Λίγα ψίχουλα ... αγάπης σου γυρεύω!!!
Τετάρτη 9 Ιανουαρίου 2013
Θεοφάνεια Ανω Μερας Μυκόνου
Ένα χταπόδι έπιασε...τον σταυρό των Θεοφανείων στη Μύκονο!
Ένα διαφορετικό περιστατικό σημάδεψε τα φετινά Θεοφάνεια στηνΜερά της Μυκόνου. Όταν ο Ιερέας έριξε τον σταυρό στη θάλασσα για τον Αγιασμό των Υδάτων, στην προκυμαία του χωριού, κάτι τον κράτησε στον βυθό. Παρά τις προσπάθειες του Ιερέα να τον ανασύρει με την κορδέλα που τον είχε δεμένο ο σταυρός δεν ανέβαινε στην επιφάνεια.
Τελικά μπροστά στα μάτια των έκπληκτών κατοίκων και των νεαρών που ετοιμαζόντουσαν να βουτήξουν κατά το έθιμο για να πιάσουν τον σταυρό αποκαλύφθηκε ότι …ένα χταπόδι τους είχε προλάβει.
Αξίζει να δείτε το βίντεο του mykonoschannel.gr που κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο προκαλώντας αίσθηση για το πρωτόγνωρό αυτό γεγονός… Αν και για το χταπόδι μάλλον αποδείχθηκε ατυχές!
ΠΗΓΗΗ:http://www.amen.gr/article11902
Βυζαντινή εκκλησία στα Μύρα
Αποκάλυψη στα μικρασιατικά παράλια!
Μια Βυζαντινή εκκλησία στα παράλια της Μικράς Ασίας,
είδε το “φως του ήλιου”,μετά από 700 χρόνια. Και δεν είναι τυχαίο ότι έγινε
πρωτοσέλιδο στους New York TimesΣτην πόλη των Μύρων ανασκαφές που έχουν
ξεκινήσει από το 2009,αποκάλυψαν την εκκλησία ,που ήταν “θαμμένη κάτω από 18
πόδια λάσπης”, όπως γράφουν οι New York Times, απ΄ όπου και οι
φωτογραφίες.
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους η κατάσταση της εκκλησίας είναι εξαιρετική και αυτό τους κάνει αισιόδοξους ότι μπορεί να βρουν και την υπόλοιπη αρχαία πόλη των Μύρων,σχεδόν ανέπαφη, “όπως η Πομπηϊα”, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο επικεφαλής των ανασκαφών Νεβζάτ Τσεβίκ αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο Ακντενίζ.
Μαζί του συμφωνεί και ο Μάρκ Τζάκσον , ένας βυζαντινός αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ της Αγγλίας, ο οποίος πρόσθεσε: «Αυτό το επίπεδο διατήρησης υποδηλώνει ένα εξαιρετικά καλά διατηρημένο αρχείο πληροφοριών ."
Τα Μύρα ήταν μια από τις ισχυρότερες πόλεις της Λυκίας, με αυτόχθονα πολιτισμό που είχε τις ρίζες του στην εποχή του Χαλκού. Οι Πέρσες εισέβαλαν πρώτοι , μετά πέρασαν στα χέρια των Ελλήνων , και τελικά στους Ρωμαίους.
Μέχρι το εκκλησάκι να έρθει στο φως, το μοναδικό απομεινάρι της βυζαντινής εποχής στα Μύρα ήταν η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Η πόλη θεωρείται γενέτειρα του Αγίου Νικολάου.
Οι εισβολές που δέχτηκε η πόλη πολλές. Άραβες επιτέθηκαν τον έβδομο και ένατο αιώνα. Τον 11ο, Σελτζούκοι Τούρκοι κατέλαβαν την πόλη και προχώρησαν σε άγριες σφαγές.Μέχρι το 13ο αιώνα, τα Μύρα είχαν σε μεγάλο βαθμό εγκαταλειφθεί. Ωστόσο, κάποιος έχτισε το εκκλησάκι χρησιμοποιώντας πέτρες από κατεστραμμένα κτίρια και τάφους.
πηγή http://www.onalert.gr/
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ:http://www.istorikathemata.com/2013/01/byzantine-church-has-been-revealed-in-Asia-Minor-city-of-Myra.html
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους η κατάσταση της εκκλησίας είναι εξαιρετική και αυτό τους κάνει αισιόδοξους ότι μπορεί να βρουν και την υπόλοιπη αρχαία πόλη των Μύρων,σχεδόν ανέπαφη, “όπως η Πομπηϊα”, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο επικεφαλής των ανασκαφών Νεβζάτ Τσεβίκ αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο Ακντενίζ.
Μαζί του συμφωνεί και ο Μάρκ Τζάκσον , ένας βυζαντινός αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ της Αγγλίας, ο οποίος πρόσθεσε: «Αυτό το επίπεδο διατήρησης υποδηλώνει ένα εξαιρετικά καλά διατηρημένο αρχείο πληροφοριών ."
Τα Μύρα ήταν μια από τις ισχυρότερες πόλεις της Λυκίας, με αυτόχθονα πολιτισμό που είχε τις ρίζες του στην εποχή του Χαλκού. Οι Πέρσες εισέβαλαν πρώτοι , μετά πέρασαν στα χέρια των Ελλήνων , και τελικά στους Ρωμαίους.
Μέχρι το εκκλησάκι να έρθει στο φως, το μοναδικό απομεινάρι της βυζαντινής εποχής στα Μύρα ήταν η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Η πόλη θεωρείται γενέτειρα του Αγίου Νικολάου.
Οι εισβολές που δέχτηκε η πόλη πολλές. Άραβες επιτέθηκαν τον έβδομο και ένατο αιώνα. Τον 11ο, Σελτζούκοι Τούρκοι κατέλαβαν την πόλη και προχώρησαν σε άγριες σφαγές.Μέχρι το 13ο αιώνα, τα Μύρα είχαν σε μεγάλο βαθμό εγκαταλειφθεί. Ωστόσο, κάποιος έχτισε το εκκλησάκι χρησιμοποιώντας πέτρες από κατεστραμμένα κτίρια και τάφους.
πηγή http://www.onalert.gr/
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ:http://www.istorikathemata.com/2013/01/byzantine-church-has-been-revealed-in-Asia-Minor-city-of-Myra.html
Δευτέρα 7 Ιανουαρίου 2013
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος
Κήρυγμα Μετανοίας
Η ιδιαίτερη δραστηριότητα του Ιωάννη συνίσταται στο «βαπτίζειν». Ευθύς, λοιπόν, προβάλλει το ερώτημα: Ποια είναι η σημασία του βαπτίσματος του Ιωάννη; Από τότε που βρέθηκαν τα χειρόγραφα της κοινότητας των Εσσαίων, δίπλα στη Νεκρά Θάλασσα, ἀρχισε να γίνεται λόγος στην επιστήμη για τη σχέση του Ιωάννειου βαπτίσματος με τα λουτρά και τους καθαρμούς των Εσσαίων· μερικοί μάλιστα ερευνητές υποστήριξαν ότι ενδεχομένως ο Ιωάννης πέρασε τα νεανικά του χρόνια στην Εσσαϊκή κοινότητα του Qumran, γιατί ήταν σύνηθες οι Εσσαίοι να παίρνουν νέους προς διαπαιδαγώγηση. Βέβαια, δε γνωρίζουμε πού πέρασε ο Ιωάννης τη νεανική του ηλικία και πού μαθήτευσε, ξέρουμε όμως ότι η σημασία του βαπτίσματός του είναι εντελώς διαφορετική από αυτήν των εσσαϊκών λουτρών: Ενώ αυτά τα τελευταία επαναλαμβάνονται καθημερινώς στην κοινότητα, το βάπτισμα του Ιωάννη συντελείται μόνο μια φορά και έχει διαφορετικό νόημα.
Άλλοι ερευνητές θεωρούν το βάπτισμα των προσηλύτων ως πρότυπο του Ιωάννειου βαπτίσματος. Είναι γνωστό ότι οι εθνικοί που προσέρχονταν στον Ιουδαϊσμό, ανεξάρτητα από το αν περιτέμνονταν ή όχι, ήταν οπωσδήποτε υποχρεωμένοι να βαπτισθούν, πρέπει όμως αμέσως να προστεθεί ότι δεν συνοδευόταν το βάπτισμα αυτό με εξομολόγηση των αμαρτιών. Άλλωστε δεν φαίνεται από το Μάρκ. 1, 4, ότι ο Ιωάννης έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θέμα των σχέσεων Ιουδαίων και εθνικών. Συνεπώς, αλλού πρέπει να αναζητηθεί η σημασία του βαπτίσματος του Ιωάννη: στη σχέση του προς την ερχόμενη μεσσιανική εποχή. Το βάπτισμά του προετοιμάζει τους ανθρώπους, ώστε να υποδεχθούν καθαροί το Μεσσία. Σε ορισμένα σημεία της Παλαιάς Διαθήκης γίνεται λόγος για την ανάγκη να καθαρθεί ο λαός εν όψει του ερχομού του Μεσσία (Ησ. 44,3. Ιεζ. 36,25. Ζαχ. 12,10. Ιωήλ 2,28) κι ο Ιωάννης από τη μια μεριά έχει την πληροφορία από το Θεό στη συνείδησή του ότι έρχεται ο Μεσσίας, κι από την άλλη έχει επίγνωση του γεγονότος ότι ο λαός είναι μολυσμένος από το κακό και την αμαρτία. Αφού λοιπόν έρχεται ο Μεσσίας και πλησιάζει η κρίση, είναι απόλυτη και επείγουσα μάλιστα ανάγκη για το λαό του Θεού να καθαρθεί, ώστε να απαλλαγεί από την οργή του Θεού που πρόκειται σε λίγο να εκδηλωθεί με την εμφάνιση του Μεσσία. Ωστόσο, πρέπει ακόμα να σημειωθεί ότι το έργο του Ιωάννη δεν είχε απειλητικό χαρακτήρα αλλά ενθαρρυντικό και ευαγγελιστικό, όπως φαίνεται ιδιαίτερα στη φράση του Λκ. 3,18: «πολλά μεν ουν και έτερα παρακαλών, ευηγγελίζετο τον λαόν».
Το βάπτισμα του Ιωάννη ήταν αναπόσπαστα συνδεδεμένο με το κήρυγμα της μετάνοιας (Ματθ. 3,2: «Μετανοείτε· ήγγικεν γαρ η βασιλεία των ουρανών»)… Ο Ιωάννης βρίσκεται στη γραμμή του προφητικού κηρύγματος και συγχρόνως διαφοροποιείται από αυτό στο ότι, ενώ οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης με το κήρυγμά τους ζητούσαν από το λαό να μετανοήσει, ώστε να φέρει ο Θεός τη βασιλεία του, αυτός συνάγει το αίτημα της μετάνοιας από το γεγονός ότι ήδη η βασιλεία του Θεού έρχεται. Μπροστά λοιπόν σ’ αυτήν την επικείμενη βέβαιη πραγματικότητα, η μόνη σωστή τοποθέτηση του λαού είναι η μετάνοια, όχι απλώς ως αλλαγή νοοτροπίας και σκέψης, όπως θα μπορούσε να αναλυθεί η ελληνική λέξη «μετά-νοια», αλλά ως πλήρης και ριζική υπαρξιακή αλλαγή του ανθρώπου, ως επιστροφή από την αιχμαλωσία της αμαρτίας στην ελευθερία του Θεού, όπως εννοεί η εβραϊκή λέξη suv, που αποδίδεται από τους Ο΄ συνήθως με το «επιστρέφειν». Πράγματι, η μετάνοια, όπως επεξηγείται στη συνέχεια από τους ερμηνευτές Πατέρες, είναι η επιστροφή του ανθρώπου από τον αμαρτωλό εαυτό του στο Θεό και το θέλημά Του, η μεταστροφή από τον ανθρωποκεντρικό τρόπο σκέψης και ζωής στο θεοκεντρικό. Ο ευαγγελιστής Λουκάς συνοψίζει την αποστολή του Βαπτιστή με την ακόλουθη φράση: «Και πολλούς των υιών Ισραήλ επιστρέψει επί Κύριον τον Θεόν αυτών» (1,16).
… Σε αντίθεση προς άλλα βαπτισματικά κινήματα του Ιουδαϊσμού, που είχαν περιορισμένο αριθμό οπαδών και οπωσδήποτε όχι γενικότερη απήχηση, ο ευαγγελιστής μας πληροφορεί ότι το βάπτισμα του Ιωάννη είχε καθολική απήχηση («πάσα η Ιουδαία χώρα», «οι Ιεροσολυμίται πάντες», Μάρκ. 1,5) και συνοδευόταν από την εξαγόρευση των αμαρτιών, χωρίς να προσδιορίζει σε ποιο ακριβώς σημείο της ερήμου τοποθετείται η δραστηριότητα του Προδρόμου, πράγμα που δηλώνει ότι ο ευαγγελιστής δίνει περισσότερο θεολογικές διαστάσεις στην έρημο και όχι στενά θεολογικές.
… Είναι άξιο προσοχής ότι όλοι οι ευαγγελιστές δεν παραλείπουν να προβάλλουν το ταπεινό φρόνημα του Ιωάννη. Δεν το κάνουν αυτό απλώς για να τον εξάρουν ως πρότυπο ταπεινού ανθρώπου, αλλά γιατί κυρίως θέλουν να δείξουν πώς αισθανόταν ο Ιωάννης σε σχέση προς τον ερχόμενο Μεσσία και μάλιστα το υπογραμμίζουν αυτό απευθυνόμενοι κυρίως προς τους εναπομείναντες μαθητές του Βαπτιστή (βλ. Πράξ. 19). Είναι ίσως σωστή η άποψη που υποστηρίζει ότι οι ευαγγελιστές στρέφονται προς τους μαθητές αυτούς για να τους υπενθυμίσουν ότι ο δάσκαλός τους ουδέποτε θεώρησε τον εαυτό του Μεσσία, όπως κάνουν οι ίδιοι υποκύπτοντες έτσι σε μια πολύ ανθρώπινη επιθυμία – γνωστή από τη ζωή διαφόρων εκκλησιαστικών ομάδων – να θεωρούν το δάσκαλό τους ανώτερο από τους άλλους. Προς αυτούς τονίζουν οι ευαγγελιστές ότι ο Ιωάννης θεώρησε τον εαυτό του απλώς ως πρόδρομο του Μεσσία.
Ανεξάρτητα όμως από την ορθότητα ή μη της άποψης αυτής, για το σημερινό αναγνώστη του ευαγγελίου έχει σημασία η έξαρση του βάθους του ταπεινού φρονήματος του Ιωάννη, ο οποίος ζώντας σε μια εποχή έντονης μεσσιανικής αναμονής και αντιμετωπίζοντας συνεχείς εκδηλώσεις θαυμασμού και γενικής αναγνώρισης του έργου του εκ μέρους όλων των κατοίκων της Ιουδαίας, δεν υπέκυψε στον – πολύ δικαιολογημένο για πολλούς ανθρώπους – πειρασμό να θεωρήσει τον εαυτό του ανώτερο από ό,τι ήταν, από δηαλαδή που τον απέστειλε ο Θεός να κάνει στην έρημο. Σε αντίθεση προς διαφόρους ψευδο-μεσσίες που οδήγησαν τους οπαδούς τους στην καταστροφή (βλ. Πράξ. 5,36-37), ο Ιωάννης έφερε σε πέρας την προδρομική του αποστολή και ετοίμασε το δρόμο για το Μεσσία. Γι’ αυτό δίκαια κατέχει ο Ιωάννης σημαντική θέση ήδη στην αρχή και των τεσσάρων ευαγγελίων και επαινείται στη συνέχεια από τον ίδιο το Χριστό (Ματθ. 11,7-15. Λουκ. 7, 24-34). Τη θέση αυτή θα διατηρήσει ο Πρόδρομος και Βαπτιστής του Χριστού όχι μόνο στο τέμπλο της Ορθόδοξης Εκκλησίας (αμέσως μετά το Χριστό) αλλά και σ’ όλη τη λειτουργική και ασκητική παράδοση και την εν γένει πνευματικότητά της.
Ο Ιωάννης έχει σαφή συνείδηση της ουσιαστικής διαφοροποίησης του προσώπου και του έργου του σε σχέση προς αυτά του «ισχυροτέρου» που έρχεται, συνείδηση που εκφράζεται στο Μάρκ. 1,8, με την υπογραμμιζόμενη διαφορά του δικού του υδάτινου βαπτίσματος από το μεσσιανικό βάπτισμα με Άγιο Πνεύμα. Η φράση του Ιωάννη στο στίχο Μάρκ. 1,8 υπήρξε πολύ σημαντική για την πρώτη εκκλησία, όπως μαρτυρείται από το γεγονός ότι διασώζεται από όλους τους ευαγγελιστές (Ματθ. 3,11. Λουκ. 3,16. Ιω. 1,26·33. Βλ. και Πράξ. 1,5. 11,16, όπου αποδίδεται στον ίδιο τον Ιησού Χριστό), σημαντική κυρίως γιατί στο δεύτερο μέρος της εισάγει το νέο στοιχείο που διαφοροποιεί το χρόνο της μεσσιανικής εποχής από το χρόνο της μεσσιανικής προσδοκίας: το Άγιο Πνεύμα. Χαρακτηριστικό γνώρισμα της αναμενόμενης μεσσιανικής εποχής αποτελεί, κατά την Παλαιά Διαθήκη, η έκχυση του Αγίου Πνεύματος στην ανθρωπότητα που θα συγκεντρώσει γύρω του ο Μεσσίας (Ησ. 44,3. Ιεζ. 36,27. Ιωήλ 2,28-32. Πρβλ. και Διαθήκη Λευί 18).
[Από το έργο "Το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο", εκδ. Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1993, σ. 52-59]
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ: http://www.pemptousia.gr/
Κυριακή 6 Ιανουαρίου 2013
Ο Ιορδάνης Ποταμός
Ο Ιορδάνης ποταμός διαδραματίζει έναν πολύ μεγάλο ρόλο στη Βίβλο.
Tou π. Thomas Hopko
Προτού να γίνει ο ποταμός στον οποίο Βαπτίστηκε Ιησούς ο Μεσσίας, αποκαλύπτεται ως ο ποταμός που ορίζει τη «γη της επαγγελίας». Το να διασχίσεις τον Ιορδάνη σήμαινε, για τον λαό του Ισραήλ, πως εισέρχεσαι στην εκπλήρωση των υποσχέσεων του Κυρίου. Σήμαινε ότι μπαίνεις στη «γη που ρέει γάλα και μέλι», στον τόπο όπου ο Θεός θα κατοικήσει με το λαό Του παρέχοντάς του τις ατελεύτητες ευλογίες της παρουσίας Του. Στην Καινή Διαθήκη, με την πνευματική και μυστική τώρα πια εκπλήρωση του Παλαιού, το να διασχίσεις τον Ιορδάνη σήμαινε ότι εισέρχεσαι στη Βασιλεία του Θεού, σήμαινε ότι έχεις εμπειρία της πληρότητας της ζωής του μέλλοντος αιώνος. Το γεγονός ότι ο Μωυσής δεν ευλογήθηκε να διασχίσει τον Ιορδάνη έγινε σύμβολο του γεγονότος ότι ο Νόμος από μόνος του δεν μπορούσε να σώσει τον Ισραήλ ή τον κόσμο. Έπρεπε να υπάρξει ο Γιεσούα, που κατά λέξη σημαίνει Σωτήρ και είναι ο εβραϊκός τύπος της ελληνικής λέξεως Ιησούς, που οδηγεί το λαό διά μέσου του Ιορδάνη και τον εισάγει στη γη της επαγγελίας, συμβολίζοντας έτσι τη λυτρωτική ενέργεια του νέου Γιεσούα, του Ιησού, του μεσσιανικού Σωτήρα, στη διαθήκη της χάριτος.
«Και μετά το θάνατο του Μωυσή είπε ο Κύριος στον Ιησού τον υιό του Ναυή, το βοηθό του Μωυσή, λέγοντας: ο Μωυσής ο υπηρέτης μου πέθανε. Τώρα λοιπόν σήκω και πέρνα τον Ιορδάνη, εσύ και όλος αυτός ο λαός, προς τη γη την οποία εγώ δίνω σ’ αυτούς.»
Όταν ο Ιησούς έφθασε στον Ιορδάνη, τα ύδατα σχίσθηκαν στην παρουσία του λαού του Θεού, με τους ιερείς να βαστάζουν στα χέρια τους την Κιβωτό της Διαθήκης. Καθώς τα ύδατα της θαλάσσης σχίσθηκαν για να επιτρέψουν στο λαό του Θεού να διαβεί ως διά ξηράς κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο, έτσι επίσης και κατά την είσοδο στη γη της επαγγελίας ο Ιορδάνης ποταμός σχίσθηκε για να διαβεί ο λαός του Θεού προς τον τόπο του τελικού του προορισμού.
Όταν ο Ιησούς έφθασε στον Ιορδάνη, τα ύδατα σχίσθηκαν στην παρουσία του λαού του Θεού, με τους ιερείς να βαστάζουν στα χέρια τους την Κιβωτό της Διαθήκης. Καθώς τα ύδατα της θαλάσσης σχίσθηκαν για να επιτρέψουν στο λαό του Θεού να διαβεί ως διά ξηράς κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο, έτσι επίσης και κατά την είσοδο στη γη της επαγγελίας ο Ιορδάνης ποταμός σχίσθηκε για να διαβεί ο λαός του Θεού προς τον τόπο του τελικού του προορισμού.
«Ιδού η κιβωτός της διαθήκης του Κυρίου όλης της γης διαπερνά τον Ιορδάνη. Ορίστε ανάμεσά σας δώδεκα άνδρες από τους υιούς Ισραήλ, έναν από κάθε φυλή, και μόλις θα πατήσουν τα πόδια των ιερέων που μεταφέρουν την κιβωτό της διαθήκης του Κυρίου όλης της γης στα νερά του Ιορδάνη, θα συμβεί να χαθεί το νερό του Ιορδάνη και το νερό που θα συνεχίζει να έρχεται θα σταματήσει.»
Ο Κύριος διέταξε ακόμα το Ιησού του Ναυή να πάρει δώδεκα λίθους από τον ποταμό Ιορδάνη και να τους τοποθετήσει μαζί σε ένα μέρος, κάνοντας ένα σωρό εκεί όπου είχε διαβεί ο λαός, για να παραμείνουν «εις μνημόσυνον τοις υιοίς Ισραήλ έως του αιώνος» για ό,τι είχε κάνει γι’ αυτούς ο Κύριος.
Ο Κύριος διέταξε ακόμα το Ιησού του Ναυή να πάρει δώδεκα λίθους από τον ποταμό Ιορδάνη και να τους τοποθετήσει μαζί σε ένα μέρος, κάνοντας ένα σωρό εκεί όπου είχε διαβεί ο λαός, για να παραμείνουν «εις μνημόσυνον τοις υιοίς Ισραήλ έως του αιώνος» για ό,τι είχε κάνει γι’ αυτούς ο Κύριος.
«Και έτσι έπραξαν οι υιοί Ισραήλ, όπως διέταξε ο Κύριος τον Ιησού, και αφού πήραν δώδεκα πέτρες από τον Ιορδάνη όπως ακριβώς διέταξε ο Κύριος τον Ιησού μετά το πέρας της διαβάσεως των υιών Ισραήλ και τις έφεραν μαζί τους στο στρατόπεδό τους, τις άφησαν εκεί. Τοποθέτησε δε και ο Ιησούς κι άλλες δώδεκα πέτρες μέσα στον Ιορδάνη εκεί όπου πέρασαν τα πόδια των ιερέων που βάσταζαν την κιβωτό της διαθήκης του Κυρίου και βρίσκονται εκεί μέχρι σήμερα. Στάθηκαν δε οι ιερείς που βάσταζαν την κιβωτό της διαθήκης στον Ιορδάνη μέχρις ότου να ολοκληρώσει ο Ιησούς όλα αυτά που τον διέταξε ο Κύριος να αναγγείλει στο λαό και έσπευσε μετά ο λαός και διάβηκαν όλοι.»
Μετά τη διάβαση του λαού διά μέσου του Ιορδάνη, «ώρμησεν το ύδωρ του Ιορδάνου κατά χώραν και επορεύετο καθά εχθές και τρίτην ημέραν δι’ όλης της κρηπίδος» (Ιησ. 4:18). Αυτό το εξαίσιο θαύμα έγινε μέρος της ζωντανής μνήμης του Ισραήλ και αυτό το γεγονός εορταζόταν από τότε από το λαό του Θεού στη λατρεία του. Οι ψαλμοί που αναθυμούνται αυτή τη θεία ενέργεια ψάλλονται από την Εκκλησία στην εορτή των Θεοφανείων ως προεικονίσεις της τελικής πράξεως του Θεού για τη σωτηρία όλων των ανθρώπων με το θάνατο και την Ανάσταση του Χριστού Του, του αγαπητού Του Υιού που βαπτίσθηκε στα ίδια Ιορδάνεια νάματα.
Ο ποταμός Ιορδάνης σχίσθηκε επίσης κατά τη διέλευση του Ηλία και του Ελισαίου, ένα γεγονός που ξαναφέρνουμε στη μνήμη στην ακολουθία των Θεοφανείων (Β’ Βασιλ. 2). Και ήταν από τον Ιορδάνη που ο Ηλίας ανελήφθη στους ουρανούς με σκοπό να επιστρέψει ξανά, καθώς αναφέρει η παράδοση, για να ετοιμάσει την οδό για τον ερχομό του Μεσσία (Ματθ. 17:9-13) Ήταν επίσης στον Ιορδάνη που ο Νεεμάν ο Σύρος καθαρίστηκε από τη λέπρα του, σημείο στο οποίο παραπέμπει ο Ιησούς ως προεικόνιση της σωτηρίας όλων των ανθρώπων, και όχι μόνο των Ισραηλιτών (Λουκ. 4:47). Στην περιγραφή της θεραπείας του Νεεμάν δίνεται για άλλη μια φορά έμφαση στην ξεχωριστή σημασία του Ιορδάνη.
«Και έστειλε ο Ελισαίος αγγελιαφόρο προς αυτόν, λέγοντας: Πήγαινε και λούσου εφτά φορές στον Ιορδάνη και θα γίνει υγιής η σάρκα σου και θα καθαρισθείς. Και θύμωσε ο Νεεμάν και έφυγε και είπε: Ιδού, έλεγα μάλιστα πως θα βγει εις συνάντησή μου και θα σταθεί μπροστά μου και θα επικαλεσθεί το όνομα του Θεού του και θα βάλει το χέρι του στο μέρος της αρρώστιας και θα θεραπεύσει τη λέπρα. Δεν είναι καλοί οι ποταμοί Αβανά και Φαρφάρ της Δαμασκού πότερο από τον Ιορδάνη και από όλα τα ύδατα του Ισραήλ; Τί κι αν πάω να λουσθώ σ’ αυτούς και να καθαρισθώ; Και άλλαξε δρόμο και έφυγε θυμωμένος. Και πλησίασαν οι δούλοι του και του είπαν: Ο προφήτης δε σου είπε δα και κανένα μεγάλο πράγμα, δε θα το τηρήσεις; Απλά σου είπε λούσου και θα καθαρισθείς. Και κατέβηκε ο Νεεμάν και βαπτίσθηκε στον Ιορδάνη εφτά φορές σύμφωνα με το λόγο του Ελισαίου και έγινε υγιής η σάρκα του, όπως η σάρκα μικρού παιδιού, και καθαρίσθηκε.»
Δεν μπορούμε να πλυθούμε σε οποιονδήποτε ποταμό και να καθαρισθούμε; Η απάντηση του Θεού είναι: όχι. Μόνο στον Ιορδάνη, με το βάπτισμα του Χριστού, καθαριζόμαστε από όλες μας τις αμαρτίες. Μόνο διά μέσου του Ιορδάνη εισερχόμαστε στη χώρα των ζώντων, στη γη της επαγγελίας της Βασιλείας του Θεού. Μόνο διά των αγιασμένων υδάτων του Ιορδάνη μάς εξαγιάζει ο Θεός για πάντα.
Ο ποταμός Ιορδάνης σχίσθηκε επίσης κατά τη διέλευση του Ηλία και του Ελισαίου, ένα γεγονός που ξαναφέρνουμε στη μνήμη στην ακολουθία των Θεοφανείων (Β’ Βασιλ. 2). Και ήταν από τον Ιορδάνη που ο Ηλίας ανελήφθη στους ουρανούς με σκοπό να επιστρέψει ξανά, καθώς αναφέρει η παράδοση, για να ετοιμάσει την οδό για τον ερχομό του Μεσσία (Ματθ. 17:9-13) Ήταν επίσης στον Ιορδάνη που ο Νεεμάν ο Σύρος καθαρίστηκε από τη λέπρα του, σημείο στο οποίο παραπέμπει ο Ιησούς ως προεικόνιση της σωτηρίας όλων των ανθρώπων, και όχι μόνο των Ισραηλιτών (Λουκ. 4:47). Στην περιγραφή της θεραπείας του Νεεμάν δίνεται για άλλη μια φορά έμφαση στην ξεχωριστή σημασία του Ιορδάνη.
«Και έστειλε ο Ελισαίος αγγελιαφόρο προς αυτόν, λέγοντας: Πήγαινε και λούσου εφτά φορές στον Ιορδάνη και θα γίνει υγιής η σάρκα σου και θα καθαρισθείς. Και θύμωσε ο Νεεμάν και έφυγε και είπε: Ιδού, έλεγα μάλιστα πως θα βγει εις συνάντησή μου και θα σταθεί μπροστά μου και θα επικαλεσθεί το όνομα του Θεού του και θα βάλει το χέρι του στο μέρος της αρρώστιας και θα θεραπεύσει τη λέπρα. Δεν είναι καλοί οι ποταμοί Αβανά και Φαρφάρ της Δαμασκού πότερο από τον Ιορδάνη και από όλα τα ύδατα του Ισραήλ; Τί κι αν πάω να λουσθώ σ’ αυτούς και να καθαρισθώ; Και άλλαξε δρόμο και έφυγε θυμωμένος. Και πλησίασαν οι δούλοι του και του είπαν: Ο προφήτης δε σου είπε δα και κανένα μεγάλο πράγμα, δε θα το τηρήσεις; Απλά σου είπε λούσου και θα καθαρισθείς. Και κατέβηκε ο Νεεμάν και βαπτίσθηκε στον Ιορδάνη εφτά φορές σύμφωνα με το λόγο του Ελισαίου και έγινε υγιής η σάρκα του, όπως η σάρκα μικρού παιδιού, και καθαρίσθηκε.»
Δεν μπορούμε να πλυθούμε σε οποιονδήποτε ποταμό και να καθαρισθούμε; Η απάντηση του Θεού είναι: όχι. Μόνο στον Ιορδάνη, με το βάπτισμα του Χριστού, καθαριζόμαστε από όλες μας τις αμαρτίες. Μόνο διά μέσου του Ιορδάνη εισερχόμαστε στη χώρα των ζώντων, στη γη της επαγγελίας της Βασιλείας του Θεού. Μόνο διά των αγιασμένων υδάτων του Ιορδάνη μάς εξαγιάζει ο Θεός για πάντα.
«Στρεφόταν παλιά ο Ιορδάνης ποταμός διά της μηλωτής (δέρμα προβάτου) του Ελισαίου, καθώς ο Ηλίας ανέβαινε στον ουρανό, και διαιρούνταν τα ύδατα σε δύο μέρη. Και έγινε η υγρή οδός ξερή προτυπώνοντας αληθινά το βάπτισμα διά του οποίου εμείς διαπερνούμε τη ρευστή διάβαση του βίου. Ο Χριστός φανερώθηκε στον Ιορδάνη για να αγιάσει τα ύδατα.»
«Καθώς σε είδε, Δέσποτα, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος να έρχεσαι προς αυτόν, έμεινε κατάπληκτος ως δούλος ευγνώμων και μέσα στο φόβο του κραύγαζε: Τί είδους ταπείνωση, τί είδους φτώχεια είναι αυτή που περιβάλλεσαι, Σωτήρα; Εσύ που από τον πλούτο της αγαθότητάς Σου τον πεσμένο άνθρωπο ανύψωσες ως εύσπλαχνος με το να τον ντυθείς ο ίδιος.»
«Καθώς σε είδε, Δέσποτα, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος να έρχεσαι προς αυτόν, έμεινε κατάπληκτος ως δούλος ευγνώμων και μέσα στο φόβο του κραύγαζε: Τί είδους ταπείνωση, τί είδους φτώχεια είναι αυτή που περιβάλλεσαι, Σωτήρα; Εσύ που από τον πλούτο της αγαθότητάς Σου τον πεσμένο άνθρωπο ανύψωσες ως εύσπλαχνος με το να τον ντυθείς ο ίδιος.»
«Ο Ιησούς του Ναυή διαπερνώντας το λαό στον Ιορδάνη ποταμό μαζί με την κιβωτό του Θεού προτύπωνε τη μελλοντική ευεργεσία. Διότι προτυπώνει πνευματικά η μυστική διάβασή τους την εικόνα της αναμορφώσεώς μας και τον αψευδή τύπο της αναγεννήσεώς μας. Ο Χριστός φανερώθηκε στον Ιορδάνη για να αγιάσει τα ύδατα.»
«Μέγα και φοβερό μυστήριο τελείται. Ο Δεσπότης των όλων, για να καθαρίσει όλους τους θνητούς, βαπτίζεται από το χέρι του δούλου.»
«Έτρεμε το χέρι του Προδρόμου όταν της αχράντου κορυφής Σου άγγιζε. Στράφηκε προς τα πίσω ο Ιορδάνης ποταμός, μη τολμώντας να Σε υπηρετήσει. Διότι αυτός που ντράπηκε τον Ιησού του Ναυή, πώς δε θα δείλιαζε Αυτόν που τον δημιούργησε; Όμως εκπλήρωσες κάθε σου σχέδιο, Σωτήρα μας, για να σώσεις με τη φανέρωσή Σου τον κόσμο, Συ που μόνος είσαι φιλάνθρωπος».
(π. Thomas Hopko, «Χειμωνιάτικη Πασχαλιά», εκδ. Ακρίτας, σ. 227-236)
«Μέγα και φοβερό μυστήριο τελείται. Ο Δεσπότης των όλων, για να καθαρίσει όλους τους θνητούς, βαπτίζεται από το χέρι του δούλου.»
«Έτρεμε το χέρι του Προδρόμου όταν της αχράντου κορυφής Σου άγγιζε. Στράφηκε προς τα πίσω ο Ιορδάνης ποταμός, μη τολμώντας να Σε υπηρετήσει. Διότι αυτός που ντράπηκε τον Ιησού του Ναυή, πώς δε θα δείλιαζε Αυτόν που τον δημιούργησε; Όμως εκπλήρωσες κάθε σου σχέδιο, Σωτήρα μας, για να σώσεις με τη φανέρωσή Σου τον κόσμο, Συ που μόνος είσαι φιλάνθρωπος».
(π. Thomas Hopko, «Χειμωνιάτικη Πασχαλιά», εκδ. Ακρίτας, σ. 227-236)
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ: http://www.agioritikovima.gr/
Περγαμηνός Κώδικας
Posted by ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ at Ιανουαρίου 6, 2013
O Κώδικας
Claromontanus (Codex Claromontanus, Dp, 06) είναι ένας δίγλωσσος
(ελληνικά – λατινικά) κεφαλαιογράμματος περγαμηνός κώδικας βιβλίων της Καινής
Διαθήκης, που ανάγεται χρονικά στον 5o-6o αιώνα μ.Χ.
Στις 533 σελίδες που
τον αποτελούν, περιλαμβάνει τις Επιστολές του Απ. Παύλου (όπου μάλιστα η
επιστολή προς Κολοσσαείς προηγείται αυτής προς Φιλιππησίους), καθώς επίσης και
έναν στιχομετρικό κατάλογο των Κανόνων της Παλαιάς και της Διαθήκης, ο οποίος
προφανώς αποτελεί μεταγενέστερη προσθήκη στον εν λόγω κώδικα. Εδώ αξίζει να
αναφερθεί ότι από τον κατάλογο αυτό απουσιάζουν η προς Φιλιππησίους, οι Α´ και
B´ προς Θεσσαλονικείς, καθώς και η προς Εβραίους επιστολές, ενώ μνημονεύονται
άλλα πρωτοχριστιανικά κείμενα, όπως η Επιστολή Βαρνάβα, ο Ποιμήν του Ερμά, οι
απόκρυφες Πράξεις Παύλου και η απόκρυφη Αποκάλυψις Πέτρου. Δύο επίσης παλίμψηστα
φύλλα (162 και 163), που κάτω από το χριστιανικό κείμενο διασώζουν αποσπάσματα
από την τραγωδία του Ευρυπίδη Φαέθων και έχουν πλέον αποσπαστεί από
αυτόν αποτελώντας πλέον τον Cod. Gr. 107 B της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας,
ανήκαν και αυτά αρχικά στο σώμα του εν λόγω κώδικα.
Οι διαστάσεις καθεμιάς
από τις σελίδες του Κώδικα Claromontanus είναι 24,5 x 19,5 εκ., περιλαμβάνει δε
μόνο μία στήλη κειμένου ανά σελίδα, που με τη σειρά της αποτελείται από 21
σειρές. Το λατινικό και ελληνικό κείμενο παρατίθεται αντικριστά, ανά
σελίδα.
Η σημασία του εν λόγω
κώδικα είναι μεγάλη, καθώς οι ειδικοί του χώρου βρίσκουν στο κείμενο που
διαζώζει μια πρώιμη μορφή του λεγομένου Δυτικού Κειμένου των βιβλίων της Κ.Δ.,
βασικό χαρακτηριστικό του οποίου είναι οι συχνές παραμβάσεις στο πρωτότυπο
κείμενο της Κ.Δ., ενίοτε δε και η παρουσία επεξηγηματικών
προσθηκών.
Ο Κώδικας
Claromontanus είναι επίσης γνωστός και ως Codex Bezae Claromontanus, από το
όνομα του Καλβινιστή θεολόγου Theodore Beza που τον προσέφερε στην πόλη του
Clermont-en-Beauvaisis της Πικαρδίας (Γαλλία), και ο οποίος υπήρξε και ο πρώτος
ερευνητής και εκδότης του.
Σήμερα ο Codex Bezae
Claromontanus φυλάσσεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας (Gr. 107), η οποία
μάλιστα πρόσφατα προχώρησε στην ψηφιοποίηση και ανάρτησή του στο διαδίκτυο.
ΠΗΓΗ:http://blogs.sch.gr/kantonopou/
Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2013
Από Βουδιστής, Ορθόδοξος
O Αλέξιος Setir Cahyadi περιγράφει
την συγκλονιστική του ιστορία. Πως τον κέρδισε η θρησκεία μας και άφησε τον
Βουδισμό.
Σας την
παρουσιάζουμε:
"Αφιερώνω αυτή τη μαρτυρία στην
Αγία Τριάδα, με την καρδιά γεμάτη ευχαριστίες που δεν μπορούν να εκφραστούν
πλήρως με λέξεις, σαν ελάχιστο δείγμα ταπεινής ευγνωμοσύνης καΙ βαθειας
εξυμvήσεως του ενδόξου ονόματος του Θεού, επειδή η Χάρη Του με βοήθησε να
γνωρίσω το αληθινό φως, που είναι ο Σωτήρας της ψυχής.
Γεννήθηκα καΙ μεγάλωσα σε
βουδδιστική οικογένεια και με ζήλο παρακολούθησα τη βουδδιστική διδασκαλία. Έτσι
έγινα τόσο καλός βουδδιστής, ώστε κατόρθωσα να φέρω στο Βουδδισμό και τη
μωαμεθανή μνηστή μου. Παντρευτήκαμε σύμφωνα με το βουδδιστικό
τυπικό.
Κατά τη διάρκεια του γάμου μας δεν
είχα καμμιά ιδιαίτερη θρησκευτική εμπειρία σαν βουδδιστής. Λίγο αργότερα οι
περιστάσεις με ανάγκασαν να εγκαταλείψω το χωριό μου και εγκατασταθώ στην πόλη
Solo. Εκεί άρχισα να εργάζομαι στους σιδηροδρόμους, προς απογοήτευση της
οικογένειας μου, η οποία ήθελε να γίνω διδάσκαλος του Βουδισμού.
Όσο καιρό εργαζόμουν στους
σιδηροδρόμους (μετά εργάστηκα σε Ασφαλιστική Εταιρεία) έμενα σε μια συνοικία
ότου κατοικούσαν πολλές χριστιανικές oικογένειες. Εκείνη την εποχή είχα την
ευλογία να αποκτήσω δύο παιδιά, και τα δύο κορίτσια. Η μεγαλύτερη κόρη μου είχε
πολλές χριστιανές φίλες. Μερικές άπ’ αυτές παρακολουθούσαν το Κατηχητικό σχολείο
της περιοχής. Η κόρη μου ήθελε να πηγαίνει μαζί τους στο Κατηχητικό, αλλά εγώ
της το απαγόρευα. Εκείνη όμως έκλαιγε και ζητούσε να πηγαίνει. Τελικά
αναγκάστηκα να υποχωρήσω.
Μια μέρα η κόρη μου έφερε μια
μικρή καινή Διαθήκη, την οποία της είχαν δώσει στο Κατηχητικό. Από περιέργεια
διάβαζα αυτό το μικρό βιβλίο, όταν είχα καιρό και αισθανόμουν ότι από κάπου μου
εδίδετο η ικανότητα κατανοήσεώς του. Τώρα γνωρίζω ότι αυτό ήταν ο φωτισμός του
Αγίου Πνεύματος. Σιγά-σιγά άρχισα να καταλαβαίνω πόσο μοναδική και διαφορετική
είναι η χριστιανική διδασκαλία, σε σύγκριση με τη διδασκαλία, που εγώ πριν
θεωρούσα σωστή. Η μοναδικότητα της μου αύξησε την επιθυμία να μάθω περισσότερα
γι’ αυτήν την καινούργια και παράξενη χριστιανική διδασκαλία. Όσο διάβαζα, τόσο
με συνέπαιρνε. Τελικά αποφάσισα ότι έπρεπε κάτι να κάνω. Ένας χριστιανός
(προτεστάντης) φίλος με πήγε σε μια σύναξη προσευχής στο Solo. Δεν είχα όμως
διδαχθεί να είμαι μέλος οποιασδήποτε Εκκλησίας, ούτε την αναγκαιότητα του
Βαπτίσματος. Αυτή η προτεσταντική σύναξη προσευχής έδιδε και τη Θεία Κοινωνία,
χωρίς την παρουσία χειροτονημένου κληρικού.
Μια μέρα, σε μια συγκέντρωση
διαφόρων χριστιανών, συνάντησα κάποιον που φαινόταν ότι είχε πλατειά γνώση της
χριστιανικής διδασκαλίας και μεγάλη σοφία. Ήταν ο π. Δανιήλ Bambang. Δεν γνώριζα
τότε ότι ήταν ορθόδοξος Ιερέας. Από επιθυμία να μάθω περισσότερα για την ορθή
πίστη, ζήτησα να παρακολουθώ τα δικά του μαθήματα. Έτσι κατηχήθηκα στην
Ορθοδοξία επί αρκετούς μήνες.
Στη συνέχεια, με τη Χάρη του
Παντοδύναμου Θεού και χωρίς κανείς να με αναγκάσει, βαπτίστηκα ορθόδοξος στο
όνομα της Αγίας Τριάδος. Τώρα γνωρίζω ότι είμαι στις αγκάλες της Αποστολικής
Εκκλησίας, στους κόλπους της αληθινής αρχικής Εκκλησίας. Η πνευματική μου
αναζήτηση έχει βρει το λιμάνι της αναπαύσεως κι η καρδιά μου έχει τη βεβαιότητα
ότι βρίσκομαι στην αληθινή και αναλλοίωτη πίστη των Αγίων Αποστόλων, η οποία
έχει διατηρηθεί ακεραία από την Ορθόδοξη Εκκλησία, διά μέσου των αιώνων. Είθε η
δόξα και η λατρεία να αποδίδονται στο όνομα του Ενός και Μοναδικού Θεού· της
Υπεραγίας Τριάδος· του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.
Αμήν.
Αρχαία Ελληνικά
Φράσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας που «επέζησαν» μέχρι σήμερα
Παρ’ όλες τις επιρροές που έχει δεχθεί η γλώσσα μας, εντούτοις χρησιμοποιούμε στον καθημερινό λόγο, εκφράσεις αυτούσιες, προερχόμενες από την αρχαία Ελληνική. Αυτές αποτελούν την απόδειξη ότι η γλώσσα είναι το μοναδικό πολιτισμικό κληροδότημα, το οποίο παραμένει ανεπηρέαστο από το χρόνο.
Είναι
λοιπόν χρήσιμο να μάθουμε ή να θυμηθούμε, από που προέρχονται και από ποιούς
ελέχθησαν για πρώτη φορά
- Αιδώς
Αργείοι: όταν
θέλουμε να καταδείξουμε αισθήματα ντροπής αναφερόμενοι σε…. κάποιον άλλο.
Ειπώθηκε
από τον Στέντορα (σε έντονο ύφος) προς τους Αργείους κατά τη διάρκεια του
Τρωικού πολέμου, με σκοπό να τους ανυψώσει το ηθικό όταν ο Αχιλλέας αποχώρησε
από τη μάχη. (Ομήρου Ιλιάδα – Ε 787)
-
Αντίπαλον δέος: όταν αναφερόμαστε σε ισχυρό αντίπαλο. (Θουκυδίδης – Γ 11)
- Από
μηχανής θεός: μη αναμενόμενη βοήθεια – λύση – συνδρομή σε κάποιο πρόβλημα
ή δύσκολη κατάσταση.
Προέρχεται
από θεατρικό τέχνασμα στην αρχαία Ελλάδα που χρησιμοποιούσαν οι τραγικοί
ποιητές όταν ήθελαν να δώσουν διέξοδο στη πλοκή του έργου και στο οποίο κατά τη
διάρκεια της παράστασης εμφανιζόταν ένας Θεός επάνω σε εναέρια κατασκευή
(γερανός).
- Αρχή
άνδρα δείκνυσι: όταν οι πράξεις – έργα χαρακτηρίζουν τον άνθρωπο στον οποίο
αναφερόμαστε. (Βίας ο Πριηνεύς – Σοφοκλής…. Αντιγόνη 62)
- Ασκοί
του Αιόλου: σε περιπτώσεις επικείμενων δεινών – καταστροφών.
Ο Αίολος
έδωσε έναν ασκό στον Οδυσσέα ο οποίος περιείχε ανέμους. Όταν λοιπόν οι
σύντροφοι του Οδυσσέα άνοιξαν τον ασκό, απελευθερώθηκαν οι άνεμοι και παρέσυραν
το πλοίο στο νησί των Λαιστρυγόνων. (Ομήρου Οδύσσεια Κ 1-56)
-
Αχίλλειος πτέρνα: αδύνατο σημείο
Η φράση
προέρχεται από το μύθο του Αχιλλέα, σύμφωνα με τον οποίο, όταν τον βύθιζε στο
αθάνατο νερό η μητέρα του, επειδή τον κρατούσε από τη φτέρνα, στο συγκεκριμένο
σημείο του σώματός του παρέμεινε θνητός.
- Βίος
αβίωτος : ζωή ανυπόφορη. (Χίλων Ο Λακεδαιμόνιος)
- Γαία
πυρί μειχθήτω: σε περιπτώσεις καταστροφής, όταν θέλουμε να δώσουμε έμφαση.
- Γη
και ύδωρ: υποδηλώνει περιπτώσεις υποταγής , πλήρους υποχώρησης, παράδοσης
άνευ όρων.
Η φράση
προέρχεται από τον Ηρόδοτο, σύμφωνα με τον οποίο οι Πέρσες απεσταλμένοι ζήτησαν
από τους Σπαρτιάτες γη και ύδωρ σε ένδειξη υποταγής. (Ηροδότου Ιστορία V 17-18)
-
Γόρδιος δεσμός: αναφέρεται σε περιπτώσεις δύσκολων προβλημάτων (άλυτων).
Η φράση
λέγεται σε περιπτώσεις δύσκολων καταστάσεων, όπως αυτή που αντιμετώπισε ο Μέγας
Αλέξανδρος, όταν προσπάθησε να λύσει ένα πολύπλοκο κόμπο, το «γόρδιο δεσμό» τον
οποίον σύμφωνα με τον χρησμό όποιος τον έλυνε θα γινόταν κυρίαρχος της Ασίας.
(Αρριαννού 11 3)
-
Δαμόκλειος σπάθη: απειλητικές καταστάσεις
Η φράση
προέρχεται από επεισόδιο που συνέβη μεταξύ του τυράννου των Συρακουσών
Διονυσίου και του Δαμοκλή, ενός αυλικού κόλακα , όταν ο πρώτος θέλοντας να
δείξει στο Δαμοκλή πόσο επικίνδυνο ήταν το αξίωμα του τυράννου τον έβαλε να καθίσει
στο θρόνο, ενώ από πάνω του κρεμόταν ξίφος σε μια τρίχα αλόγου.
- Διέβην τον Ρουβίκωνα : σε περιπτώσεις που λαμβάνεται μία
παράτολμη απόφαση.
Η φράση
αποδίδεται στον Ιούλιο Καίσαρα ο οποίος όταν το 49 π.Χ. αποφάσισε να κηρύξει
εμφύλιο πόλεμο στην Ιταλία, πέρασε με το στρατό του τον ποταμό Ρουβίκωνα
κατευθυνόμενος προς την Ρώμη.
-
Δούρειος Ίππος: αναφέρεται σε περιπτώσεις δολιότητας, ή δώρων τα οποία
υποκρύπτουν δόλο.
Η φράση
προέρχεται από τον Όμηρο και αναφέρεται κατά την περίοδο των Τρωικών πολέμων
τότε που οι Έλληνες ενώ χάρισαν στους Τρώες ξύλινο άλογο μεγάλων διαστάσεων ως
αφιέρωμα στους Θεούς, στο εσωτερικό του ήταν κρυμμένοι ο Οδυσσέας με τους
συντρόφους του, οι οποίοι άνοιξαν τις πύλες της Τροίας στους υπόλοιπους Έλληνες
(Ομήρου Οδύσσεια λ 529)
-
Δρακόντεια μέτρα: αναφέρεται σε περιπτώσεις λήψης αυστηρών – σκληρών μέτρων
Η φράση
προέρχεται από τον Δράκοντα (7ος αιώνας π.Χ) αρχαίο νομοθέτη των Αθηνών, ο
οποίος ήταν γνωστός για τους αυστηρούς και σκληρούς νόμους που επέβαλε.
- Eξ
απαλών ονύχων: αναφέρεται στην νηπιακή ηλικία κυριολεκτικά, ή σε παλαιότερη
χρονική περίοδο μεταφορικά.
Η φράση
χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τη νηπιακή ηλικία κατά την οποία ο άνθρωπος
έχει μαλακά νύχια.
- Έπεα
πτερόεντα: αερολογίες, αβάσιμα επιχειρήματα.
Ομηρική
έκφραση βασισμένη στην αντίληψη ότι τα λόγια όταν εκστομίζονται τα παίρνει ο
αέρας. (Ομήρου Ιλιάδα Α 201)
- Επί
ξυρού ακμής : στην κόψη του ξυραφιού, σε πολύ κρίσιμη κατάσταση, σε
κρίσιμο σημείο.
Ομηρική
φράση η οποία ειπώθηκε από το Νέστορα στο Διομήδη στην προσπάθειά του να τον
παροτρύνει για συμμετοχή στον πόλεμο εναντίον των Τρώων. (Ομήρου Ιλιάδα Κ 173)
-
Εκατόμβη: Θυσία με πολλά θύματα, μεγάλη απώλεια.
Εκατόμβη
στην αρχαία Ελλάδα ονόμαζαν την θυσία κατά την οποία γινόταν προσφορά από εκατό
βόδια στους θεούς. (Ομήρου Ιλιάδα Α 65)
- Ες
αύριον τα σπουδαία: Αργότερα θα ασχοληθούμε με τα σοβαρά ζητήματα – θέματα,
αναβολή.
Τη φράση
είπε ο Θηβαίος Αρχίας, όταν έλαβε το γράμμα που τον προειδοποιούσε ότι
κινδυνεύει από τον Πελοπίδα. (Πλουτάρχου Πελοπ. 10)
- Ή ταν ή επί τας : Ή θα την φέρεις νικητής (ασπίδα) ή θα σε φέρουν
επάνω της νεκρό……………..ή θα επιτύχουμε, ή θα αποτύχουμε.
Τη φράση
έλεγαν οι Σπαρτιάτισσες μητέρες στα παιδιά τους, όταν τους έδιναν την ασπίδα
για τον πόλεμο. (Πλουτάρχου Λακεδαιμ. Αποφθ.16)
- Ήξεις
αφήξεις: Λέγεται
όταν κάποιος αλλάζει συνεχώς γνώμη.
Η φράση
προέρχεται από το χρησμό του μαντείου των Δελφών « ήξεις αφήξεις ου θνήξεις εν
πολέμω». Η θέση του κόμματος πριν ή μετά το αρνητικό μόριο ου, καθορίζει και τη
σημασία του χρησμού.
-
Κέρβερος: Σκληρός, ανυποχώρητος.
Προέρχεται
από το ομώνυμο τέρας που φύλαγε τον Άδη και δεν επέτρεπε την είσοδο.
- Κέρας
Αμαλθείας: Παραπέμπει σε πλούτο – αφθονία υλικών αγαθών.
Η φράση
προέρχεται από περιστατικό όπου η Αμάλθεια έτρεφε το μικρό Δία με κέρατο
κατσίκας γεμάτο γάλα και μέλι.
- Και
συ τέκνον Βρούτε: Φράση που απευθύνεται σε πρόσωπα που προδίδουν την
εμπιστοσύνη μας.
Την είπε ο
Καίσαρας, όταν αναγνώρισε τον Βρούτο ανάμεσα στους δολοφόνους του.
-
Κόπρος του Αυγείου: Συγκεντρωμένες ατασθαλίες – καταστάσεις οι οποίες δύσκολα
διορθώνονται.
Η φράση
προέρχεται από άθλο του Ηρακλή, κατά τον οποίο καθάρισε την κοπριά από τους
στάβλους του Αυγείου.
- Ιδού
η Ρόδος ιδού και το πήδημα: Λέγεται για όσους υπερηφανεύονται και καυχώνται για
ανεπιβεβαίωτα κατορθώματα και καλούνται να αποδείξουν ότι λένε την αλήθεια.
Η φράση
προέρχεται από Αισώπειο μύθο σύμφωνα με τον οποίο κάποιος ισχυριζόταν ότι κάποτε
στη Ρόδο έκανε ένα πολύ μεγάλο άλμα και του ζήτησαν να το επαναλάβει λέγοντάς
του την παραπάνω φράση. (Αισώπου Μύθοι «Ανήρ Κομπαστής»)
-
Mηδένα προ του τέλους μακάριζε : Μην βιάζεσαι να μακαρίσεις κάποιον πριν
το τέλος.
Με αυτή τη
φράση σχολίασε ο Σόλωνας τους θησαυρούς του Κροίσου, όταν ο τελευταίος τους
έδειξε με υπερηφάνεια. (Ηροδότου Ι 32 7)
- Κύκνειο άσμα: Η τελευταία ενέργεια – πράξη – έργο κάποιου.
Προέρχεται
από το τελευταίο τραγούδι του κύκνου πριν το θάνατό του. (Πλάτωνος Φαίδων 84 Ε)
- Ιστός
της Πηνελόπης : Λέγεται για έργο που δεν τελειώνει.
Η φράση
είναι από τον Όμηρο όπου στην Οδύσσεια αναφέρεται στην Πηνελόπη η οποία ύφαινε
ένα ύφασμα την ημέρα και το ξήλωνε τη νύχτα, θέλοντας να ξεγελάσει τους
μνηστήρες μέχρι να γυρίσει ο Οδυσσέας από την Τροία. (Ομήρου Οδύσσεια τ 149)
- Κουτί
της Πανδώρας : Εμφάνιση πολλών δεινών ταυτόχρονα.
Η φράση
προέρχεται από τη μυθολογία, σύμφωνα με την οποία ο Δίας για να τιμωρήσει τους
ανθρώπους έδωσε στην Πανδώρα ως δώρο ένα κιβώτιο γεμάτο με όλες τις συμφορές,
με αποτέλεσμα μόλις το άνοιξε να βγουν όλα τα δεινά, εκτός από την ελπίδα.
- Ο
κύβος ερρίφθη: Η απόφαση έχει ληφθεί.
Τη φάση
είπε ο Καίσαρας όταν αποφάσισε να κηρύξει εμφύλιο πόλεμο.
- Προκρούστειος
Κλίνη: Προσαρμογή
κάποιας κατάστασης βάσει συμφέροντος
Προέρχεται
από τον μυθικό κακούργο Προκρούστη ο οποίος έδενε τα θύματά του σε κρεβάτι κι
έπειτα τους έκοβε ή εξάρθρωνε τα πόδια, προκειμένου να τους φέρει σε ίσο μήκος
με το κρεβάτι.
-
Μέμνησο των Αθηναίων : Μην ξεχνάς αυτόν που πρόκειται να εκδικηθείς.
Τη φράση
έλεγε καθημερινά ένας υπηρέτης στο Δαρείο (κατόπιν εντολής του) υπενθυμίζοντας
ότι έπρεπε να τιμωρήσει τους Αθηναίους, διότι συμμετείχαν στην πυρπόληση των
Σάρδεων. (Ηροδότου V 105)
- Μερίς
του λέοντος : Το μεγαλύτερο μερίδιο.
(Αισώπου
μύθοι «Λέων και αλώπηξ»)
-
Κομίζω γλαύκα εις Αθήνας : Όταν λέγονται ήδη γνωστά πράγματα
Η φράση
λέγεται διότι στην Αθήνα η γλαύκα, η κουκουβάγια, ήταν γνωστή, σαν σύμβολο της
Αθήνας και εικονιζόταν παντού, όπως στις στροφές των σπιτιών, στα νομίσματα
κ.λ.π. (Αριστοφάνη, Όρνιθες, 301)
Παρασκευή 4 Ιανουαρίου 2013
Καλημέρα Πάντες ω αδερφοί
Τα κάλαντα των Θεοφανείων της Πάτμου
Ψέλνει με το αυθεντικό Πατμιακό ύφος
ο Πάτμιος κ. Ζήσιμος Βιρβίλλης
Ο Μικρός Αγιασμός
Στὸ Εὐχολόγιο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας
μας ὑπάρχει μία ἀκολουθία πολὺ διαδεδομένη. Αὐτὴ φέρει τὸν τίτλο: «Ἀκολουθία τοῦ
Μικροῦ Ἁγιασμοῦ». Ὡς ἀκολουθία τῆς Ἐκκλησίας μας ἀνήκει στὶς μυστηριακὲς τελετές.
Δηλ. μὲ τὴν ἐπενέργεια τῆς ἐπικλήσεως τοῦ Παναγίου Πνεύματος διὰ τῶν ἱερῶν
καθαγιαστικῶν εὐχῶν καθίσταται τὸ νερό, ἁγιασμός. Ὁ Μικρὸς Ἁγιασμὸς τελεῖται ἀνὰ
πᾶσα στιγμὴ καὶ σὲ κάθε περίπτωση καὶ περίσταση. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι πρῶτα τελεῖται
τὸ κύριο μέρος τῆς ἀκολουθίας καὶ στὸ τέλος ἀνάλογα μὲ τὴν περίσταση
προστίθεται μία ἤ περισσότερες εὐχὲς σχετικὲς μὲ τὸ αἴτημα τῶν πιστῶν ποὺ τελοῦν
αὐτὴν τὴν ἀκολουθία. Π.χ. προσκαλεῖται ὁ ἱερέας νὰ
τελέσει Μικρὸ Ἁγιασμὸ σὲ νέα οἰκία ἐνοριτῶν του. Ὁ ἱερέας διαβάζει τὸν γνωστὸ
Μικρὸ Ἁγιασμὸ καὶ στὸ τέλος προσθέτει τὴν ἰδιαίτερη «εὐχὴ ἐπὶ θεμελίου οἴκου» ἤ
«εὐχὴ ὅταν μέλλῃ τις εἰσελθεῖν εἰς οἶκον νέον» (βλ. Μικρὸν Εὐχολόγιον). Θὰ
λέγαμε μὲ ἁπλὰ λόγια ὅτι ὁ Μικρὸς Ἁγιασμὸς εἶναι μιὰ ἀκολουθία ποὺ συνδέεται καὶ
ταιριάζει μὲ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Μικρὸς Ἁγιασμός, κατὰ
τὴν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας, τελεῖται συνήθως στοὺς Ἱεροὺς Ναοὺς κάθε Πρωτομηνιά.
Ἐπίσης τελεῖται καὶ στὰ σπίτια τῶν πιστῶν. Δὲν ὑπάρχει κανένας ἀπολύτως κανόνας
γιὰ τὴν συχνότητα τῆς τελέσεώς του. Μπορεῖ ὅμως ὁ κάθε πιστὸς νὰ ἁγιάζει τὸ
σπίτι του προσκαλώντας στὸ σπίτι του τὸν ἱερέα καὶ νὰ τελεῖ τὸν Μικρὸ Ἁγιασμὸ ὅποτε
ὑπάρχει ἀνάγκη καὶ κάποιος λόγος.
Γιὰ τὴν τέλεση τοῦ Μικροῦ Ἁγιασμοῦ ἀπαιτοῦνται ἐκ μέρους τῶν πιστῶν τὰ κάτωθι:
Πρῶτα προετοιμάζεται ὁ χῶρος ὅπου θὰ τελεσθεῖ ὁ Μικρὸς Ἁγιασμός. Συνηθίζεται νὰ
εἶναι ὁ καλύτερος χῶρος τοῦ σπιτιοῦ μας (π.χ. τὸ σαλόνι) ἤ ἐὰν ὑπάρχει κάποιο εἰκονοστάσιο
στὸ σπίτι νὰ τελεῖται σ’ ἐκεῖνον τὸν χῶρο, ποὺ εἶναι ὁ τόπος προσευχῆς τῆς κατ’
οἶκον Ἐκκλησίας. Τοποθετεῖται στὸν χῶρο ποὺ ἐπιλέξαμε ἕνα ψηλὸ τραπέζι στὸ ὕψος
τῆς τραπεζαρίας που τρῶμε. Πάνω στὸ τραπέζι ἁπλώνεται ἕνα καθαρὸ (κατὰ προτίμηση)
λευκὸ τραπεζομάνδηλο κι ἔπειτα τοποθετοῦνται:
α) ἕνα μπόλ ἤ λεκάνη μὲ καθαρὸ νερό,
β) ἕνα ματσάκι βασιλικό (κατὰ προτίμηση) ἤ μιὰ
ὁποιαδήποτε πρασινάδα,
γ) μία εἰκόνα (κατὰ προτίμηση) τοῦ Χριστοῦ ἤ τῆς Παναγίας μὲ τὸ Χριστό, καὶ
φυσικὰ καὶ ἄλλες ὑπάρχουσες εἰκόνες ἁγίων τοῦ σπιτιοῦ,
δ) τὸ λιβανιστήρι (θυμιατό ἤ κατζίον) μὲ καρβουνάκι καὶ θυμίαμα (τὸ καρβουνάκι
καλὸν θὰ εἶναι νὰ ἀνάπτεται ἐκτὸς οἰκίας διότι προκαλεῖ πολλὲς φορὲς ἐκρήξεις
καὶ ζημιές. Στὰ σπίτια εἴθισται νὰ χρησιμοποιεῖται καρβουνόσκονη, ἡ ὁποία ἔχει
τὴν ἰδιότητα ὅταν ἀνάπτεται νὰ εἶναι βραδυφλεγὴς καὶ νὰ μὴν προκαλεῖ νέφος ἀποπνικτικῶν
ἀερίων. Ἐπίσης ποτὲ δὲν τοποθετοῦμε πάνω στὸ ἀναμμένο καρβουνάκι πολλὰ σπυριὰ θυμιάματος,
παρὰ μόνον ἕνα, δύο ἤ τρία κι ἐφόσον φυσικὰ τὸ καρβουνάκι ἔχει ἀποκτήσει λευκὸ
χρῶμα, δηλ. τὴν γκρίζα στάκτη)
ε) τὸ κανδηλάκι (ἐνν. ἕνα κατάλληλο
ποτηράκι μὲ ἔλαιο καθαρὸ καὶ κανδηλήθρα ἀναμμένη (ποτέ στὸ κανδηλάκι μας δὲν καῖμε
διάφορα αἰθέρια ἔλαια ἤ διάφορα ἔλαια ἄλλων καρπῶν, παρὰ μόνον λάδι ἐλιᾶς. Ἐπίσης
ὴ ἀφὴ τῆς κανδήλας θὰ πρέπει νὰ εἶναι χαμηλόφωτη καὶ ὄχι νὰ κάνουμε μεγάλο
φυτίλι γιὰ νὰ φωτίζεται ὅλο τὸ σπίτι ὅπως συνηθίζουν πολλοὶ πιστοί. Ἡ ἀφὴ τῆς
κανδήλας εἶναι σύμβολο. Συμβολίζει τὴν παντοτινὴ ἄσβεστη πίστη τῶν ἀνθρώπων),
στ) δύο κεράκια σὲ κηροπήγια,
στ) δύο κεράκια σὲ κηροπήγια,
ζ) λευκὴ μικρὴ πετσέτα, καὶ
η) τὰ ὀνόματα ὑπὲρ ὑγείας (ποτὲ δὲν
γράφουμε στὸν Μικρὸ Ἁγιασμὸ ὀνόματα ὑπὲρ ἀναπαύσεως κεκοιμημένων καὶ φυσικὰ ποτὲ
δὲν γράφουμε λίστες ὁλόκληρες ὀνομάτων. Καλὸν θὰ εἶναι νὰ γράφονται τὰ ὀνόματα
μόνον τῆς οἰκογενείας γιὰ τὴν ὁποία τελεῖται ὁ Μικρὸς Ἁγιασμός).
Ὁ Ἁγιασμὸς πίνεται ἀπ’ εὐθείας χωρὶς
νηστεία. Ὑπάρχει μιὰ εὐλαβικὴ συνήθεια καθημερινὰ κατὰ τὰ πρωϊνὰ πρὸ τῆς
βρώσεως ὁποιαδήσποτε τροφῆς ἤ ποτοῦ νὰ πίνεται ὁ Ἁγιασμὸς μετὰ τὴν βρώση τοῦ ἀντιδώρου.
Ὁ Ἁγιασμὸς ἐπίσης φυλάσσεται στὸ εἰκονοστάσι τοῦ σπιτιοῦ μας. Ἐπίσης ποτὲ δὲν χαλάει
ὁ Ἁγιασμός. Αὐτὸ τὸ γράφουμε γιατὶ πολλοὶ μπορεῖ νὰ νομίζουν ὅτι ἐὰν περάσουν
δέκα ἤ καὶ παραπάνω χρόνια ὁ Ἁγιασμὸς χαλάει καὶ πρέπει νὰ τὸν πετάξουν. Ὁ Ἁγιασμὸς
εἶναι ἕνα διαρκὲς θαῦμα στὴ ζωὴ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Τὸ μυστικὸ γιὰ τὸ Ἁγιασμὸ
εἶναι ὅτι ὁ Ἁγιασμὸς ποτὲ δὲν χαλάει, μόνον τότε, ὅταν τελεῖται ἀπὸ κανονικὸ Ὀρθόδοξο
κληρικό, δηλ. ἀπὸ ἱερέα ποὺ ἔχει κανονικὴ ἱερωσύνη. Ἀκόμη πρέπει νὰ σημειώσουμε
ὅτι ποτὲ δὲν πρέπει νὰ λαμβάνουμε «ἁγιάσματα» ἀπὸ κανέναν ὅταν δὲν γνωρίζουμε τὴν
ποιότητα τῆς πίστεως ἐκείνου ποὺ μᾶς τὰ προσφέρει. Τὸ κύτταρο τῆς μυστηριακῆς
καὶ ἁγιαστικῆς ζωῆς τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν εἶναι μόνον ἡ ἐνορία τους καὶ τὰ ἱερὰ
σεβάσματά μας, δηλ. τὰ μοναστήρια καὶ τὰ Ἁγιάσματα. Εἶναι οἱ τόποι ποὺ πρέπει νὰ
ἐμπιστευόμαστε ὅλοι μας ἀνεπιφύλακτα.
Ὁ ἱερέας ποὺ προσέρχεται στὴν οἰκία ἐνορίτη
του νὰ τελέσει τὸν Μικρὸ Ἁγιασμὸ ἀπαραιτήτως θὰ πρέπει νὰ φέρει:
α) τὸ ἱερὸν ἐπιτραχήλιον ποὺ εἶναι τὸ ἰδιαίτερο
ἐκείνο πολύχρωμο ὕφασμα ποὺ τὸ φορὰ ὁ ἱερέας ἐπὶ τοῦ τραχήλου του, δηλ. τοῦ
λαιμοῦ του, ἐφόσον πρῶτα τὸ σταυρώσει διὰ τῆς δεξιᾶς του χείρας καὶ πεῖ κάποια
συγκεκριμένη εὐχή,
β) ὁ Τίμιος Σταυρός, τὸ σύμβολο τῆς
πίστεώς μας (συνήθως ὁ Σταυρὸς αὐτὸς λέγεται ἐπιτραπέζιος διότι ἔχει βάση καὶ
στέκεται ὄρθιος),
γ) τὸ Ἱερὸν Εὐαγγέλιον (ὑπάρχει σὲ μικρὸ σχῆμα εἴτε ἀσημόδετο εἴτε δερματόδετο), και
γ) τὸ Ἱερὸν Εὐαγγέλιον (ὑπάρχει σὲ μικρὸ σχῆμα εἴτε ἀσημόδετο εἴτε δερματόδετο), και
δ) τὸ «Εὐχολόγιον» ποὺ εἶναι
λειτουργικὸ ἱερατικὸ βιβλίο ποὺ περιέχει ὅλες τὶς ἁγιαστικές, μυστηριακὲς καὶ
περιστατικές, ἱερὲς ἀκολουθίες καὶ εὐχὲς τῆς Ἐκκλησίας μας.
Ὁ ἱερέας μετὰ πάσης εὐλαβείας τελεῖ τὴν
ἱερὰ ἀκολουθία ἔχοντας πρῶτα μελετήσει πολὺ καλὰ τὰ ἱερὰ κείμενα. Τὸ θυμίαμα προσφέρεται
κατὰ τὴν ἐμμελὴ ἀνάγνωση τοῦ Ἀποστόλου. Πάντοτε τὸ θυμίαμα εὐλογεῖται ὑπὸ τοῦ ἱερέως
καὶ σταυρώνεται. Πρῶτα θυμιάζεται τὸ εἰκόνισμα ἤ οἱ ἱερὲς εἰκόνες γενικά κι ἔπειτα
ὅλος ὁ κόσμος τῆς οἰκίας. Κατὰ τὸ τέλος ξαναθυμιάζεται τὸ εἰκόνισμα.
Στὴν ἀκολουθία τοῦ Μικροῦ Ἁγιασμοῦ τῶν ἐκδόσεων τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας δὲν ὑπάρχει ἡ καθαγιαστικὴ εὐχή: «Κύριε ὁ τὸ πικρὸν ὕδωρ…» τὴν ὁποία ἀπαραιτήτως πρέπει νὰ ἐκφωνοῦμε κατὰ τὴν ἀκολουθία τοῦ Μικροῦ Ἁγιασμοῦ.
Κατὰ τὴν ψαλμωδία τοῦ «Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου…» ὁ ἱερέας λαμβάνει τὸν Τίμιον Σταυρὸν στὰ χέρια του καὶ τὸν βάζει ἐντὸς τοῦ νεροῦ-ἁγιασμοῦ στὴν ὄρθια στάση του (γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ καλὸν θὰ εἶναι ὁ ἐπιτραπέζιος Σταυρὸς νὰ εἶναι σπαστός, δηλ. νὰ μπορεῖ νὰ βγαίνει τὸ ἐπάνω μέρος ἀπὸ τὴν βάση) καὶ δημιουργεῖ διὰ τῶν χειρῶν του σημεῖα τοῦ σταυροῦ ἐντὸς τοῦ νεροῦ. Τὸ τροπάριον «Σῶσον Κύριε, τὸν λαόν σου» ἀφοῦ ψαλεῖ τρεῖς φορές, κατὰ τὸ τέλος τῆς τρίτης ψαλμωδίας του ὁ ἱερέας βγάζει τὸν Σταυρὸ ἀπὸ τὸν ἁγιασμὸ καὶ ραντίζει τὰ εἰκονίσματα καὶ τὸν λαό. Στὸ τέλος ἤ στὴν ἀρχὴ ἁγιάζεται καὶ ὁ ἴδιος. Ὁ ἱερεὺς ἐνῶ ραντίζει, ψάλλει τὸ τροπάριον «Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου» κι ἄν ὁ κόσμος εἶναι πολὺς ψάλλει καὶ ἕτερα τροπάρια ὅπως τό: «Τῶν σῶν δωρεῶν, ἀξίους ἡμᾶς ποίησον…» ἤ «Πηγὴν ἰαμάτων ἔχοντες…».
Στὸ τέλος τῆς ἀκολουθίας ὁ ἱερέας δίδει συμβουλὲς στοὺς τελέσαντας πιστοὺς γιὰ τὴν φύλαξη τοῦ ἁγιασμοῦ καὶ φυσικὰ δὲν παραλείπει νὰ τοὺς ὁμιλήσει γιὰ τὸ Θεὸ καὶ τὴ χρησιμότητα τῶν Ἁγίων Μυστηρίων καὶ τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν ἤ ἀκόμη δεχόμενος τὸ κέρασμά τους καὶ κατὰ τὴν διάρκεια αὐτοῦ νὰ γνωρισθεῖ μαζί τους καὶ ν’ ἀναπτύξει κάποιο πνευματικὸ θέμα.
Ἐὰν κατὰ τὸν Μικρὸ Ἁγιασμὸ παρίσταται καὶ διάκονος φέρει μόνον τὸ ὁράριόν του. Ἐὰν ὑφίστανται ψάλτες τότε ἐκείνοι ἀπαντοῦν στὰ ψαλτικὰ μέρη, ἐὰν ὅμως ὄχι τότε ὁ διάκονος, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ ψάλλει καὶ τὸν Ἀπόστολο. Ἐὰν ἀπουσιάζουν ἅπαντες τότε ἐξυπακούεται ὅλα θὰ τὰ ψάλλει ὁ ἱερέας.
Στὴν ἀκολουθία τοῦ Μικροῦ Ἁγιασμοῦ τῶν ἐκδόσεων τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας δὲν ὑπάρχει ἡ καθαγιαστικὴ εὐχή: «Κύριε ὁ τὸ πικρὸν ὕδωρ…» τὴν ὁποία ἀπαραιτήτως πρέπει νὰ ἐκφωνοῦμε κατὰ τὴν ἀκολουθία τοῦ Μικροῦ Ἁγιασμοῦ.
Κατὰ τὴν ψαλμωδία τοῦ «Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου…» ὁ ἱερέας λαμβάνει τὸν Τίμιον Σταυρὸν στὰ χέρια του καὶ τὸν βάζει ἐντὸς τοῦ νεροῦ-ἁγιασμοῦ στὴν ὄρθια στάση του (γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ καλὸν θὰ εἶναι ὁ ἐπιτραπέζιος Σταυρὸς νὰ εἶναι σπαστός, δηλ. νὰ μπορεῖ νὰ βγαίνει τὸ ἐπάνω μέρος ἀπὸ τὴν βάση) καὶ δημιουργεῖ διὰ τῶν χειρῶν του σημεῖα τοῦ σταυροῦ ἐντὸς τοῦ νεροῦ. Τὸ τροπάριον «Σῶσον Κύριε, τὸν λαόν σου» ἀφοῦ ψαλεῖ τρεῖς φορές, κατὰ τὸ τέλος τῆς τρίτης ψαλμωδίας του ὁ ἱερέας βγάζει τὸν Σταυρὸ ἀπὸ τὸν ἁγιασμὸ καὶ ραντίζει τὰ εἰκονίσματα καὶ τὸν λαό. Στὸ τέλος ἤ στὴν ἀρχὴ ἁγιάζεται καὶ ὁ ἴδιος. Ὁ ἱερεὺς ἐνῶ ραντίζει, ψάλλει τὸ τροπάριον «Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου» κι ἄν ὁ κόσμος εἶναι πολὺς ψάλλει καὶ ἕτερα τροπάρια ὅπως τό: «Τῶν σῶν δωρεῶν, ἀξίους ἡμᾶς ποίησον…» ἤ «Πηγὴν ἰαμάτων ἔχοντες…».
Στὸ τέλος τῆς ἀκολουθίας ὁ ἱερέας δίδει συμβουλὲς στοὺς τελέσαντας πιστοὺς γιὰ τὴν φύλαξη τοῦ ἁγιασμοῦ καὶ φυσικὰ δὲν παραλείπει νὰ τοὺς ὁμιλήσει γιὰ τὸ Θεὸ καὶ τὴ χρησιμότητα τῶν Ἁγίων Μυστηρίων καὶ τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν ἤ ἀκόμη δεχόμενος τὸ κέρασμά τους καὶ κατὰ τὴν διάρκεια αὐτοῦ νὰ γνωρισθεῖ μαζί τους καὶ ν’ ἀναπτύξει κάποιο πνευματικὸ θέμα.
Ἐὰν κατὰ τὸν Μικρὸ Ἁγιασμὸ παρίσταται καὶ διάκονος φέρει μόνον τὸ ὁράριόν του. Ἐὰν ὑφίστανται ψάλτες τότε ἐκείνοι ἀπαντοῦν στὰ ψαλτικὰ μέρη, ἐὰν ὅμως ὄχι τότε ὁ διάκονος, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ ψάλλει καὶ τὸν Ἀπόστολο. Ἐὰν ἀπουσιάζουν ἅπαντες τότε ἐξυπακούεται ὅλα θὰ τὰ ψάλλει ὁ ἱερέας.
Ἀκόμη νὰ σημειώσουμε ὅτι τὶς εὐχὲς τῆς
Ἐκκλησίας μας ποὺ εἶναι ἀποτυπωμένες στὸ «Εὐχολόγιον» τὶς διαβάζει μόνον ὁ ἱερέας
καὶ ποτὲ λαϊκός. Ὁ ἱερέας ἔχει τὴν εἰδικὴ ἱερωσύνη, δηλ. ἔχει λάβει μὲ εἰδικὴ
μυστηριακὴ ἀκολουθία τὴν ἱερωσύνη του στὸν ὀρθόδοξο ναὸ ἐν ὥρᾳ Θείας Λειτουργίας
καὶ μπορεῖ ἀκωλύτως νὰ τελεῖ ὅλα τὰ μυστήρια καὶ ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας καὶ
φυσικὰ νὰ διαβάζει τὶς εὐχὲς στὸ λαὸ τοῦ Θεοῦ, ἐνῶ ὁ λαϊκὸς ποὺ ἔχει τὴν γενικὴ
ἱερωσύνη, ὄχι τὴν εἰδική, μόνον μετέχει ἁγιαζόμενος ἀπὸ τὸν ἱερέα καὶ ποτὲ δὲν ἁγιάζει
τοὺς ἄλλους (ὑπάρχουν περιπτώσεις πλάνης ὅταν κάποιοι ἄνθρωποι ἀντικαθιστοῦν τοὺς
ἱερεῖς καὶ πλανοῦν πολλοὺς ἀνθρώπους μὲ τὸ νὰ τοὺς σταυρώνουν καὶ νὰ τοὺς
συμβουλεύουν, πράξεις ποὺ μποροῦν νὰ κάνουν μόνον οἱ ἔχοντες τὴν εἰδικὴν ἱερωσύνην).
Ἀκολούθως ἀναφέρουμε ἐπιγραμματικὰ
μερικὲς περιπτώσεις ποὺ τελεῖται ὁ Μικρὸς Ἁγιασμός.
Α) Σὲ ἀγορὰ καινούργιας οἰκίας ἤ σὲ διαμέρισμα
ἤ σὲ κατάστημα-μαγαζὶ ποὺ ἐνοικιάζουμε καὶ κατοικοῦμε γιὰ πρώτη φορά.
Β) Σὲ ἀγορὰ νέων ὀχημάτων, αὐτοκινήτων, μοτοποδηλάτων, μηχανῶν, ἀεροπλάνων,
τρένων, καὶ γενικὰ μέσων μαζικῆς μεταφορᾶς.
Γ) Σὲ ἀγρούς, δηλ. χωράφια καὶ κτήματα καλλιεργήσιμα ἤ μή (ἀμπελῶνες, ἐλαιῶνες
κτλ.).Δ) Σὲ ζῶα κατοικίδια καὶ σὲ μονάδες
ζωοτροφίας (ἀγελάδες, κατσίκες, ἀρνιά, κτλ.).
Γιὰ ὅλες τὶς ἀνωτέρω περιπτώσεις καὶ
γιὰ ἄλλες ποὺ δὲν προαναφέραμε ὑπάρχουν εἰδικὲς εὐχὲς στὸ «Εὐχολόγιο» τῆς Ἐκκλησίας
μας ποὺ τελοῦνται συναπτὰ μὲ τὴν ἀκολουθία τοῦ Μικροῦ Ἁγιασμοῦ.
Ἐκτὸς τοῦ Μικροῦ Ἁγιασμοῦ ὑπάρχει καὶ ὁ
Μεγάλος Ἁγιασμὸς ποὺ τελεῖται κατὰ τὴν παραμονὴ καὶ ἀνήμερα τῆς Δεσποτικῆς ἑορτῆς
τῶν Θεοφανείων, στὶς 5 καὶ 6 Ἰανουαρίου. Διαφορὰ μεταξὺ Μεγάλου καὶ Μικροῦ Ἁγιασμοῦ
ὡς πρὸς τὴν μυστηριακὴ οὐσία τῶν δύο ἱερῶν ἀκολουθιῶν δὲν ὑφίσταται. Ἡ μόνη
διαφορὰ εἶναι ὅτι ὁ μὲν Μικρὸς Ἁγιασμὸς τελεῖται καθ’ ἑκάστην, ἐνῶ ὁ Μεγάλος Ἁγιασμὸς
τελεῖται μόνον κατὰ τὴν ἡμέρα τῶν Θεοφανείων
Μέγας Αγιασμός
΄Εχουμε λοιπόν, αδελφοί μου, το Μικρό Αγιασμό, ο όποιος γίνεται πάντοτε. Έχουμε και το Μεγάλο αγιασμό ο οποίος τελείται δυο φορές το χρόνο
Μεγάλος Αγιασμός
Έχουμε αδελφοί μου, το Μικρό Αγιασμό, ο όποιος γίνεται πάντοτε.
Έχουμε και το Μεγάλο
αγιασμό ο οποίος τελείται δυο φορές το χρόνο, την παραμονή και την κυριώνυμη
ημέρα της εορτής των Θεοφανείων. Ο αγιασμός αυτός, αυτή η ακολουθία της τελέσεως του αγιασμού πού
γίνεται τη μέρα των Θεοφανείων, ξεκίνησε από το βάπτισμα.
Πριν καθιερωθεί ο νηπιοβαπτισμός, σε όποιον ήθελε να γίνει χριστιανός, γινόταν κατήχηση. Όσοι λοιπόν είχαν κατηχηθεί και ήταν έτοιμοι να βαπτισθούν, βαπτίζονταν την παραμονή των Χριστουγέννων, γι' αυτό ψάλλουμε τα Χριστούγεννα «Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε».
Επίσης βαπτίζονταν την παραμονή των Θεοφανείων, την παραμονή του Πάσχα και την Πεντηκοστή.
Σ' αυτές τις τέσσερες γιορτές ψάλλουμε αντί του «Άγιος ο Θεός» το «Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε», ακριβώς διότι τότε κυρίως βαπτίζονταν οι κατηχούμενοι και μάλιστα ομαδικά.
Τα Θεοφάνεια, επειδή ήταν και η εορτή της Βαπτίσεως του Χριστού, η Εκκλησία έδινε ιδιαίτερη σημασία στην όλη τελετή της βαπτίσεως των κατηχουμένων. Έτσι την ημέρα των Θεοφανείων, μάλλον την παραμονή το βράδυ προς την ημέρα της εορτής, γινόταν αγρυπνία, παννυχίδα, και βαπτίζονταν οι κατηχούμενοι περίπου τα μεσάνυκτα.
Σιγά, σιγά, ακριβώς και για να τιμήσουν περισσότερο την εορτή της Βαπτίσεως του Χριστού, πριν μπουν μέσα στο βαπτιστήριο οι μέλλοντες να βαπτισθούν -δεν είχαν τότε κολυμβήθρες, αλλά μεγάλα βαπτιστήρια, καθώς προηγουμένως αγίαζαν το νερό οι ιερείς και το νερό αυτό ήταν αγιασμός, το βρήκαν καλό να παίρνουν από το νερό αυτό το αγιασμένο. Και αν θα προσέξετε, μία ευχή πού λέγεται στο Βάπτισμα είναι μια από τις κύριες ευχές που λέγονται στο Μεγάλο Αγιασμό. Έπαιρναν λοιπόν οι χριστιανοί από το αγιασμένο αυτό νερό, για να χρισθούν μ' αυτό, να πιούν και να το πάρουν μαζί τους να ραντίσουν τα σπίτια, τα χωράφια, τους κήπους, να ραντίσουν τα πάντα, και μετά έμπαιναν οι κατηχούμενοι μέσα και βαπτίζονταν.
Όταν αργότερα καθιερώθηκε ο νηπιοβαπτισμός, δεν γίνονταν πλέον ομαδικές βαπτίσεις στις εορτές πού αναφέραμε. Η Εκκλησία όμως θεώρησε καλό ειδικά τα Θεοφάνεια, να παραμείνει ο αγιασμός των υδάτων. Έτσι λοιπόν έγινε ξεχωριστή τελετή αγιασμού των υδάτων, για να γίνεται ο αγιασμός την ήμερα αυτή των Θεοφανείων. Έκτοτε η Εκκλησία τελεί τον Μέγα Αγιασμό αυτή την ημέρα σ' όλους τους ναούς.
Πριν καθιερωθεί ο νηπιοβαπτισμός, σε όποιον ήθελε να γίνει χριστιανός, γινόταν κατήχηση. Όσοι λοιπόν είχαν κατηχηθεί και ήταν έτοιμοι να βαπτισθούν, βαπτίζονταν την παραμονή των Χριστουγέννων, γι' αυτό ψάλλουμε τα Χριστούγεννα «Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε».
Επίσης βαπτίζονταν την παραμονή των Θεοφανείων, την παραμονή του Πάσχα και την Πεντηκοστή.
Σ' αυτές τις τέσσερες γιορτές ψάλλουμε αντί του «Άγιος ο Θεός» το «Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε», ακριβώς διότι τότε κυρίως βαπτίζονταν οι κατηχούμενοι και μάλιστα ομαδικά.
Τα Θεοφάνεια, επειδή ήταν και η εορτή της Βαπτίσεως του Χριστού, η Εκκλησία έδινε ιδιαίτερη σημασία στην όλη τελετή της βαπτίσεως των κατηχουμένων. Έτσι την ημέρα των Θεοφανείων, μάλλον την παραμονή το βράδυ προς την ημέρα της εορτής, γινόταν αγρυπνία, παννυχίδα, και βαπτίζονταν οι κατηχούμενοι περίπου τα μεσάνυκτα.
Σιγά, σιγά, ακριβώς και για να τιμήσουν περισσότερο την εορτή της Βαπτίσεως του Χριστού, πριν μπουν μέσα στο βαπτιστήριο οι μέλλοντες να βαπτισθούν -δεν είχαν τότε κολυμβήθρες, αλλά μεγάλα βαπτιστήρια, καθώς προηγουμένως αγίαζαν το νερό οι ιερείς και το νερό αυτό ήταν αγιασμός, το βρήκαν καλό να παίρνουν από το νερό αυτό το αγιασμένο. Και αν θα προσέξετε, μία ευχή πού λέγεται στο Βάπτισμα είναι μια από τις κύριες ευχές που λέγονται στο Μεγάλο Αγιασμό. Έπαιρναν λοιπόν οι χριστιανοί από το αγιασμένο αυτό νερό, για να χρισθούν μ' αυτό, να πιούν και να το πάρουν μαζί τους να ραντίσουν τα σπίτια, τα χωράφια, τους κήπους, να ραντίσουν τα πάντα, και μετά έμπαιναν οι κατηχούμενοι μέσα και βαπτίζονταν.
Όταν αργότερα καθιερώθηκε ο νηπιοβαπτισμός, δεν γίνονταν πλέον ομαδικές βαπτίσεις στις εορτές πού αναφέραμε. Η Εκκλησία όμως θεώρησε καλό ειδικά τα Θεοφάνεια, να παραμείνει ο αγιασμός των υδάτων. Έτσι λοιπόν έγινε ξεχωριστή τελετή αγιασμού των υδάτων, για να γίνεται ο αγιασμός την ήμερα αυτή των Θεοφανείων. Έκτοτε η Εκκλησία τελεί τον Μέγα Αγιασμό αυτή την ημέρα σ' όλους τους ναούς.
Ο Αγιασμός της
παραμονής
και της εορτής των
Θεοφανείων
Καθώς περνούσαν όμως τα χρόνια και δημιουργούνταν ανάγκες διάφορες, φάνηκε ότι δεν εξυπηρετούνταν όλοι οι χριστιανοί, αν γίνεται ο Μέγας Αγιασμός μόνο την ημέρα των Θεοφανείων. Έτσι καθιερώθηκε ο Μέγας Αγιασμός να τελείται και την παραμονή. Και γιατί δεν εξυπηρετούνταν όλοι; Γιατί κατά κανόνα ο Μέγας Αγιασμός τα Θεοφάνεια γινόταν τα μεσάνυκτα, με αγρυπνία, όπως και οι ομαδικές βαπτίσεις, παλαιότερα. Για πολλούς και διαφόρους λόγους λοιπόν δεν μπορούσαν όλοι οι χριστιανοί να πάνε στους ναούς εκείνη την ώρα. Έτσι το απόγευμα της παραμονής γινόταν ο εσπερινός της εορτής με τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και εν συνεχεία ο Μέγας Αγιασμός. Όμως σιγά, σιγά, ό,τι γινόταν το απόγευμα, μετατέθηκε το πρωί της παραμονής. Και έτσι την παραμονή των Θεοφανείων γίνεται ο όρθρος, οι Μεγάλες Ώρες, ο εσπερινός της εορτής, η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και αμέσως μετά ο Μέγας Αγιασμός.
Απ' αυτό καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι ο Μέγας Αγιασμός που τελείται την παραμονή είναι ο ίδιος ακριβώς μ' αυτόν πού τελείται ανήμερα. Η όλη ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού όπως γίνεται την ήμερα των Θεοφανείων, έτσι ακριβώς γίνεται και την παραμονή. Επομένως, τα ερωτήματα ποιος πίνεται και ποιος δεν πίνεται, με ποιόν ραντίζουν και με ποιόν όχι, δεν στέκονται. Είναι ο ίδιος αγιασμός και την παραμονή και την ημέρα των Θεοφανείων, και επομένως και με τον έναν αγιασμό και με τον άλλο ραντίζουμε και πίνουμε.
Μπορούν οι χριστιανοί να κρατούν
Καθώς περνούσαν όμως τα χρόνια και δημιουργούνταν ανάγκες διάφορες, φάνηκε ότι δεν εξυπηρετούνταν όλοι οι χριστιανοί, αν γίνεται ο Μέγας Αγιασμός μόνο την ημέρα των Θεοφανείων. Έτσι καθιερώθηκε ο Μέγας Αγιασμός να τελείται και την παραμονή. Και γιατί δεν εξυπηρετούνταν όλοι; Γιατί κατά κανόνα ο Μέγας Αγιασμός τα Θεοφάνεια γινόταν τα μεσάνυκτα, με αγρυπνία, όπως και οι ομαδικές βαπτίσεις, παλαιότερα. Για πολλούς και διαφόρους λόγους λοιπόν δεν μπορούσαν όλοι οι χριστιανοί να πάνε στους ναούς εκείνη την ώρα. Έτσι το απόγευμα της παραμονής γινόταν ο εσπερινός της εορτής με τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και εν συνεχεία ο Μέγας Αγιασμός. Όμως σιγά, σιγά, ό,τι γινόταν το απόγευμα, μετατέθηκε το πρωί της παραμονής. Και έτσι την παραμονή των Θεοφανείων γίνεται ο όρθρος, οι Μεγάλες Ώρες, ο εσπερινός της εορτής, η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και αμέσως μετά ο Μέγας Αγιασμός.
Απ' αυτό καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι ο Μέγας Αγιασμός που τελείται την παραμονή είναι ο ίδιος ακριβώς μ' αυτόν πού τελείται ανήμερα. Η όλη ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού όπως γίνεται την ήμερα των Θεοφανείων, έτσι ακριβώς γίνεται και την παραμονή. Επομένως, τα ερωτήματα ποιος πίνεται και ποιος δεν πίνεται, με ποιόν ραντίζουν και με ποιόν όχι, δεν στέκονται. Είναι ο ίδιος αγιασμός και την παραμονή και την ημέρα των Θεοφανείων, και επομένως και με τον έναν αγιασμό και με τον άλλο ραντίζουμε και πίνουμε.
Μπορούν οι χριστιανοί να κρατούν
Μέγα Αγιασμό στο
σπίτι τους;
Όπως βλέπουμε, αφού κάνει ο ιερέας τον αγιασμό, ραντίζει τον ναό και επομένως πέφτει και κάτω. Όχι μόνο πέφτει κάτω μέσα στο ναό εκείνη την ώρα μα και θα τον πατήσουμε και στα σπίτια και στα χωράφια και παντού, θα πέσει, και βέβαια θα αγιάσει τα πάντα. Βέβαια άλλο είναι που, όταν τελειώσει ο Μέγας Αγιασμός, και κάθε Αγιασμός, που ορμάμε σαν τις ορδές των βαρβάρων, για να πάρουμε αγιασμό και δεν προσέχουμε και τον χύνουμε κάτω. Αυτό είναι ανευλάβεια, είναι ασέβεια. Όχι όμως μην τυχόν και πέσει καμιά σταγόνα κάτω, αφού είναι για να ραντιστούν τα πάντα και να αγιασθούν τα πάντα.
Επίσης καταρχήν και κανονικά μπορούν οι χριστιανοί να κρατούν Μέγα Αγιασμό στο σπίτι. Θα έλεγε κανείς μάλιστα ότι όλες τις ημέρες που είναι τα μεθεόρτια -διότι ή εορτή των Θεοφανείων εορτάζεται, όπως και άλλες μεγάλες γιορτές, οκτώ ήμερες- θα μπορούσαν και να πίνουν και να ραντίζουν. Όμως χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Γιατί είναι ενδεχόμενο εκεί πού θα τον βάλουμε κατά λάθος, κάτι να γίνει και να πεταχτεί ο αγιασμός στα σκουπίδια ή κάποιος να τον ρίξει στον νιπτήρα. Συνέβησαν πολλά τέτοια. Καλό είναι λοιπόν να είμαστε σίγουροι ότι φυλάσσουμε με ευλάβεια και προσοχή τον Μ. Αγιασμό στο σπίτι μας, αλλιώς να μην τον κρατά κανείς. Και όταν κάποιος χρειάζεται, όταν είναι ανάγκη, θα πάει στην εκκλησία. Όλες οι εκκλησίες έχουν Μεγάλο Αγιασμό και δίνουν.
Νηστεία - Μέγας Αγιασμός
Όπως βλέπουμε, αφού κάνει ο ιερέας τον αγιασμό, ραντίζει τον ναό και επομένως πέφτει και κάτω. Όχι μόνο πέφτει κάτω μέσα στο ναό εκείνη την ώρα μα και θα τον πατήσουμε και στα σπίτια και στα χωράφια και παντού, θα πέσει, και βέβαια θα αγιάσει τα πάντα. Βέβαια άλλο είναι που, όταν τελειώσει ο Μέγας Αγιασμός, και κάθε Αγιασμός, που ορμάμε σαν τις ορδές των βαρβάρων, για να πάρουμε αγιασμό και δεν προσέχουμε και τον χύνουμε κάτω. Αυτό είναι ανευλάβεια, είναι ασέβεια. Όχι όμως μην τυχόν και πέσει καμιά σταγόνα κάτω, αφού είναι για να ραντιστούν τα πάντα και να αγιασθούν τα πάντα.
Επίσης καταρχήν και κανονικά μπορούν οι χριστιανοί να κρατούν Μέγα Αγιασμό στο σπίτι. Θα έλεγε κανείς μάλιστα ότι όλες τις ημέρες που είναι τα μεθεόρτια -διότι ή εορτή των Θεοφανείων εορτάζεται, όπως και άλλες μεγάλες γιορτές, οκτώ ήμερες- θα μπορούσαν και να πίνουν και να ραντίζουν. Όμως χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Γιατί είναι ενδεχόμενο εκεί πού θα τον βάλουμε κατά λάθος, κάτι να γίνει και να πεταχτεί ο αγιασμός στα σκουπίδια ή κάποιος να τον ρίξει στον νιπτήρα. Συνέβησαν πολλά τέτοια. Καλό είναι λοιπόν να είμαστε σίγουροι ότι φυλάσσουμε με ευλάβεια και προσοχή τον Μ. Αγιασμό στο σπίτι μας, αλλιώς να μην τον κρατά κανείς. Και όταν κάποιος χρειάζεται, όταν είναι ανάγκη, θα πάει στην εκκλησία. Όλες οι εκκλησίες έχουν Μεγάλο Αγιασμό και δίνουν.
Νηστεία - Μέγας Αγιασμός
Όπως ξέρετε, την
παραμονή των Θεοφανείων γίνεται αυστηρά νηστεία, ούτε λάδι καταλύεται. Έκτος
εάν η παραμονή πέσει Σάββατο ή Κυριακή, επειδή το Σάββατο και την Κυριακή δεν
γίνεται ποτέ νηστεία από λάδι· έστω κι αν πρόκειται να κοινωνήσουμε.
Έκτος από το Μέγα
Σάββατο που δεν καταλύεται λάδι, όλα τα άλλα Σάββατα τρώγεται λάδι. Οι χριστιανοί
όλοι λίγο-πολύ έχουν συνδέσει τη νηστεία της παραμονής των Θεοφανείων με τον
Μέγα Αγιασμό. Νομίζουν ότι νηστεύουμε, για να πάρουμε τον Μέγα Αγιασμό.
Όμως δεν είναι αυτό. Δεν νηστεύουμε, για να πάρουμε το Μεγάλο Αγιασμό. Η νηστεία δεν είναι για τον Αγιασμό.
Η νηστεία είναι για τη Δεσποτική γιορτή των Θεοφανείων, όπως ακριβώς και την παραμονή των Χριστουγέννων έχουμε επίσης αυστηρά νηστεία. Μην κοιτάτε τώρα έτσι πού τα πήραμε εμείς τα πράγματα και τα πήραμε μέσα στα πόδια μας όλα. Θα λέγαμε, την τελευταία εβδομάδα πριν από τα Χριστούγεννα ή τουλάχιστον την παραμονή των Χριστουγέννων πρέπει και πιο χλιαροί χριστιανοί να κάνουν αυστηρά νηστεία για τη γιορτή. Δεν νοείται να ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε μία μεγάλη γιορτή, Δεσποτική γιορτή, χωρίς λίγο να το καταλάβουμε και από πλευράς νηστείας. Νηστεύουμε λοιπόν την παραμονή των Θεοφανείων για τη γιορτή τη Δεσποτική, τη μεγάλη γιορτή αυτή των Θεοφανείων.
Όμως δεν είναι αυτό. Δεν νηστεύουμε, για να πάρουμε το Μεγάλο Αγιασμό. Η νηστεία δεν είναι για τον Αγιασμό.
Η νηστεία είναι για τη Δεσποτική γιορτή των Θεοφανείων, όπως ακριβώς και την παραμονή των Χριστουγέννων έχουμε επίσης αυστηρά νηστεία. Μην κοιτάτε τώρα έτσι πού τα πήραμε εμείς τα πράγματα και τα πήραμε μέσα στα πόδια μας όλα. Θα λέγαμε, την τελευταία εβδομάδα πριν από τα Χριστούγεννα ή τουλάχιστον την παραμονή των Χριστουγέννων πρέπει και πιο χλιαροί χριστιανοί να κάνουν αυστηρά νηστεία για τη γιορτή. Δεν νοείται να ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε μία μεγάλη γιορτή, Δεσποτική γιορτή, χωρίς λίγο να το καταλάβουμε και από πλευράς νηστείας. Νηστεύουμε λοιπόν την παραμονή των Θεοφανείων για τη γιορτή τη Δεσποτική, τη μεγάλη γιορτή αυτή των Θεοφανείων.
Επίσης πρώτα πίνουμε
τον Μέγα Αγιασμό κι ύστερα τρώμε το αντίδωρο.
Τα ΄Αγια Θεοφάνεια
Γιατί γιορτάζουμε τα Θεοφάνια στις 6 Ιανουαρίου;
Δημήτριος Μόσχος, Λέκτορας Γενικής Εκκλησιαστικής Ιστορίας
Τμήματος Θεολογίας Παν/μίου Αθηνών
«Στις 6 Ιανουαρίου
κλείνει ένα πλουσιότατο σε λατρευτικά δρώμενα, παραδοσιακά έθιμα και μακραίωνες
συνήθειες Δωδεκαήμερο, που συνδέεται με κεντρικά στοιχεία του
χριστιανικού Ευαγγελίου: την κατά σάρκα γέννηση, την Περιτομή και τη Βάπτιση
του Ιησού Χριστού, που είναι βασικοί σταθμοί της Ενανθρώπησης του Θεού στον
κόσμο. Παράλληλα, την 1η του έτους εορτάζεται και η μνήμη του μεγάλου Πατέρα
της Εκκλησίας μας, Βασιλείου αρχιεπισκόπου Καισαρείας της Καππαδοκίας. Ο
συνδυασμός όλων αυτών των στοιχείων κάνουν το διάστημα αυτό έναν πόλο
εορταστικό και λατρευτικό στην καρδιά του χειμώνα, που συμπληρώνεται από τον
αντίστοιχο εαρινό, δηλαδή εκείνον των πασχαλίων εορτών. Πώς προέκυψε όμως
ιστορικά το εορταστικό αυτό σύμπλεγμα;
1. Η αρχή των Θεοφανίων
Για τις εορτές και τη λατρεία των πρώτων
Χριστιανών οι πηγές μας είναι βέβαια τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, κατόπιν οι
λεγόμενοι Αποστολικοί Πατέρες, που υπήρξαν μαθητές και “ακουσταί” των
Αποστόλων, όπως ο Ιγνάτιος Αντιοχείας, ο Κλήμης Ρώμης και άλλοι, και κατόπιν
άλλοι χριστιανοί συγγραφείς του 2ου και 3ου αιώνα, καθώς και κείμενα κανόνων,
προτροπών και διδαχών που γράφτηκαν τότε.Σ’ αυτά ξεχωρίζουμε το Πάσχα και την κυριακάτικη Θ. Λειτουργία, τις καθημερινές προσευχές και το βάπτισμα των νέων Χριστιανών, που γινόταν ομαδικά το Μέγα Σάββατο το βράδυ. Για την περίοδο αυτή, του χειμώνα, η πρώτη μαρτυρία που έχουμε είναι του Κλήμεντος του Αλεξανδρέως στο δεύτερο μισό του 2ου αιώνα (δηλαδή 150-210), που μας πληροφορεί ότι οι οπαδοί του Βασιλείδη (που ήταν της αίρεσης των Γνωστικών) γιόρταζαν την ημέρα “του βαπτίσματος του Κυρίου” με αγρυπνίες και αναγνώσματα, χωρίς όμως να συμφωνούν όλοι για την ημερομηνία – άλλοι την τοποθετούσαν στις 6 κι άλλοι στις 10 Ιανουαρίου.
΄Οπως συμπεραίνουν νεώτεροι ειδικοί, από το διάστημα αυτό, ξεκινώντας ίσως από την Αλεξάνδρεια, μέχρι τα μέσα του 4ου αιώνα σ’ όλη την Ανατολή, την 6η Ιανουαρίου εορταζόταν μια τριπλή εορτή: η γέννηση του Χριστού, η προσκύνηση των μάγων και η βάπτισή Του. Η λέξη “Επιφάνεια” καλύπτει και τις τρεις εορτές, είναι η φανέρωση του Θεού ως βρέφους στους ανθρώπους γενικά και στους Μάγους ειδικά, η φανέρωση της Θεότητας στον Ιορδάνη με τη συμμαρτυρία του Πατρός και του Πνεύματος. Γιατί όμως στις 6 Ιανουαρίου;
Η προέλευση, πιθανότατα, είναι εξωβιβλική: είναι γνωστό, ότι αιγύπτιοι λάτρεις ενός μυστηριακού θρησκεύματος εόρταζαν την εμφάνιση του Χρόνου ή Κρόνου μέσα από τα νερά του Νείλου στις 6 Ιανουαρίου. Αυτή ήταν μια από τις πολλές ειδωλολατρικές “Επιφάνειες”. Είναι φανερό ότι οι Χριστιανοί ξεκίνησαν στην Αίγυπτο να δίνουν τη δική τους απάντηση για το ποια είναι η πραγματική “Επιφάνεια” του Θεού μέσα από τα νερά: αυτή του βαπτιζομένου Ιησού. Με το παράδειγμά Του και την εντολή Του αργότερα για βάπτιση των πιστευόντων όχι μόνο πλέον “εν ύδατι” (όπως στην θρησκευτική πρακτική πολλών ανατολικομεσογειακών θρησκειών, όπου το λιγοστό νερό θεωρείται πάντα θεόσταλτο καθαρτήριο), αλλά και “εν Πνεύματι”, ο Χριστός αναδείκνυε τη μοναδική ιστορική “Επιφάνεια” του Θεού σε μια ιστορία ευθύγραμμη, που δεν επαναλαμβάνεται. Αντίθετα, η “Επιφάνεια” των νερών ή του θεού-Ηλίου (solis invicti) στη Δύση, κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο, ήταν η αποθέωση της κυκλικής φυσικής ροής του κόσμου.
2. Η ανάδειξη της ημέρας των Χριστουγέννων
Το βέβαιο είναι ότι μέχρι τα μέσα του 4ου αιώνα τα
Θεοφάνια ή “Φώτα” ή Επιφάνεια εμπεριείχαν και την εορτή των Χριστουγέννων, ένας
συνδυασμός που απαντά ακόμη και σήμερα στο εορτολόγιο της Αρμενικής Εκκλησίας.
Την εποχή του Μ. Βασιλείου (+ 379) και του Γρηγορίου του Θεολόγου μαρτυρούνται
στη Μικρά Ασία οι πρώτες περιπτώσεις χωρισμού των δύο εορτών, όπου τα
Χριστούγεννα άρχισαν να εορτάζονται στις 25 Δεκεμβρίου από επίδραση της
Εκκλησίας της Ρώμης.Στη Ρώμη είχε αρχίσει από τις πρώτες δεκαετίες του 4ου αιώνα (περί το 330-340) ο εορτασμός των Χριστουγέννων ως απάντηση στα ειδωλολατρικά Βρουμάλια ή Σατουρνάλια, που ήταν η λατρεία του αναγεννώμενου Ηλίου, όταν (περισσότερο εμφανώς στα βορειότερα κλίματα) άρχιζε να ξαναμεγαλώνει η μέρα, μετά το χειμερινό ηλιοστάσιο. Οι Χριστιανοί στη λατρεία του «ξαναγεννημένου Ήλιου» του φυσικού κύκλου, απαντούσαν με τη γέννηση του «νοητού Ηλίου της Δικαιοσύνης». Περί το 375 άρχισαν να εορτάζονται τα Χριστούγεννα και στη Συρία και το 386 ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, πρεσβύτερος στην Αντιόχεια, εξέφρασε στο Λόγο του “Εις την γενέθλιον ημέρα του Σωτήρος” τη χαρά του, που επιτέλους η 25η Δεκεμβρίου μπήκε επίσημα στο εορτολόγιο της πόλης. Μέχρι το 432 η εορτή είχε φθάσει και στην Αλεξάνδρεια.
Ενώ στη Δύση τα Επιφάνεια συνδέονται μέχρι σήμερα, κυρίως, με την προσκύνηση των Μάγων, στην Ανατολή εξακολούθησαν να εορτάζονται με μεγάλη λαμπρότητα: στα Ιεροσόλυμα την εποχή εκείνη, μας πληροφορεί το Οδοιπορικό της Αιθερίας (ταξιδιωτικός οδηγός μιας ευσεβούς Μαυριτανής κυρίας στα τέλη του 4ου αιώνα) ότι επί μία εβδομάδα μετά τις 6 Ιανουαρίου τελούνταν μία Λειτουργία κάθε μέρα σε συγκεκριμένους μεγάλους ναούς της πόλης από τον επίσκοπο ή μοναχούς.
Οι γνωστές σε όλους μας ευχές του Μεγάλου Αγιασμού έχουν σαφώς εξορκιστικό χαρακτήρα και καταδεικνύουν το θρίαμβο της νίκης του ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού (άρα, τελικά, του ανθρώπου, που ενώνεται με το Θεό) πάνω στον “γκρίζο” κόσμο πνευμάτων, κακοποιών στοιχείων, αοράτων “αρνητικών” δυνάμεων (όπως λέμε σήμερα) κλπ. Πολύ σωστά έχει, λοιπόν, συνδεθεί στη λαϊκή αντίληψη η έξωση των καλικαντζάρων ή “παγανών” με τον αγιασμό των υδάτων. Βαθμιαία, το διάστημα των 40 ημερών πριν τα Χριστούγεννα και των 40 ημερών μετά, μέχρι την Υπαπαντή, έγινε μια λαμπρή εορταστική αλυσίδα, που στις μέρες μας έχει, δυστυχώς, εκφυλιστεί σε άλλοθι καταναλωτισμού».
ΠΗΓΗ:http://trelogiannis.blogspot.gr/
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)