ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

Η αφήγηση των παραμυθιών και η επίδρασή της στα οχτώ είδη νοημοσύνης του παιδιού 

Έχει από καιρό ξεπεραστεί η αντίληψη πως ο έξυπνος και προικισμένος άνθρωπος, είναι αυτός που διαθέτει υψηλό δείκτη νοημοσύνης.

Τώρα πια, όταν μιλάμε για έναν άνθρωπο με αναπτυγμένη ευφυϊα, καλούμαστε να γνωρίζουμε για ποια από τα είδη νοημοσύνης μιλάμε, σε ποια από τις ευφυϊες του αναφερόμαστε. Το 1984 ο αναπτυξιακός ψυχολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, Ηoward Gardner, υποστήριξε πως δεν υπάρχει μια νοημοσύνη, κοινή για όλους τους ανθρώπους, για όλους τους πολιτισμούς και όλες τις εποχές. Αντίθετα, υπάρχουν οχτώ είδη νοημοσύνης, καθένα από τα οποία πηγάζει από διαφορετικό τμήμα του εγκεφάλου.

Πώς όμως μπορεί να συνδέεται η λειτουργία της αφήγησης των παραμυθιών με το ιδιαίτερο προφίλ της νοημοσύνης του παιδιού και την ανάπτυξη της πολλαπλότητάς του;

Τα παραμύθια παρέχουν στα παιδιά πολλαπλά ερεθίσματα, ώστε να αναπτύξουν αποτελεσματικά όλο το φάσμα της νοημοσύνης τους. Γνωρίζουμε ότι αυτά που μαθαίνει το παιδί ως το πέμπτο έτος της ηλικίας του αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των νοητικών δεδομένων για την υπόλοιπη ζωή του. Έρευνες νευροεπιστημών των τελευταίων χρόνων μας λένε ότι η ποσότητα, αλλά και η ποιότητα ερεθισμάτων που δίνουμε στα παιδιά από την πρώτη κιόλας ηλικία, όχι μόνο τα τροφοδοτούν με γνώσεις, αλλά δημιουργούν και τις συνάψεις στα εγκεφαλικά κύτταρα, συνθέτοντας και δημιουργώντας τη βάση, στην οποία θα αποθηκεύουν πληροφορίες για την υπόλοιπη ζωή τους.

Κατά τη διάρκεια της αφήγησης ενός παραμυθιού απαιτούνται και καλλιεργούνται τα περισσότερα, αν όχι όλα, είδη νοημοσύνης του παιδιού, τα οποία είναι τα ακόλουθα:
1. γλωσσική ή λεκτική νοημοσύνη
2. μουσική / ρυθμική νοημοσύνη
3. σωματική / κιναισθητική νοημοσύνη
4. συναισθηματική ή διαπροσωπική νοημοσύνη
5. ενδοπροσωπική νοημοσύνη
6. χωρική νοημοσύνη
7. φυσιογνωστική νοημοσύνη
8. λογική / μαθηματική νοημοσύνη
Η γλωσσική ή λεκτική νοημοσύνη
Η γλωσσική ή λεκτική νοημοσύνη αφορά όλες τις λεκτικές ικανότητες του ανθρώπου και εδράζεται στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου. Εκδηλώνεται με την ευαισθησία στον προφορικό και στον γραπτό λόγο, με την ικανότητα εκμάθησης και ομιλίας διαφορετικών γλωσσών και τη χρήση της γλώσσας για την επίτευξη κάποιων στόχων. Τη νοημοσύνη αυτή τη διαθέτει ο ποιητής, ο συγγραφέας, ο ρήτορας, κλπ. Σαφώς και με την αφήγηση των παραμυθιών καλλιεργείται αυτού του είδους η νοημοσύνη, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με τον ποιητικό και συμβολικό λόγο των παραμυθιών, με τη φαινομενικά απλή και αλληγορική τους γλώσσα που είναι βαθιά ποιητική, όπως και ο προφορικός λόγος των παραμυθάδων αλλοτινών εποχών.
…. «Το παιδί ψάχνει να βρει σπίρτα για να ανάψει, να δει, αν έχει πραγματικά σκοτωμένο το θηρίο, αλλά δεν βρίσκει. Τότε, βλέπει ένα φως και φεύγει να πάει προς τα εκεί να πάρει σπίρτα, για να γυρίσει ν΄ανάψει. Εκεί που πήγαινε, συναντά μια γριά που τύλιγε ένα μασούρι κλωστή και της λέει:
– Τι κάνεις εδώ;
Αποκρίνεται εκείνη:
– Τυλίγω τη νύχτα για να ξημερώσει.
Το βασιλόπουλο της λέει:
– Μα εγώ δεν θέλω να ξημερώσει, για να προλάβω να πάρω φωτιά!….» [1]
Το παιδί γνωρίζει μέσα από τα παραμύθια τον θησαυρό της ελληνικής μας γλώσσας, την ποίηση που κρύβει μα και τη δυνατότητα να κατανοήσει μέσω αυτής τα μυστήρια της ύπαρξής του, μα και τα μυστήρια του σύμπαντος, τη δυνατότητα να συλλάβει τον κόσμο, ορατό και αόρατο και να τον δημιουργήσει, όπως τον οραματίζεται.
Η μουσική / ρυθμική νοημοσύνη
Η μουσική / ρυθμική νοημοσύνη εδράζεται στο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου και εμπεριέχει την ικανότητα του ανθρώπου να νοιώθει τον ρυθμό, τη χροιά του ήχου, τη μελωδία, την ικανότητα για συναισθηματική έκφραση μέσω της μουσικής, είτε ως σύνθεση είτε ως εκτέλεση. Ωστόσο, η γλώσσα μπορεί να οριστεί σαν απλοποίηση της μουσικής, όπως μας λέει ο σπουδαίος μουσικός και Σούφι δάσκαλος Ιναγιάτ Χαν. Η μουσική κρύβεται μέσα στη γλώσσα, όπως η ψυχή κρύβεται μέσα στο σώμα. Και η γλώσσα των παραμυθιών έχει μουσική και ρυθμό, όπως ρυθμό έχει η ίδια η σύσταση του ανθρώπου, όπως ρυθμό έχει το Σύμπαν.

…«Ένας χρυσαετός πέταξε δεξιά του, απάνω απ΄τα νερά, και χάθηκε στον ορίζοντα μαζί με κάποιες λωρίδες ομίχλης σαν να εξατμίστηκε. Έκλεισε τα μάτια και αφουγκράστηκε το τραγούδι της θάλασσας:
Πέρα από τις λέξεις
πέρα από τη λογική
η χώρα της μη ύπαρξης υπάρχει
η χώρα της σκιάς και της φωτός
η χώρα της ηχούς και της ψευδαίσθησης
η χώρα των ποταμών, όπου οι άνθρωποι
έχουν χάσει το ποτάμι της ζωής μέσα τους,
το ποτάμι της ζωής
το ποτάμι της ζωής έχει χαθεί.»….  [1]

Η σωματική / κιναισθητική νοημοσύνη

Ο παραμυθάς κατά την αφήγηση μιλά όχι μόνο μέσα από τον λόγο, μα και μέσα από το σώμα του, από τις κινήσεις των χεριών του μα και ολόκληρου του σώματός του. Το σώμα του παραμυθά εκπέμπει το νόημα των ιστοριών του, ακόμα και σε κάποιον για τον οποίον η γλώσσα που εκφέρει, είναι ακατανόητη και έτσι οι ιστορίες και τα παραμύθια μπορούν να ξεπεράσουν τα όρια της γλώσσας. Η κιναισθητική νοημοσύνη έγκειται στην ικανότητα παρατήρησης και μίμησης ή αναπαράστασης του παρατηρούμενου γεγονότος και συνιστά κυρίως το δραματικό ταλέντο που διαθέτουν ηθοποιοί, χορευτές, χορογράφοι, μίμοι, παραμυθάδες, καλλιτέχνες που υπηρετούν την τέχνη της παράστασης, τεχνίτες, κλπ.

Ωστόσο, αυτή η ικανότητα παρατήρησης και αναπαράστασης αποτελεί και ένα συστατικό σημαντικό στη διαδικασία μαθητείας του παιδιού. Μέσα από την αφήγηση των παραμυθιών παρέχεται στο παιδί η ευκαιρία να αναπτύξει τις κινητικές του δεξιότητες και να εκφράσει ιδέες, γνώσεις και συναισθήματα συνεργατικά με τον εγκέφαλο, συνδυάζοντας την αντίληψη με την κίνηση. Για τούτο και είναι σημαντικές και οι εφορμήσεις μέσα από το παραμύθι για δράσεις που μπορούν να κινητοποιήσουν, να καλλιεργήσουν και να αναπτύξουν τη σωματική νοημοσύνη του παιδιού, την ικανότητα του σώματός του να λειτουργήσει αρμονικά με τον εγκέφαλο και με τη βοήθειά του να επιλύει προβλήματα.

Η συναισθηματική ή διαπροσωπική νοημοσύνη
Η συναισθηματική ή διαπροσωπική νοημοσύνη βασίζεται στην ικανότητα του ανθρώπου να καταλαβαίνει τους άλλους και εδράζεται στον μετωπιαίο λωβό και στο νέο φλοιό του εγκεφάλου. Πιο συγκεκριμένα, συνίσταται στο να μπορεί να διακρίνει κάθε αλλαγή στις διαθέσεις, τις προθέσεις και τη συμπεριφορά των ανθρώπων που τον περιβάλλουν, ακόμα και αν οι αλλαγές αυτές δεν είναι εμφανείς. Να μπορεί να επισημάνει τους σκοπούς, τα κίνητρα και τα ενδιαφέροντα των ανθρώπων, τις πραγματικές ανάγκες τους και τα ιδιαίτερα χαρίσματά τους.

Διδάσκαλοι, παιδαγωγοί, χαρισματικοί ηγέτες, ηθοποιοί, γονείς, ψυχολόγοι, θεραπευτές, κλπ. βασίζονται στη διαπροσωπική νοημοσύνη. Και ο παραμυθάς διαθέτοντας αυτή τη νοημοσύνη, μπορεί να διαγνώσει σε κάθε στιγμή της παράστασης και του μοιράσματος των ιστοριών, τις διαθέσεις και τις ανάγκες του κοινού και ανάλογα να προσαρμόσει την εξιστόρηση των παραμυθιών του. Ο παραμυθάς μπορεί να καταφέρει μέσα από την τέχνη του να μετασχηματίσει κάποια σημεία των πραγματικοτήτων γύρω του, ακόμα και να οδηγήσει στην ισορροπία ή την αποκατάσταση μιας ψυχικής κατάστασης δύσκολης ή μιας ασθένειας.

Το παιδί μέσα από τα παραμύθια μαθαίνει να παρατηρεί τις συμπεριφορές των ηρώων, τα κρυμμένα κίνητρα, τους σκοπούς, την αλήθεια τους, το δημιουργικό δυναμικό τους. Μελετώντας τη συμπεριφορά των ηρώων του παραμυθιού, κατανοεί καλύτερα τον εαυτό του, αλλά και το περιβάλλον του, λαμβάνει απαντήσεις για ζητήματα που μπορεί να το προβληματίζουν, να το στεναχωρούν ή να του προκαλούν ανησυχία ή φόβο. Ο τρόπος που ο ήρωας καταφέρνει να υπερβεί τα εμπόδια και να πραγματώσει το όνειρό του, ενεργοποιεί την εσωτερική δύναμη και το θάρρος του παιδιού, του μεταδίδεται το μήνυμα ότι μπορεί και αυτό να τα καταφέρει, να ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες και τα εμπόδια που ως δοκιμασίες εμφανίζονται στη ζωή, όπως και στα παραμύθια.

Παράλληλα, ενεργοποιείται και η ενσυναίσθηση στο παιδί, η ικανότητα να μπαίνει στη θέση και των άλλων ανθρώπων, να επιχειρεί να κατανοήσει τις ανάγκες τους, τις επιθυμίες τους και να μπορεί να συλλειτουργεί, να συνονειρεύεται, να συνεργάζεται, να συνδημιουργεί. Η ανάπτυξη της διαπροσωπικής νοημοσύνης μέσα από τα παραμύθια βοηθά το παιδί να ελέγξει τα εγωιστικά του ένστικτα και επιθυμίες, να ενσωματωθεί πιο αρμονικά στην ομάδα των συνομηλίκων του, στην κοινότητά του τη σχολική, κλπ.
Η ενδοπροσωπική νοημοσύνη
Η ενδοπροσωπική νοημοσύνη δίνει την ικανότητα στον άνθρωπο να εμβαθύνει και να κατανοήσει τον ίδιο του τον εαυτό, να επιτύχει το γνώθι σαυτόν μέσα από τη διαδικασία του ένδον σκάπτειν, της ενδοσκόπησης και ενδοπαρατήρησης.

Αυτός που έχει προικιστεί με οξυμμένη αυτού του είδους τη νοημοσύνη, μπορεί να μεταφέρει τα συναισθήματά του με συμβολικούς κώδικες, να έχει τις δεξιότητες της αυτοσυγκέντρωσης, της επιμέλειας, της προσοχής, της υψηλής μεθοδικότητας στη σκέψη, της ανάγνωσης και της κατανόησης των εμπειριών του, εξωτερικών και κυρίως εσωτερικών και αυτών που αισθάνεται.

Και ο παραμυθάς στηρίζεται στην ενδοπροσωπική νοημοσύνη του για να κατανοεί τους ήρωες των παραμυθιών που αφηγείται και να συμπάσχει με τα παθήματα, τις δοκιμασίες και τις περιπέτειές τους. Ο παραμυθάς ζει στην πραγματικότητα τον κάθε έναν από αυτούς τους ρόλους, τον ρόλο του βασιλιά, τον ρόλο του φτωχού μα προκομμένου ράφτη, τον ρόλο του θεόρατου γίγαντα που κολλά χρυσά φλουριά απάνω στα ασημοπράσινα φύλλα μιας ελιάς, τον ρόλο του ψαριού που μιλά μ΄ανθρώπινη φωνή και αμέτρητους άλλους. Δεν δανείζει απλώς τη φωνή του στους ήρωες αυτούς, αλλά βιώνει μέσα από αυτούς τα συναισθήματά τους και τις εμπειρίες τους, πονά μαζί τους, αλλά και χαίρεται. Μερικές φορές συγκινείται και ίσως και κλαίει αφηγούμενος ένα παραμύθι, σα να αφηγείται τη δική του ζωή και τον πόνο που μέσα του κουβαλεί.

Ο παραμυθάς διαθέτει οξυμμένη ενδοπροσωπική, αλλά και διαπροσωπική νοημοσύνη και έτσι μπορεί να διατηρεί σε πνευματικό και ψυχικό πεδίο την ισορροπία των συνταξιδευτών του στο παραμυθοταξίδεμα λειτουργώντας με κάποιον τρόπο σαν οδηγός στο ταξίδι ή σαν θεραπευτής.

Έτσι και στο παιδί μέσα από την αφήγηση των παραμυθιών, του παρέχεται η ευκαιρία να αναπτύξει την ενδοπροσωπική του νοημοσύνη, να κατανοήσει τους ανθρώπους γύρω του καλύτερα κατανοώντας τον εαυτό του. Τα παραμύθια μπορούν να λειτουργήσουν σαν ένα θαυμάσιο εργαλείο αυτογνωσίας που μπορεί να οδηγήσει το παιδί στο να αρχίσει να αντιλαμβάνεται κρυμμένα κομμάτια του εαυτού του, κίνητρα, σκοπούς, συναισθήματα, σκέψεις, οράματα και τελικά να επιτύχει το ζητούμενο κάθε ανθρώπινης ύπαρξης, που δεν είναι άλλο από το ταξίδι μύησης της ψυχής και τη γνώση του Ανώτερου Εαυτού, της αληθινής ουσίας της ύπαρξής μας.

Η ακρόαση παραμυθιών από πολύ μικρή ηλικία, βοηθά το παιδί να κατανοήσει την εσωτερική ζωή κάθε ανθρώπου και να αναπτύξει έτσι την ενδοπροσωπική του νοημοσύνη, αλλά και να δομήσει τη ψυχική του ισορροπία. Και εκεί ακριβώς έγκειται και η θεραπευτική χρήση και λειτουργία των παραμυθιών, στο γεγονός ότι μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να επανασυνδεθεί με τον πυρήνα της ύπαρξής του.

Η χωρική νοημοσύνη
Η χωρική νοημοσύνη σχετίζεται με την ικανότητα του ανθρώπου να αναπαραστήσει το χώρο που βλέπει εντός του και εδράζεται στο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου. Τον βοηθά να παρατηρεί ένα αντικείμενο ή μια μορφή και να δημιουργεί συνθέσεις, αναπαριστώντας το με έναν ακριβή τρόπο.

Συνίσταται στην ικανότητα:
– της δραστικής φανατασίας
– του καλού προσανατολισμού στον χώρο
– του χειρισμού των εικόνων για σκέψη και δημιουργία
– την αναγνώριση της σχέσης αντικειμένων και διαστημάτων
– την θεώρηση από διαφορετικές οπτικές γωνίες
Παρατηρείται η νοημοσύνη αυτή σε αρχιτέκτονες, ζωγράφους, γλύπτες, καλλιτέχνες, οδηγούς, καπετάνιους, εφευρέτες, κλπ.

Τα παιδιά με χωρική νοημοσύνη μαθησιακά μπορούν να αποδώσουν καλύτερα σκεπτόμενα με εικόνες, έχουν τη λεγόμενη οπτική μνήμη, οργανώνουν τις σκέψεις τους στον χώρο και συγκροτούν τις ιδέες τους πριν τις γράψουν. Τους αρέσει να σκέφτονται με εικόνες και να τις δημιουργούν. Τα παραμύθια μιας και έχουν έντονη εικονοποιϊα, παρέχουν στα παιδιά το πεδίο ανάπτυξης της σκέψης με εικόνες και βέβαια ο άξιος παιδαγωγός ή ο γονιός που είναι αναζητητής στο μονοπάτι της αυτογνωσίας και θέλει να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του και κατά συνέπεια και το παιδί του, μπορεί να συμβάλλει με κάποιους τρόπους μέσα από την αφήγηση των παραμυθιών στην ανάπτυξη της νοημοσύνης του χώρου του παιδιού.

Η φυσιογνωστική νοημοσύνη
Η φυσιογνωστική νοημοσύνη συνίσταται στην ικανότητα του ανθρώπου να αναγνωρίζει και να κατηγοριοποιεί το φυτικό και ζωικό βασίλειο. Τέτοια ευφυϊα διαθέτουν οι βοτανολόγοι, οι βιολόγοι, οι γεωργοί, οι γεωλόγοι, οι σεφ, κλπ.

Αυτή τη νοημοσύνη μπορούν να την αναπτύξουν τα παιδιά μέσα από την επαφή τους με τη φύση, με εργασίες που σχετίζονται με την παρατήρηση φυσικών φαινομένων, με τη συλλογή βοτάνων, την καλλιέργεια της γης, κλπ. Στα λαϊκά μαγικά παραμύθια τα παιδιά έρχονται σε επαφή με τη φύση. Εκεί τα πουλιά μιλούν, τα δέντρα τραγουδούν, τα ψάρια χορεύουν, τα ζώα συμβουλεύουν, η θάλασσα σε ταξίδια γνώσης καλεί και για το ανείπωτο μιλεί. Τα παραμύθια φτιάχτηκαν από ανθρώπους αλλοτινών εποχών που δεν είχαν ακόμα χάσει τη σύνδεση με τη φύση και τις στοιχειακές της οντότητες, που μπορούσαν να ακούνε τη φωνή των δέντρων, των ζώων και των πουλιών, που συνδεόμενοι με την εσώτερη φωνή τους, μπορούσαν να ακούνε και τη φωνή των κόσμων γύρων τους. Έτσι το παιδί μέσα από τα παραμύθια καλλιεργεί την ευαισθησία του σχετικά με το φυσικό περιβάλλον και αντιλαμβάνεται πως και η πέτρα έχει ψυχή και το δέντρο αγαπά και το πουλί δημιουργεί με τον ήχο του έναν κόσμο και μια πραγματικότητα μεταμορφώνει.

Η αριθμητική / λογική νοημοσύνη
Η αριθμητική / λογική νοημοσύνη σχετίζεται με την ικανότητα της επαγωγικής και παραγωγικής ανάλυσης προβλημάτων, με την εκτέλεση μαθηματικών πράξεων, τον χειρισμό μαθηματικών συμβόλων και αριθμητικών σχέσεων, την υλοποίηση επιστημονικής έρευνας, τη συγκράτηση σειράς από λεπτομέρειες στη μνήμη. Φιλόσοφοι, μαθηματικοί, λογιστές, προγραμματιστές, ντετέκτιβ διαθέτουν τέτοια νοημοσύνη. Τα παιδιά που έχουν αναπτυγμένη την αριθμητική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από αριθμούς και λογική σκέψη και αναζητούν την σχέση αιτίας αποτελέσματος σε κάθε πρόβλημα.

Τα εκπαιδευτικά συστήματα των περισσοτέρων δυτικών χωρών στηρίζονται στην ανάπτυξη κατά κύριο λόγο της αριθμητικής / λογικής νοημοσύνης και δευτερευόντως καλλιεργούν ένα μικρό τμήμα της γλωσσικής νοημοσύνης και εκεί ακριβώς έγκειται και η αποτυχία τους, στο γεγονός ότι παραμελούν τα υπόλοιπα είδη νοημοσύνης του παιδιού και έτσι δεν συντελούν στο να εκδιπλωθεί το ουράνιο τόξο των χαρισμάτων του παιδιού, να καλλιεργηθεί και να αναπτυχθεί ολόκληρο το δημιουργικό δυναμικό, με το οποίο έχει έρθει στη ζωή.

Τα παραμύθια συντελούν στην εμπλουτισμένη μάθηση και στην ανάπτυξη των περισσοτέρων όψεων της πολλαπλής νοημοσύνης του παιδιού. Και το βέβαιο είναι πως κατά τη διάρκεια μιας αφήγησης παραμυθιών καλλιεργούνται η γλωσσική, η μουσική, η σωματική / κιναισθητική, η σναισθηματική ή διαπροσωπική και η ενδοπροσωπική νοημοσύνη του παιδιού, όψεις που παραμελούνται από τα σύγχρονα σχολεία και έτσι το παιδί συρρικνώνεται, περιορίζεται και συνθλίβεται ως προς την ανάπτυξή του σε ψυχοπνευματικό πεδίο. Ας έχουμε όμως στο νου και στην καρδιά, και ας μην λησμονούμε πως το ζητούμενο είναι μέσω της παιδείας μας η πλήρης ανάπτυξη και καλλιέργεια όλου του ψυχοπνευματικού υλικού, με το οποίο έχουμε εξοπλιστεί και η εξύψωση και εξέλιξη της συνειδητότητάς μας σε ανώτερα επίπεδα από το υλικό.

Για τούτο, και τα παραμύθια, όπως και οι μύθοι από τον πλούσιο θησαυρό της πολιτισμικής και πνευματικής μας κληρονομιάς οφείλουν να κατέχουν σημαντική θέση στην παιδεία και στα σχολεία μας, μιας και εμφέρουν μυστικά κλειδιά για την κατανόηση των μυστηρίων της ύπαρξής μας, μα και των μυστηρίων του κόσμου και των σύμπαντος.

Η ανθρώπινη ψυχή άλλωστε, όπως τόσο εύστοχα ο Rudolf Steiner εξέφρασε, χρειάζεται την ουσία των παραμυθιών να ρέει μέσα της, όπως το σώμα χρειάζεται τις θρεπτικές ουσίες να κυλούν μέσα στις φλέβες του.

Η ανθρώπινη ψυχή χρειάζεται τη χαρά πέρα από τα τείχη του κόσμου…

«Τυφλή ψυχή, οπλίσου με τον πυρσό των μυστηρίων, και μέσα στην επίγεια νύχτα θ΄ανακαλύψεις το φωτεινό πανομοιότυπό σου, τη θεσπέσια ψυχή σου. Ακολούθησε αυτόν τον θείο οδηγό, και θα είναι το πνεύμα σου. Γιατί κρατά το κλειδί των περασμένων και των μελλοντικών ζωών σου» [3]
[1]. Λουδοβίκου Ρουσέλ, «Παραμύθια της Μυκόνου», επιμέλεια: Π. Κουσαθανάς, εκδόσεις Δήμος Μυκόνου και Ίνδικτος[2]. Ζωή Νικητάκη, «Παραμύθια για της καρδιάς μας την αλήθεια», εκδόσεις Κονιδάρη[3]. Αιγυπτιακή Βίβλος των νεκρών, «Μεγάλοι Μύστες» Εδ. Συρέ, εκδ. Κάκτος

Ζωή Νικητάκη

 πηγη:

Ἀποτομή της κεφαλής του Προδρόμου (29 Αυγούστου)

Δοξαστικόν εσπερινού 

τῆς ἑορτἠς της αποτομής τῆς Κεφαλής 

του αγίου Ιωαννου του Προδρόμου

Σταυρουλάκης Κωνσταντίνος 

Πρωτοψάλτης - Χοράρχης, 

ἀπόφοιτος της Πατμιάδας Εκκλησιαστικής Σχολής

Τζίντζερ

Η άγνωστη θρεπτική αξία της πιπερόριζας – Τρεις λόγοι για να την καταναλώνετε

Η πιπερόριζα ή αλλιώς το γνωστό τζίντζερ προέρχεται από την Ανατολή και είναι απαραίτητο συστατικό της ινδικής, ιαπωνικής και κινεζικής κουζίνας.

Το ενεργό συστατικό της πιπερόριζας είναι η τζιντζερόλη, που όταν μαγειρευτεί, έχει πικάντικο άρωμα και μια γλυκιά και ταυτόχρονα πιπεράτη γεύση.
Εκτός, όμως, από τη γεύση και το άρωμα που δίνει στα φαγητά, το τζίντζερ έχει και μεγάλη θρεπτική αξία.Αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από νερό (περίπου 80%). Επιπλέον περιέχει κάλιο, ψευδάργυρο και πολυφαινόλες, στις οποίες οφείλονται κάποιες από τις ωφέλιμες δράσεις του.
Θρεπτική αξία ανά 100 γρ. τζίντζερ

Ενέργεια: 80 kcal / Λιπαρά: 0,4 γρ. / Yδατάνθρακες: 18 γρ. / Φυτικές ίνες: 2 γρ. / Πρωτεΐνες: 2 γρ. / Mαγνήσιο: 43 mg / Xαλκός: 2 mg / Kάλιο: 415 mg / Φώσφορο: 34 mg / Aσβέστιο: 16 mg / Nάτριο: 13 mg / Bιταμίνη C: 5 mg / Φυλλικό οξύ: 11 μg

Πού ωφελεί
Οι Kινέζοι το συνιστούν εδώ και 2000 χρόνια για τη βελτίωση στομαχικών διαταραχών και για την καλύτερη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Τα αιθέρια έλαιά του και άλλα συστατικά του τού προσδίδουν ορισμένες από τις πολύτιμες ιδιότητές του.

Συγκεκριμένα:

-Έχει αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές και ανοσορρυθμιστικές ιδιότητες.
-Mειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα, ρυθμίζει το σάκχαρο και έχει επουλωτική δράση.
-Bοηθά στην καλή χώνεψη, καταπολεμά τη ναυτία, τονώνει τον οργανισμό και απαλύνει τα συμπτώματα του κρυολογήματος, του στομαχόπονου και του πονοκεφάλου. Έχει αντιπυρετική και αντιμικροβιακή δράση.
-Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι το τζίντζερ βοηθάει στη μείωση των αρθριτικών ενοχλήσεων. Παρ’ όλα αυτά, απαιτούνται ακόμη περισσότερες μελέτες για την επιβεβαίωση των πιθανών του δράσεων στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας.

baby.gr

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ: http://www.pentapostagma.gr

Σ' ευχαριστώ!

 Σ' ευχαριστώ, σ' ευχαριστώ !       

Σ' ευχαριστώ, σ' ευχαριστώ, 

ήταν η πιό γλυκιά στιγμή μου

η ώρα που ήρθες να με βρεις, 

για να γεμίσεις τη ζωή μου

Σ' ευχαριστώ, σ' ευχαριστώ, 

που μες στην σκέψη σου με κλείνεις

για την γλυκιά σου συντροφιά, 

για την αγάπη που μου δίνεις

Μου φέρνεις τόση ζεστασιά 

κι ας είναι γύρω μου χειμώνας

φως απ' τα μάτια σου ζητώ,

 σ' ευχαριστώ σ' ευχαριστώ

Μ' έμαθες πλάι σου να ζω,

 σε μιά στιγμή έναν αιώνα

είσαι η γαλήνη που ζητώ, 

σ' ευχαριστώ σ΄ευχαριστώ

Σ' ευχαριστώ, σ' ευχαριστώ, 

που είσ' εσύ κι είσαι κοντά μου

κάθε σου λέξη τρυφερή, 

μοιάζει με χάδι στην καρδιά μου

Σ' ευχαριστώ σ' ευχαριστώ,

 τώρα τι άλλο να ζητήσω

και να το θέλω δεν μπορώ,

 πιό δυνατά να σ' αγαπήσω

Μου φέρνεις τόση ζεστασιά 

κι ας είναι γύρω μου χειμώνας

φως απ' τα μάτια σου ζητώ. 

σ' ευχαριστώ, σ' ευχαριστώ

μ' έμαθες πλάι σου να ζω,

 σε μιά στιγμή, έναν αιώνα

Είσαι η γαλήνη που ζητώ,

 σ' ευχαριστώ σ΄ευχαριστώ

Φως απ' τα μάτια σου ζητώ, 

σ' ευχαριστώ σ΄ευχαριστώ

Σ' ευχαριστώ... Σ' ευχαριστώ...

Μουσική : Σταύρος Ζώρας 

Στίχοι : Σέβη Τηλιακού

Ερμηνεία: Σταύρος Ζώρας

Κωνσταντινούπολη!!!

 Τα μυστικά της Βασιλεύουσας

Ρεβίθια ......

...... με κάρυ και τηγανητό αυγό

Συστατικά
1 σκ. σκόρδο
3 κ.σ. γιαούρτι
χυμό από ½ λεμόνι
2 Χ 400 γρ. κονσέρβες ρεβίθια ή 200 γρ ρεβύθια ξερά που τα έχουμε βράσει
500 γρ καυτό νερό ανακατεμένο μαζί με 1 κύβο ζωμό λαχανικών
150 γρ. κατεψυγμένο σπανάκι, ξεπαγωμένο
2-3 κ.σ. κάρυ
12 ελιές μαύρες χωρίς κουκούτσι
4 αυγά
μία χούφτα φύλλα μαϊντανού και έξτρα για γαρνίρισμα

Μέθοδος Εκτέλεσης
Σε ένα μεγάλο μπολ βάζουμε τα ρεβύθια, τα καλύπτουμε με κρύο νερό, ρίχνουμε μία πρέζα αλάτι και τα αφήνουμε σκεπασμένα με μία μεμβράνη για ένα βράδυ εκτός ψυγείο για να μουλιάσουν.
Αφού λοιπόν μουλιάσουν τα ρεβύθια, τα σουρώνουμε και τα ξεβγάζουμε με αρκετό κρύο νερό. Στραγγίζουμε και τα βάζουμε σε μία κατσαρόλα με νερό να βράσουν για μισή ώρα τουλάχιστον σε μέτρια προς δυνατή φωτιά χωρίς να ρίξουμε όμως καθόλου αλάτι.
Θέλουμε τα ρεβύθια να κρατάνε λίγο γιατί θα μαγειρευτούν και στη συνέχεια.
Ψιλοκόβουμε το σκόρδο σε ένα μπολ . Προσθέτουμε το γιαούρτι και το χυμό λεμονιού και ανακατεύουμε. Αλατοπιπερώνουμε και αφήνουμε στην άκρη.
Σουρώνουμε και ξεπλένουμε τα ρεβύθια και τα βάζουμε σε μία κατσαρόλα. Προσθέτουμε το ζωμό και σιγοβράζουμε σε μέτρια φωτιά για 5 λεπτά. Σουρώνουμε τα ρεβύθια και τα επιστρέφουμε στην κατσαρόλα και προσθέτουμε το σπανάκι και το κάρυ.
Κόβουμε τις ελιές σε φέτες και τις βάζουμε μέσα στην κατσαρόλα.
Παράλληλα τηγανίζουμε τα αυγά σε ένα τηγάνι με λίγο ελαιόλαδο σε μέτρια φωτιά.
Ψιλοκόβουμε το μαϊντανό και βάζουμε τα ¾ από αυτόν μέσα στο μείγμα με τα ρεβύθια. Χωρίζουμε το μείγμα σε 4 πιάτα και από πάνω βάζουμε από ένα τηγανιτό αυγό.
Αλατοππερώνουμε , γαρνίρουμε τον υπόλοιπο μαιντανό και σερβίρουμε με το γιαούρτι.

Πηγή: akispetretzikis.com

Ο Άγιος Φανούριος (27 Αυγούστου)

Ο Άγιος μάρτυρας Φανούριος

 ο νεοφανής

Γεώργιος Δ. Παπαδημητρόπουλος, Φιλόλογος-Θεολόγος, 

τ. Λυκειάρχης

Για τον περίφημο μάρτυρα του Χριστού Φανούριο από πού καταγόταν, ποιους είχε γονείς και πότε άθλησε τους άθλους του μαρτυρίου δεν έχουμε να ειπούμε τίποτε, αφού κάθε πληροφορία χάθηκε από τη φθορά του χρόνου και καλύφτηκε με την ταφόπετρα της λήθης. Έτσι λοιπόν καθετί σχετιζόμενο με τον Άγιο έμεινε στην αφάνεια και άγνωστο στους πάντες.

Όμως περί του ενδόξου μάρτυρος Φανουρίου αποκαλύφτηκαν τα εξής: Κατά τον δέκατο τέταρτο αιώνα, όταν η φημισμένη νήσος Ρόδος ήταν υποδουλωμένη στους Αγα­ρηνούς, ο τότε άρχων της νήσου αυτής θέλησε να ξαναχτί­σει και αποκαταστήσει στην αρχική τους μορφή τα τείχη, τα οποία είχαν πρωτύτερα κατεδαφίσει οι βάρβαροι πολέ­μιοι. Όταν λοιπόν συγκεντρώνονταν τα αναγκαία υλικά και ανασκάπτονταν οι προς το νότιο μέρος ευρισκόμενες ερειπωμένες οικίες, βρέθηκε εκεί ένας μισοερειπωμένος ιερός Ναός. Το σκάψιμο όμως προχώρησε βαθύτερα και έφτασε μέχρι το δάπεδο. Έτσι ήρθαν στο φώς όλα τα υλι­κά που συν τω χρόνω είχαν συσσωρευτεί εκεί. Κατά την ανασκαφή λοιπόν αυτή βρήκαν πάρα πολλές εικόνες αποσαθρωμένες· βρήκαν όμως και μια εικόνα εντελώς σώα και αβλαβή, σαν να βγήκε εντελώς πρόσφατα από τα χέ­ρια του ζωγράφου. Όταν δε ο πάνσεπτος αυτός Ναός με τις άγιες εικόνες ήρθε στο φώς, προδήλως κατά θεία ευδο­κία, πήγε επί τόπου ο τότε ποιμενάρχης της νήσου, ονόματι Νείλος Διασπωρηνός, αρχιερέας σεμνυνόμενος για την αρετή και τη σοφία του, ο οποίος και ανέγνωσε γραμμένο στην αβλαβή εικόνα τούτο: «Ο άγιος Φανούριος».

Στην εικόνα αυτή απεικονιζόταν ο Άγιος σε νεανική ηλικία, ντυμένος στρατιωτική στολή και κρατώντας στο δε­ξιό του χέρι σταυρό μαζί με αναμμένη λαμπάδα. Ολόγυρα δε στην εικόνα, στα άκρα, απεικονίζονταν δώδεκα από τα αθλήματα του εικονιζόμενου Αγίου, τα εξής: Ο Μάρτυς στέκεται μπροστά στον δικαστή και ανακρίνεται· βρίσκεται ανάμεσα σε στρατιώτες, οι οποίοι τον χτυπούν με πέτρες το στόμα και το κεφάλι^· είναι ξαπλωμένος στο έδαφος και τον μαστίζουν στρατιώτες· κάθεται κάτω γυμνός και του ξεσχίζουν με σιδερένια νύχια τις σάρκες· παριστάνεται κλεισμένος σε φυλακή· και πάλι στέκεται μπροστά σε βή­μα τυραννικό και εξετάζεται· κατακαίγεται με αναμμένες λαμπάδες· είναι δεμένος σε μάγγανο (τιμωρητικό μηχάνη­μα)^· βρίσκεται εν μέσω θηρίων αβλαβής· κείτεται καταγής, ενώ πάνω στο σώμα του βρίσκεται ένας ογκόλιθος· στέκε­ται μπροστά σε είδωλα κρατώντας στα χέρια του κάρβου­να αναμμένα, ενώ ένας σατανάς στον αέρα μοιάζει να θρηνεί και να κλαίει· παριστάνεται όρθιος στο μέσο φλεγόμενης καμίνου, έχοντας τα χέρια του υψωμένα προς τον ουρανό.

Από αυτές λοιπόν τις απεικονίσεις των μαρτυρικών αγώνων, οι οποίες υπήρχαν στην εικόνα που βρέθηκε, ο αρχιερέας Νείλος συμπέρανε ότι ο εικονιζόμενος Άγιος ήταν μάρτυς, ο οποίος βεβαίως ήταν άδηλο πότε και σε ποιόν τόπο άθλησε. Αυτός, όπως σημειώθηκε πιο πάνω, ονομαζόταν Φανούριος και για πρώτη φορά ήλθε στο φως και κατέστη γνωστός.

Ύστερα λοιπόν από το γεγονός αυτό, ο καλός εκείνος ποιμήν και αρχιερέας του Θεού, ο Νείλος, ζήτησε από τον ηγεμόνα της νήσου να του επιτρέψει να ξαναχτίσει τον ερειπωμένο Ναό, στον οποίο κατά την ανασκαφή βρέθηκε η εικόνα του αγίου Φανουρίου. Ο ηγεμόνας όμως αρνήθηκε. Αλλά ο Νείλος επέμεινε στο αίτημά του και, έτσι, ο ηγεμόνας έδωσε τη συγκατάθεσή του. Τότε ο Επίσκοπος ανοικοδόμησε και πάλι τον ιερό εκείνο Ναό, όπως αυτός φαίνεται μέχρι σήμερα, στην ίδια τοποθεσία έξω από την πόλη.

Τον πάνσεπτο αυτό Ναό τον επισκίασε η χάρη και η ευλογία του μεγαλομάρτυρα αγίου Φανουρίου και, έτσι, επιτελούνται πλείστα όσα θαύματα και ευεργετικές ενέρ­γειες προς σωτηρία των πιστών. Από όλα δε τα θαύματα θα μνημονευτεί στη συνέχεια ένα, ενδεικτικά, που φανε­ρώνει τη μεγάλη οικείωση και παρρησία του Αγίου προς το Θεό.

Εκείνον, λοιπόν, τον καιρό η μεγαλόνησος Κρήτη, εξ­ουσιαζόμενη από τους Βενετούς, δεν είχε Ορθόδοξο αρ­χιερέα, επειδή η θέση του είχε καταληφθεί από Λατίνο. Για το λόγο αυτό όσοι κρίνονταν άξιοι να λάβουν το μέγα αξίωμα της ιεροσύνης αποστέλλονταν στα Κύθηρα (μικρή νήσο βόρεια της Κρήτης), για να χειροτονηθούν από τον εκεί Ορθόδοξο αρχιερέα. Κατά τους χρόνους δε εκείνους τρεις διάκονοι απέπλευσαν από την Κρήτη και πήγαν στα Κύθηρα, όπου χειροτονήθηκαν ιερείς. Επιστρέφοντας δε στην πατρίδα τους οι τρεις αυτοί νεοχειροτονημένοι ιερείς, έπεσαν κατά τον πλου στα χέρια Αγαρηνών, οι οποίοι, αφού τους αιχμαλώτισαν, τους πήγαν στη Ρόδο και τους πούλησαν στους εκεί Αγαρηνούς. Έτσι, οι δύστυχοι εκεί­νοι ιερείς θρηνούσαν ημέρα και νύχτα για τη συμφορά που τους βρήκε.

Ενώ λοιπόν οι τρεις ιερείς ζούσαν σε πικρή αιχμαλω­σία, άκουσαν για τα θαύματα του μεγαλομάρτυρα Φανου­ρίου. Τότε έστρεψαν τη σκέψη τους στον Άγιο και με επί­μονες ικεσίες και δεήσεις τον παρακαλούσαν να τους βοη­θήσει να αποκτήσουν την πολυπόθητη ελευθερία, χωρίς βε­βαίως να γνωρίζει ο ένας την ενέργεια του άλλου, αφού καθένας τους ζούσε τις ημέρες της οδύνης και δουλείας κάτω από διαφορετικό αφέντη. Τότε λοιπόν, ο ταχύς σε προστασία και ισχυρός σε βοήθεια μέγας Φανούριος εμ­φανίστηκε στους Αγαρηνούς αφέντες εν οράματι κατά την ώρα του ύπνου τους και τους πρόσταξε να επιτρέψουν στους αιχμαλώτους να πάνε να προσκυνήσουν στο Ναό του. Αυτοί όμως θεώρησαν το γεγονός αυτό ως δαιμονική ενέργεια και, αφού αλυσόδεσαν τους αιχμαλώτους ιερείς, τους υπέβαλαν σε βασανιστήρια.

Αλλά τότε τί έκαμε ο θαυμαστός Φανούριος; Ιδού: Παρουσιάστηκε τη νύχτα στους αιχμαλώτους και, αφού πρώτα τους έλυσε από τα χέρια τις αλυσίδες, τους έδωσε θάρρος και τους προείπε ότι την ημέρα που θα ξημερώσει θα απαλλαγούν από τη δουλεία. Εν συνεχεία ο Άγιος εμφανίστηκε στους Αγαρηνούς αφέντες και ελέγχοντας τους τούς είπε με αυστηρό ύφος: «Αν και αύριο επιμείνετε στη γνώμη σας και δεν ελευθερώσετε τους ιερείς, θα ιδείτε τη δύναμη του Θεού». Και, ω του θαύματος!, την ημέρα που ξημέρωσε οι ευρισκόμενοι στις οικίες των τριών Αγαρη­νών αφεντάδων ξύπνησαν τυφλοί, παράλυτοι και μαστιζόμενοι από φριχτούς πόνους. Έτσι δε αυτοί από τις κλίνες της οδύνης τους έστειλαν και προσκάλεσαν τους αιχμαλώ­τους ιερείς και τους ρώτησαν για την ίαση και σωτηρία τους. Οι ιερείς, μόλις έφτασαν στις οικίες που βρίσκονταν οι ασθενείς, προσευχήθηκαν γι’ αυτούς στον ελεήμονα Θεό.

Ο άγιος Φανούριος όμως εμφανίστηκε και τρίτη φο­ρά στους Αγαρηνούς αφέντες και τους πρόσταζε επιτακτικά: «Στείλτε τάχιστα στον οίκο μου με έγγραφο την ελευ­θερία των αιχμαλώτων, για να αποκατασταθεί η υγεία σας». Την επόμενη λοιπόν ημέρα οι τρεις Αγαρηνοί, ύστερα από συμβούλιο που έκαμαν με τους συγγενείς τους, υποχώρησαν στην προσταγή του Αγίου. Έτσι καθένας τους χωριστά έστειλε για τον αιχμάλωτο ιερέα που κατείχε ως δούλο το απαιτηθέν απελευθερωτικό έγγραφο στον άγιο οίκο και τα άφησαν και τα τρία μαζί με πολύ φόβο και σεβασμό μπροστά στην εικόνα του Αγίου. Πάραυτα δε τότε αποκαταστάθηκε η υγεία τους και απαλλάχτηκαν από τους οδυνηρότατους πόνους. Εκπλαγέντες δε από το θαύ­μα οι τρεις αφέντες, άφησαν ελεύθερους τους ιερείς και, επιπλέον, με δικές τους δαπάνες τους απέστειλαν στην πα­τρίδα τους, την Κρήτη.

Οι απελευθερωθέντες ιερείς, προτού αναχωρήσουν για την Κρήτη, έκαμαν αντίγραφο της σεπτής εικόνας του αγίου Φανουρίου και το πήραν μαζί τους ως πλούτο ουρά­νιο και ανέκλειπτο θησαυρό. Και τον θησαυρό αυτό τον τιμούσαν και τον δόξαζαν με ετήσιες εορτές και πανηγύρεις, διηγούμενοι μεγαλοφώνως στα πλήθη των πιστών όσα είδαν και όσες ευεργεσίες έλαβαν από την ταχύτατη πρε­σβεία και σωστική χάρη του θαυματουργού αγίου μάρτυ­ρος Φανουρίου.

Πηγή: Γεωργίου Δ. Παπαδημητρόπουλου, Με τους Αγίους μας, Συναξαριστής μηνός Αυγούστου, εκδ. Αποστ. Διακονία, σ. 157-163).

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ: http://www.pemptousia.gr/

Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής

16ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου

16ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου

Πάτμος, Τρίτη 29 Αυγούστου – 

Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου 2017

Υπαίθριος χώρος Ιερού Σπηλαίου Αποκαλύψεως

Καλλιτεχνικός Διευθυντής: Άλκης Μπαλτάς

Ώρα έναρξης των συναυλιών: 20:30

Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη

Για 16η χρονιά, το νησί της Πάτμου υποδέχεται το ξεχωριστό του καλοκαιρινό Φεστιβάλ. 

Το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου, με Καλλιτεχνικό Διευθυντή τον Άλκη Μπαλτά, θα διοργανωθεί από την Τρίτη 29 Αυγούστου έως και την Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου στον υπαίθριο χώρο του Ιερού Σπηλαίου της Αποκάλυψης με ελεύθερη είσοδο.

Ιδιαίτερο και πρωτότυπο το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου ξεχωρίζει ανάμεσα στα πολλά καλοκαιρινά πολιτιστικά γεγονότα της χώρας. 

Πρώτα και κύρια για τον μοναδικό χαρακτήρα του ως Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής, που πλαισιώνεται αρμονικά από τους ιερούς τόπους του νησιού και την πανέμορφη φύση. 

Για τους επιλεγμένους καλλιτέχνες/ερμηνευτές που φιλοξενεί, κάθε χρόνο, οι οποίοι και παρουσιάζουν τα ωραιότερα μουσικά έργα της ορθόδοξης, της καθολικής αλλά και της λαϊκής μουσικής παράδοσης, σε έναν ιερό χώρο ο οποίος ανακηρύχτηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO: το Σπήλαιο όπου ο Ιωάννης έγραψε την Αποκάλυψη.

Το νησί, ως τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, διατηρεί αναλλοίωτο τον παραδοσιακό του αιγαιοπελαγίτικο χαρακτήρα, συνδυάζοντάς τον με έναν κοσμοπολίτικο αέρα, που προσελκύει καλλιτέχνες και διανοούμενους από όλο τον κόσμο για την ηρεμία, τη φιλοξενία και τις εμπειρίες που προσφέρει.

Στο φετινό 16ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένονται τόσο η Βυζαντινή Χορωδία «Ρωμανός ο Μελωδός» της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού και σύνολο παραδοσιακών οργάνων, όσο και η σύνθεση «Ο Δανιήλ στον λάκκο των λεόντων» του Άλκη Μπαλτά, που θα ερμηνευτεί από την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου και Οκταμελές Φωνητικό Σύνολο. 

Για τους μικρούς αλλά και τους μεγάλους φίλους του Φεστιβάλ, ο Καραγκιοζοπαίκτης Θοδωρής Κωστιδάκης, σε συνεργασία με την Ορχήστρα του Φεστιβάλ, οδηγεί τα βήματα του Καραγκιόζη σε μία συναυλία, ενώ ο Δώρος Δημοσθένους αποκαλύπτει μια άλλη πλευρά του Έλβις Πρίσλεϋ ερμηνεύοντας τα θρησκευτικά τραγούδια, τα γκόσπελ που αγαπούσε ο διάσημος τραγουδιστής. 

Σε μία πρωτότυπη βραδιά φλάουτου - βιμπράφωνου και φωνής η Άρτεμις Μπόγρη θα ερμηνεύσει έργα-προσευχές των συνθετών Μπαχ, Χέντελ, Φωρέ, Βέρντι κ.α., και το Φεστιβάλ θα κλείσει με μία ακόμη μεγάλη συμμετοχή: για πρώτη φορά επισκέπτεται την Πάτμο η Μπάντα της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κέρκυρας (Παλαιάς), ο παλαιότερος μουσικο-εκπαιδευτικός οργανισμός στην Ελλάδα (1840). Η Ορχήστρα Πνευστών οργάνων της Κέρκυρας αποτελούμενη από 50 περίπου μουσικούς θα ερμηνεύσει θρησκευτικά έργα Ελλήνων και ξένων συνθετών σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον μουσικό πρόγραμμα.

Με τον δικό του διακριτό χαρακτήρα και ενδιαφέρουσες συμμετοχές αυτό το μικρό νησί των Δωδεκανήσων, η Πάτμος, που ονομάζεται και «Ιερουσαλήμ του Αιγαίου» μας προσκαλεί και φέτος να ζήσουμε βραδιές μουσικής μέθεξης, οι οποίες συνδυάζονται με μία επίσκεψη στο Ιερό Σπήλαιο, στη Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, στα σοκάκια της Χώρας με τα εντυπωσιακά αρχοντικά, στα ασκηταριά, στις παραλίες με τα πεντακάθαρα νερά.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

ΤΡΙΤΗ 29 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017

Βυζαντινή Χορωδία «Ρωμανός ο Μελωδός» της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού και σύνολο παραδοσιακών οργάνων

Χοράρχης : Νίκος Λυμπουρίδης

Η Εκκλησιαστική χορωδία ΡΩΜΑΝΟΣ Ο ΜΕΛΩΔΟΣ της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού, ιδρύθηκε το 1997. Αποτελείται από 30 περίπου μέλη, που τρέφουν ιδιαίτερη αγάπη για την Εκκλησιαστική και Δημοτική μας Μουσική. Στην συναυλία η Χορωδία θα παρουσιάσει Βυζαντινούς Ύμνους και, μαζί με σύνολο λαϊκών οργάνων, Θρησκευτικά παραδοσιακά τραγούδια της Κύπρου

ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017

«Ο Δανιήλ στον λάκκο των λεόντων»

Σύνθεση: Άλκης Μπαλτάς

Ορχήστρα Φεστιβάλ Πάτμου & Οκταμελές Φωνητικό Σύνολο

Ηθοποιός: Νίκος Γεωργάκης

Μία σύνθεση του Άλκη Μπαλτά πάνω σε θρησκευτικές μελωδίες τις οποίες τραγουδούσαν, κατά τον Μεσαίωνα, στο ομώνυμο λειτουργικό δράμα

Τα κείμενα από την Παλαιά Διαθήκη θα διαβάσει, στα ελληνικά και αγγλικά, ο ηθοποιός Νίκος Γεωργάκης.

Την Ορχήστρα του Φεστιβάλ και το οκταμελές φωνητικό σύνολο διευθύνει ο Α. Μπαλτάς.

ΠΕΜΠΤΗ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017

«Ο Καραγκιόζης πάει συναυλία», θέατρο σκιών με ζωντανή μουσική.

Καραγκιοζοπαίχτης Θοδωρής Κωστιδάκης

Ορχήστρα Φεστιβάλ Πάτμου

Διευθύνει ο Αλκης Μπαλτάς

Εκπαιδευτική συναυλία στο πλαίσιο του Θρησκευτικού Φεστιβάλ με την Ορχήστρα του Φεστιβάλ και τον Καραγκιοζοπαίχτη Θοδωρή Κωστιδάκη.

Η εναλλαγή κλασικών μουσικών κομματιών με κωμικούς και ανατρεπτικούς διαλόγους προσφέρει σε μικρούς και μεγάλους μια ευκαιρία να απολαύσουν, να γνωρίσουν αλλά και να αγαπήσουν την κλασική μουσική.

Διευθύνει ο Αλκης Μπαλτάς.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017

«Προσευχές» με το “Duo Arsis»

Άρτεμις Μπόγρη, Μελίνα Μακρή, Σπύρος Λάμπουρας

Θρησκευτική μουσική και τραγούδια με τη μετζο-σοπράνο Άρτεμη Μπόγρη, τη Μελίνα Μακρή (φλάουτο) και τον Σπύρο Λάμπουρα (βιμπράφωνο).

Θα ακουστούν έργα για τον πρωτότυπο συνδυασμό φλάουτου – βιμπράφωνου και φωνής των συνθετών Μπαχ, Χέντελ, Φωρέ, Βέρντι κ.α

ΣΑΒΒΑTO 2 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017, στις 20:30

“Amazing grace”

Δώρος Δημοσθένους

Η εντυπωσιακή καλλιτεχνική πορεία του ροκ σταρ Έλβις Πρίσλεϊ είναι γνωστή, αλλά μεγάλο μέρος των θαυμαστών του δεν γνωρίζει πως ο τραγουδιστής είχε στο ρεπερτόριό του και πολλά θρησκευτικά τραγούδια (Gospels).

Στη συναυλία, ο γνωστός τραγουδιστής Δώρος Δημοσθένους θα παρουσιάσει, με τη συνοδεία μικρού οργανικού συνόλου (πιάνο, κοντραμπάσο, ντραμς) μερικά από τα πιο ωραία gospels που ερμήνευε ο Πρίσλεϊ

ΚΥΡΙΑΚΗ 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017

Μπάντα της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κέρκυρας (Παλαιάς)

Για πρώτη φορά θα εμφανιστεί στο Φεστιβάλ Πάτμου μεγάλη Ορχήστρα Πνευστών οργάνων αποτελούμενη από 50 περίπου μουσικούς. Πρόκειται για την Μπάντα της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κέρκυρας (Παλαιάς) η οποία είναι ο παλαιότερος μουσικο-εκπαιδευτικός οργανισμός στην Ελλάδα (1840).

Η μπάντα θα παρουσιάσει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον πρόγραμμα με θρησκευτικά έργα Ελλήνων (Σαμάρας, Σαμσαρέλος, Δουκάκης, Θεοδωράκης) και ξένων συνθετών (Corelli, Faccio, Verdi, Hovhaness, Korsakov). Θα διευθύνει ο αρχιμουσικός Σπύρος Προσωπάρης.