σύνθεση υπερηφάνιας, ευπρέπειας, αυτοπεποίθησης, μεγαλοψυχίας. Άρχοντες βρίσκεις εγκατεσπαρμένους σε όλα τα είδη ανθρώπων. Ο άρχοντας δεν γίνεται ποτέ μάζα, σε όποια τάξη και αν ανήκει, μένει πάντα πρόσωπο. Δεν μπορώ — ίσως αδυναμία μου — με μια φράση να την ορίσω την αρχοντιά. Αλλά όταν συναντώ κάποιον που έχει αυτό το σύμπλεγμα των αρετών που την απαρτίζουν, τότε την αναγνωρίζω. Λέω μέσα μου: Αυτός είναι άρχοντας. Ανήκει σε ααυτή την εκλεκτή κατηγορία ανθρώπων.
Έχομε άρχοντες κατά την νομικήν έννοια, που δεν έχουν αρχοντιά. Έχομε όμως χειρώνακτες που έχουν αρχοντιά.

Κωνσταντίνος Τσάτσος (1899-1987)
*  από την Ευθύνη, τχ. 169 / Ιανουάριος 1986
* φωτογραφίες: presidency.gr, ascsa.edu.gr, agp.archeio.gr

Σάββατο 29 Ιουνίου 2019

Ἄξιον ἐστίν..

π. Γαλακτίων ....
Θεία Λειτουργία στόν Ἱερό Ναό τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων
στή Χώρα τῆς Πάτμου (29 Ἰουνίου 2019).
"Λειτουργός" ὁ π. Βαρθολομαῖος
καί Ἱεροψάλται ὁ π. ΓΑΛΑΚΤΙΩΝ
καί ὁ γιός του Δημήτρης Κάνδρος.
Ὁ Ναός αὐτός ἀνήκει στό Δῆμο τῆς Πάτμου καί ἀποκαλεὶται "Οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι τῆς Ἀδελφοσύνης" γιατί σ΄ αὐτόν ἔδιναν τόν ὅρκο τῆς Ἐπαναστάσεως οἱ Πάτμιοι Φιλικοί. Εἶναι δισυπόστατος καί ὁ ἕτεροε Ναός εἶναι ἀφιερωμένος στούς Ταξιάρχες

Σάββατο 22 Ιουνίου 2019

Κυριακή Αγίων Πάντων

Νέφος Μαρτύρων 

Χριστιανός είναι ο άνθρωπος, που κάθε ημέρα δίνει «την μαρτυρίαν Ιησού Χριστού», για την οποία λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψη. Αυτό βέβαια δεν είναι ανθρώπινο κατόρθωμα, αλλά γίνεται με την προαίρεση και τη θέληση του ανθρώπου και με τη χάρη και τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος, «δι ’ ου προφήται άπαντες και Θεού Απόστολοι μετά Μαρτύρων εστέφθησαν», καθώς ψάλλομε στον ύμνο της Πεντηκοστής. Αυτή η μαρτυρία είναι στ’ αλήθεια ένας αγώνας και μια πάλη, καθώς γράψει ο Απόστολος, όχι «προς αίμα και σάρκα», εναντίον δηλαδή φυσικών εχθρών και εναντιοτήτων, αλλά «προς τας αρχάς… του σκότους», ένας αγώνας και, μια πάλη πνευματική. Γι’ αυτό και τα όπλα, που μεταχειρίζεται ο Χριστιανός για τη μαρτυρία του Ιησού Χριστού είναι όπλα πνευματικά. Αυτό εννοεί ο Απόστολος, όταν γράφει- «ων ουκ ην άξιος ο κόσμος». Όσα υπέφεραν κι όσα κατόρθωσαν οι Άγιοι για τη μαρτυρία Ιησού Χριστού δεν ήταν και ποτέ δεν είναι άξιος να τα κατορθώσει ο κόσμος, με όλες τις φυσικές δυνάμεις και τα μέσα που μπορεί να διαθέσει. Αυτά είναι παθήματα και κατορθώματα, που ξεπερνάνε τα ανθρώπινα μέτρα, και οι Άγιοι τα κατόρθωσαν μόνο με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Έτσι, ως αποτέλεσμα της θείας δύναμης, που χορηγείται (τους ανθρώπους ανάλογα με την προαίρεση και την πίστη τους, τα παθήματα και τα κατορθώματα των Αγίων αξίζουν περισσότερο απ’ όλο τον κόσμο. Και πραγματικά ό,τι θα μείνει και θα σταθεί κάποτε μπροστά στο Θεό, σαν πολύτιμο και ένδοξο έργο μέσα σε όσα πράττουν οι άνθρωποι θα είναι μόνο η μαρτυρία Ιησού Χριστού, το αίμα και το δάκρυ κι ο ιδρώτας των Αγίων «εν ονόματι Ιησού Χριστού».



Αλλά στο γεγονός της μαρτυρίας συμβαίνει μεγάλο μυστήριο του Θεού, που είναι μυστήριο αγάπης και δεσμού μεταξύ όλων των Αγίων, και εκείνων που μαρτύρησαν και εκείνων που μαρτυρούν. Εκείνοι που μαρτύρησαν και βρίσκονται τώρα «εν χειρί Θεού», «ουκ εκομίσαντο την επαγγελίαν», δεν είδαν να εκπληρώνεται η υπόσχεση του Θεού, δεν άκουσαν ακόμα το «Δεύτε οι εύλογημένοι», γιατί περιμένουν εκείνους που μαρτυρούν τώρα στη γη. Ο Θεός πρόβλεψε κάτι καλύτερο για μας· δεν θέλησε να είναι χωριστή η τελείωση εκείνων, που ο αγώνας τους ήταν κοινός με τον δικό μας. Όλοι μαζί θα δοξασθούν οι Άγιοι που δίνουν τη μαρτυρία Ιησού Χριστού, κι αυτό είναι το μέγα μυστήριο του Θεού, το μυστήριο της αγάπης και του δεσμού των πιστών μέσα στην Εκκλησία, την ’Εκκλησία που είναι τώρα στον ουρανό κι εκείνη που βρίσκεται ακόμα στη γη. Δεν θα ήσαν τέλειοι οι Άγιοι, αν δεν περίμεναν να φτάσουμε κι εμείς στη δική τους τελειότητα- «του Θεού περί ημών κρείττόν τι προβλεψαμένου, ίνα μη χωρίς ημών τελειωθώσιν». Ο Θεός κάτι καλύτερο πρόβλεψε για μας, να μας περιμένουν δηλαδή οι Άγιοι, για να λάβουμε όλοι μαζί το βραβείο.
Το μεγάλο αυτό μυστήριο του Θεού είδε και άκουσε ο ευαγγελιστής Ιωάννης, όπως το γράψει στην Αποκάλυψη. Είδα, λέγει, κάτω από το ουράνιο θυσιαστήριο τις ψυχές εκείνων που σφάχθηκαν «διά τον λόγον του Θεού και διά την μαρτυρίαν του αρνίου». Και άκουσε ο Ευαγγελιστής τη φωνή των αθώων θυμάτων, που φώναζαν κι έλεγαν προς το Θεό· «έως πότε, Δέσποτα άγιε και αληθινέ, δεν κάνεις κρίση και δεν εκδικείσαι το αίμα των μαρτύρων που χύθηκε και χύνεται στη γη από τους εχθρούς σου;». Και στο δίκαιο αυτό παράπονο των αγίων Μαρτύρων δόθηκε η απάντηση του Θεού· να αναπαυθούν ακόμα και να περιμένουν λίγο, ώσπου να συμπληρωθεί ο αριθμός των αδελφών μαρτύρων, όλων εκείνων που μέλλουν μέχρι τη συντέλεια των αιώνων να δώσουν την καλή ομολογία και τη μαρτυρία του Ιησού Χριστού.
Η φωνή των Μαρτύρων βοά προς το Θεό, καθώς βοούσε η φωνή του δικαίου Άβελ και η απάντηση του Θεού προς τους δικαίους στον ουρανό είναι να αναπαύονται και να περιμένουν. Από το άλλο μέρος η παραγγελία του Αποστόλου προς τους δικαίους στη γη είναι να αγωνίζονται και να υπομένουν να μη λησμονούν το σύννεφο των μαρτύρων, που πριν από αυτούς έδωκαν την καλή ομολογία· να πετάνε από πάνω τους κάθε μάταιο κοσμικό βάρος· να φυλάγονται από την αμαρτία, που ενεδρεύει σε κάθε περίσταση· και να τρέ-χουν τον αγώνα του βίου τους με υπομονή· «… τοσούτον έχοντες περικείμενον ημίν νέφος μαρτύρων, όγκον αποθέμενοι πάντα και την ευπερίστατον αμαρτίαν δι’ υπομονής τρέχωμεν τον προκείμενον ημίν αγώνα».
Και δεν είναι μόνο το σύννεφο των μαρτύρων που πριν από μας αγωνίσθηκαν κι έδωκαν την μαρτυρία Ιησού Χριστού, αλλά πρώτος απ’ όλους ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός, ο αρχηγός και θεμελιωτής της πίστεώς μας· εκείνος που πήγε μπροστά απ’ όλους, τελείωσε νικητής τον αγώνα και μας δείχνει τον τρόπο και μας δίνει την δύναμη να τον τελειώσουμε κι εμείς το ίδιο. Επάνω του να είναι τα μάτια μας και στ’ αχνάρια του να περπατάμε. Ο ίδιος καλεί τους ανθρώπους να τον ακολουθήσουν, ελεύθερα και με τη θέλησή τους, όταν λέγει· «όστις θέλει…». Κι ο ίδιος τους προτρέπει να τον μιμούνται, όταν τους διδάσκει· «…ίνα, καθώς εγώ εποίησα υμίν, και υμείς ποιήτε».
Πρέπει να προσέξουμε πως αυτό, που η θεία Γραφή λέγει μαρτυρία κι αυτό, που η Εκκλησία ονομάζει μαρτύριο, είναι το ίδιο. Η μαρτυρία Ιησού Χριστού φτάνει ως το μαρτύριο· μαρτύριο του σώματος, που σφραγίζεται με αίμα και μαρτύριο της συνειδήσεως χρονιώτερο και επιπονώτερο, που ποτίζεται με ιδρώτα και δάκρυ. Η πείνα και η δίψα για τη δικαιοσύνη είναι πείνα και δίψα των αγίων, εκείνων που κάθε ημέρα μαρτυρούν και δίνουν την καλή ομολογία. Γι’ αυτούς είναι γραμμένο «ώδε έστιν η υπομονή και η πίστις των αγίων», γιατί οι άγιοι δεν κάνουν επανάσταση και δεν γκρεμίζουν για να φτιάξουν τον κόσμο, αλλά εργάζονται και χτίζουν για να γίνει καλύτερος ο κόσμος. Ο κόσμος δεν γίνεται καλύτερος με τη δική μας αδικία επάνω στους άδικους, αλλά με περισσότερη δικαιοσύνη και υπομονή των αγίων. Γιατί σκοπός δεν είναι να γίνει καλύτερος ο κόσμος, αλλά να γίνει πρώτα καλύτερος ο άνθρωπος, για να μπορέσει έτσι να φτιάξει τον κόσμο. Δεν είναι τα πράγματα που φτιάχνουν τον άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος που φτιάχνει τα πράγματα. Μέσα σ’ έναν κόσμο άδικο και βρώμικο, η φωνή του Θεού λέγει• «ο δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω έτι, και ο άγιος αγιασθήτω έτι». Όλο πιο δίκαιοι κι όλο πιο άγιοι, για να μπορέσουμε να φτιάξουμε τον κόσμο. Εδώ βέβαια ο λόγος δεν έχει τελειωμό. Υπάρχει τόση αντίθεση και σύγχυση στις γνώμες των ανθρώπων, που ό,τι και να πεις κινδυνεύεις να δεχθείς σφοδρή επίθεση από κάθε πλευρά. Όμως εμείς δεν λέμε δική μας γνώμη, αλλά ό,τι λέγει ο Θεός· «ο άγιος αγιασθήτω έτι».
Ο κόσμος παρουσιάζει την εικόνα της Αποκάλυψης· είναι η αμαρτωλή γυναίκα, που πίνει και μεθά «εκ του αίματος των αγίων και εκ του αίματος των μαρτύρων Ιησού…». Και η Εκκλησία μέσα στον κόσμο, που παλέβει να τον προσλάβει και να τον μεταμορφώσει, εορτάζει σήμερα τη χριστιανική αγιοσύνη• την αγιοσύνη όχι σαν μια αφηρημένη έννοια και θεωρητική ιδέα, αλλά ως ζωντανή αρετή και προσωπική πείρα όλων των Αγίων. Αυτοί οι Άγιοι, οι με κάθε τρόπο «πεπελεκισμένοι διά την μαρτυρίαν Ιησού», είναι ένα ολόκληρο σύννεφο, μέσα στο οποίο ζούμε και αναπνέουμε. Είναι ο ιερός κόσμος της Εκκλησίας, με τη ζωή και την παράδοσή της, μέσα στην οποία γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε και γινόμαστε «κατά δύναμιν Θεού» μάρτυρες των παθημάτων και της ανάστασης Ιησού Χριστού, καθώς και ελπίζουμε να γίνουμε «και της μελλούσης αποκαλύπτεσθαι δόξης κοινωνοί». Και ο κόσμος αυτός δεν είναι διανοητικό κατασκεύασμα, φτιαχτός και ιδεολογικός, αλλά πραγματικός και ζωντανός· ένα ολόκληρο «περικείμενον ημίν νέφος μαρτύρων». Αμήν.
(+Διονυσίου Λ. Ψαριανού, Μητρ. Σερβίων και Κοζάνης, Ο Λόγος του Θεού, τ. Β΄, σσ. 642-646)
ΠΗΓΗ: https://www.pemptousia.gr/2019/06/nefos-martiron-kiriaki-agion-panton/

Τετάρτη 19 Ιουνίου 2019

Παραμύθι!


 Ένας πολύ αγαπητός φιλοξενούμενος 
στο Κατηχητικό

Το παραμύθι αποτελεί την παγκόσμια γλώσσα της ανθρώπινης φαντασίας και μια από της πρώτες μορφές λόγου στον ανθρώπινο πολιτισμό. Διηγείται το έπος και τις περιπέτειες του ανθρώπου επί της γης, τους φόβους, τους καημούς, τις ελπίδες και τα οράματα και μέσα του διασώζεται η σοφία και η γνώση χιλιετιών.
Λειτουργώντας μέσω των συναισθημάτων και ενός κόσμου φανταστικού το παραμύθι προσφέρει στο παιδί έναν ασφαλή, πολύχρωμο, οικείο και προσφιλή μικρόκοσμο μέσα στον οποίο μπορεί με ασφάλεια και καλλιεργώντας την κριτική του ικανότητα να αποκωδικοποιήσει και να κατανοήσει τον αβέβαιο και δυσνόητο μακρόκοσμο των μεγάλων.

Το Παραμύθι είναι ένας ευπρόσδεκτος αλλά και πολύ αγαπητός και δημοφιλής φιλοξενούμενος στο Κατηχητικό. Η επιτυχία του παραμυθιού ως μέσο προσέγγισης εννοιών της Χριστιανοσύνης αλλά και του Ορθόδοξου τρόπου ζωής έγκειται στο γεγονός ότι η σχέση του παιδιού με το παραμύθι δεν είναι αποσπασματική διακρίνεται από διάρκεια και το κυριότερο είναι βιωματική διαδικασία. Κατά την διάρκεια αυτής της διαδικασίας οι μαθητές του κατηχητικού σχολείου αναπτύσσουν την φαντασία τους, βελτιώνουν την κριτική τους ικανότητα, κοινωνικοποιούνται και εντάσσουν τον εαυτόν τους ομαλά στην κοινωνία μέσα από την ανακάλυψη, την υιοθέτηση και την χρήση θεμελιωδών αξιών του Λόγου του Κυρίου. Επιπλέον αποσυνδέουν το βιβλίο από την μέχρι τώρα γνωστή χρήση του ως σχολικού εγχειριδίου και μέσα από την αισθητική απόλαυση και τις πλούσιες και δυνατές συγκινήσεις και εκπλήξεις της πλοκής απορροφούν ευκολότερα τις γνώσεις που προσφέρονται και ταυτόχρονα εκφράζουν ευκολότερα τους προβληματισμούς, τις απόψεις αλλά και τις προτάσεις τους. Ένα ακόμη λόγος που ενισχύει την χρήση του παραμυθιού στο κατηχητικό σχολείο είναι ότι προωθεί το πνεύμα της συνεργασίας και ανταλλαγής απόψεων ανάμεσα στα μέλη της ομάδας μέσω της επικοινωνίας. Τούτο συμβαίνει γιατί το παραμύθι στην χρήση του στο κατηχητικό παραπέμπει σε ομαδική ανάγνωση μέσα στην αίθουσα του κατηχητικού και αναπτύσσει ένα σημαντικό και ιδιαίτερο είδος επικοινωνίας αυτήν ανάμεσα στους αναγνώστες του ιδίου βιβλίου. Η επικοινωνία αυτή στηρίζεται και αναπτύσσεται από την κοινή έκθεση του συνόλου των παιδιών σε ένα κοινό θέμα για το οποίο τους δίνεται η δυνατότητα να ανταλλάξουν απόψεις, να εκφράσουν συναισθήματα και προβληματισμούς αλλά και να προτάξουν λύσεις. Με αυτόν τον τρόπο αναπτύσσεται ή γλωσσική και γνωστική ικανότητα, δημιουργείται κριτική σκέψη, ενισχύεται η συνεργασία και η δημοκρατική συνύπαρξη όλων και περιορίζεται ο κοινωνικός αποκλεισμός των αδυνάτων ή συνεσταλμένων παιδιών.
Σε πρακτικό επίπεδο η επιτυχία της χρήσης του παραμυθιού στο κατηχητικό σχολείο εξαρτάται ουσιαστικά από την επιλογή του κατάλληλου βιβλίου για την συγκεκριμένη στιγμή αλλά και θέμα που ο κατηχητής/τρια θέλει να αναπτύξει στα παιδιά. Επειδή η χρήση επηρεάζει την επιλογή θα πρέπει οι κατηχητές να λάβουν υπόψη τους ορισμένους παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή χρήση του παραμυθιού όπως είναι η ηλικία των παιδιών, οι γνωστικοί στόχοι και οι δεξιότητες, το ύφος, η γλώσσα αλλά και το μέγεθος και η εικονογράφηση του παραμυθιού.

Μετά την επιλογή ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην παρουσίαση του παραμυθιού στα παιδιά. Η αφήγηση αποτελεί τον καταλληλότερο τρόπο καθώς έτσι επιτυγχάνεται άμεση επαφή με τα παιδιά, ενισχύεται η αισθητική απόλαυση, αναπτύσσεται η φαντασία και δημιουργείται κλίμα ενθουσιασμού.
Στα προγράμματα των Κατηχητικών το παραμύθι αποτελεί το ερέθισμα. Τα παιδά παρακολουθούν την εξέλιξη του παραμυθιού και εκτίθενται σε καταστάσεις παρόμοιες με την πραγματικότητα. Παρακολουθούν την δράση των ηρώων και αναλύουν στάσεις και πρακτικές. Στην συνέχεια και αφού ακολουθήσει η επαναφορά των παιδιών στην πραγματικότητα, εκείνα ενεργοποιούνται για να αναγνωρίσουν και να υιοθετήσουν μεγάλες αξίες και στάσεις ζωής όπως η πίστη στο Θεό, η αγάπη προς τον συνάθρωπο, η ελεημοσύνη, η δικαιοσύνη, η ισότητα, η ελευθερία κ.α.
Τέλος τα παιδιά μπορούν να επιστρέψουν στο φανταστικό κόσμο του παραμυθιού και να τον χρησιμοποιήσουν ενεργοποιώντας την ευαισθησία και τα συναισθήματα τους για να εκφράσουν τις διαμορφωμένες απόψεις τους για τον κόσμο γύρω τους είτε μέσα από την δημιουργία ενός δικού τους παραμυθιού είτε μέσα από άλλες δραστηριότητες και τέχνες όπως τα εικαστικά, η μουσική κ.α. Σε αυτές τις νέες του δημιουργίες τα παιδιά επηρεασμένα από το συναίσθημα αλλά πάντα μέσα από την ασφάλεια που τους παρέχει ο κόσμος της φαντασίας συνήθως κάνουν τολμηρές τομές και γίνονται συνήγοροι και προστάτες προτείνοντας λύσεις και την ενεργό συμμετοχή των ενηλίκων.
Βιβλιογραφία
1. Κατσίκη – Γκίβαλου, Α.: «Η Παιδική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο- Έρευνα και Διδασκαλία» στο Παιδική Λογοτεχνία – Θεωρία και Πράξη, Καστανιώτη, Αθήνα 1995. τόμος Α, σελ. 151-159,
2. Σακελλαρίου, Χ. Το Παραμύθι Χθες και Σήμερα – Η Ψυχοπαιδαγωγική και Κοινωνική Λειτουργία του, Πατάκης, Αθήνα 1995
3. Δελώνης, Α. Στοιχεία Παιδικής Λογοτεχνίας, Δαρδάνος, Αθήνα 2000.
4. Ροντάρι, Τ. Γραμματική της Φαντασίας – Εισαγωγή στην τέχνη να επινοείς ιστορίες, Μεταίχμιο, Αθήνα 2001.