Ἡ θεία τό Κατερινιό, 94 ἐτῶν!
20 Σεπτεμβρίου 2020
Ἡ θεία τό Κατερινιό, 94 ἐτῶν!
20 Σεπτεμβρίου 2020
Ἡ θεία μου τό Κατερινιό, 94 ἐτῶν!
20 Σεπτεμβρίου 2020
Το ελάφι και ο Σταυρός
Πρωτοπρεσβύτερος Θεμιστοκλής Μουρτζανός, Δρ. Θεολογίας
«Ἀπ’ οὐρανοῦ τήν κλῆσιν ὡς ἔσχηκας, οὐρανόφρων αὐτίκα ὤφθης, θεόφρον Εὐστάθιε. Τῇ δι’ ἐλάφου γάρ ἐμφανείᾳ, τοῦ δι’ ἡμᾶς Σταυρῷ ὁμιλήσαντος, τήν θείαν ἠλλοιώθης ἀλλοίωσιν, τόν παλαιόν ἀποθέμενος ἄνθρωπον. Καί τῷ φωτί τῆς εὐσεβείας, τούς σούς υἱούς προσαγαγών, τήν σύνευνον συμμέτοχον εἰργάσω, τῶν καλῶν ὧν ἔτυχες. Καί ποικίλως δοκιμασθείς, καί στερρῶς ἀνδραγαθήσας, στρατιώτης ἄριστος, τοῦ Βασιλέως τῶν οὐρανῶν ἐγένου. Ἀλλ’ ὦ Μαρτύρων ἐγκαλλώπισμα, ἀπαύστως ἱκέτευε, ὑπέρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν» (ἰδιόμελον ἐκ τῆς λιτῆς τοῦ Ἁγίου Εὐσταθίου σέ ἦχο β’)
«Μόλις έλαβες τήν κλήση από τον ουρανό, αμέσως φάνηκες να σκέφτεσαι με τον τρόπο του ουρανού, Ευστάθιε που έχεις την θεϊκή φρόνηση. Γιατί όταν φανερώθηκε σαν ελάφι Αυτός που συναναστράφηκε και μίλησε σε μας με τον Τίμιο Σταυρό, αλλοιώθηκες (άλλαξες) με την θεία αλλοίωση (αλλαγή), αφήνοντας στην άκρη τον παλαιό άνθρωπο. Και αφού προσήγαγες στο φως της ευσέβειας τους γιους σου, εργάστηκες ώστε και η σύζυγός σου να γίνει συμμέτοχος στα καλά τα οποία γεύτηκες. Και παρότι δοκιμάσθηκες ποικιλοτρόπως και έκανες μεγάλα κατορθώματα, κατεστάθης άριστος στρατιώτης του Βασιλιά των ουρανών. Εσύ που είσαι το στολίδι και η ομορφιά των Μαρτύρων, ακατάπαυστα παρακάλεσε για τις ψυχές μας».
Μία από τις πιο ωραίες ιστορίες αγίων στη ζωή της Εκκλησίας είναι κι αυτή του αγίου Ευσταθίου και της οικογένειάς του. Ειδωλολάτρης ενάρετος ο άγιος, Πλακίδας το όνομά του, στρατηγός του ρωμαϊκού στρατού, βγαίνει για κυνήγι. Καταδιώκει ένα μεγάλο ελάφι και ξάφνου βλέπει ανάμεσα στα κέρατά του λαμπρότατο σταυρό και την μορφή του Χριστού που του έλεγε: «Πλακίδα, γιατί με διώκεις; Εγώ είμαι ο Ιησούς Χριστός, τον οποίον εσύ, χωρίς να γνωρίζεις, λατρεύεις με τα αγαθά σου έργα. Ήλθα στην γη ως άνθρωπος, για να σώσω το ανθρώπινο γένος και σήμερα σου εμφανίστηκα, για να σε συλλάβω στα δίκτυα της φιλανθρωπίας μου». Μετά την πρώτη έκπληξη ο άγιος βαφτίζεται χριστιανός, παίρνει το όνομα Ευστάθιος, μυεί στην πίστη την γυναίκα του που βαφτίζεται Θεοπίστη και τους δύο γιους του, τον Αγάπιο και τον Θεόπιστο. Ο άγιος θα χάσει την περιουσία του, θα ταξιδέψει στην Αίγυπτο, ενώ κατά τη διάρκεια του ταξιδιού θα χάσει τόσο τη γυναίκα όσο και τα παιδιά του. Θα γίνει κηπουρός για δεκαπέντε χρόνια. Η Ρώμη περνά δυσκολίες και ο αυτοκράτορας αναζητεί τον ικανότερο των στρατηγών του. Ο Ευστάθιος αναλαμβάνει τη ηγεσία του στρατού, στον οποίο στρατολογούνται τα παιδιά του που έχουν μεγαλώσει. Νικούν τους εχθρούς και καταλύουν στο σπίτι όπου ήταν υπηρέτρια η Θεοπίστη. Τα παιδιά συζητούν για την παιδική τους ηλικία και η γυναίκα καταλαβαίνει ότι είναι τα παιδιά της, ενώ αναγνωρίζει τον άντρα της στο πρόσωπο του στρατηγού. Και οι τέσσερις θα βρούνε όχι δόξα, αλλά μαρτυρικό τέλος από τον αυτοκράτορα Αδριανό, ο οποίος τους έκαψε σε ένα χάλκινο λεβέτι. Βρέθηκαν μετά από τρεις ημέρες χωρίς να καεί ούτε μία τρίχα της κεφαλής τους, με τα σώματα σώα και τις ψυχές τους να έχουν παραδοθεί ειρηνικά στον Θεό. Μπορεί να χωρίστηκαν σωματικά στη ζωή, αλλά έμειναν ενωμένοι στην καρδιά και τελικά και αγκαλιασμένοι πορεύτηκαν προς τον ουρανό.
Ο Χριστός παρουσιάστηκε στον άγιο ως ελάφι. Το ελάφι είναι όμορφο ζώο, δυνατό και ταυτόχρονα με μια τρυφερή αθωότητα στα μάτια. Ο Χριστός μίλησε στον άγιο μέσα από τον τρόπο που καταλάβαινε εκείνος την ζωή. Μέσα από την συνήθειά του να κυνηγά. Έδειξε και μας δείχνει ότι η κοινωνία μαζί Του δεν ξεκινά από μία εξιδανικευμένη θέαση του προσώπου μας. Δεν ζητά τελειότητα ο Χριστός και δεν εμφανίζεται στους τέλειους. Ζητά αγαθή προαίρεση και την ίδια στιγμή μας μιλά μέσα από γεγονότα και περιστατικά της ζωής μας, με βάση ποιοι είμαστε, τι μας αρέσει, πώς μπορεί μέσα από αυτό να μας ελκύσει. Η αγάπη είναι ενσυναίσθηση. Δεν μας κάνει ο Χριστός αυτό που θέλει ούτε περιμένει να γίνουμε αυτό που θέλει για να κοινωνήσει μαζί μας. Μας μιλά με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε κι αφήνει την καρδιά μας να χτυπήσει.
Όμως ο Χριστός εμφανίστηκε στον άγιο και με το σημείο του σταυρού. Δεν του υποσχέθηκε δόξα, χαρά, ευλογία υλική. Να δει την οικογένειά του να προοδεύει. Να έχει την θέση και τα αγαθά που του αξίζανε. Του εμφανίζεται ως σταυρός και του υπόσχεται σταυρό. Στην νοοτροπία του κέρδους και του συμφέροντος αυτό θα θεωρούνταν η καλύτερη δικαιολογία για έναν άνθρωπο να μην ακολουθήσει έναν τέτοιον δρόμο, έναν τέτοιον Θεό. Αντίθετα, του έδειξε την οδό που καλείται να ακολουθήσει ο κάθε χριστιανός: την οδό του σταυρού. Η αγάπη είναι αλήθεια.
Ο Χριστός όμως δεν εγκατέλειψε τον άγιο ούτε στιγμή της ζωής του. Ακόμη κι αν κατά άνθρωπον η ζωή του αγίου Ευσταθίου ήταν γεμάτη λύπες, εντούτοις ο άγιος άντεξε. Άντεξε να χάσει την υλική περιουσία του. Άντεξε να χάσει τη γυναίκα του. Άντεξε να δει τα παιδιά του να τα αρπάζουν ένα λιοντάρι κι ένας λύκος. Άντεξε την μοναξιά του. Άντεξε από πλούσιος αριστοκράτης να γίνει κηπουρός. Ίσως η μεγαλύτερη δυσκολία του να ήταν ότι η απώλεια δεν ήταν οριστική. Όταν κάποιος χάνει κάτι, επεξεργάζεται την απώλεια και προχωρά μ’ αυτήν. Όταν δεν γνωρίζει τι έγινε αυτό που έχασε και αν το έχασε οριστικά, η αγωνία αυξάνει. Όμως ο άγιος απέκτησε ένα όπλο που πριν δεν είχε ως ειδωλολάτρης και σπουδαίος. Η αγάπη είναι πίστη, εμπιστοσύνη δηλαδή στον Θεό και το θέλημά του. Κι αυτή η εμπιστοσύνη αίρει τον λογισμό ότι «τι θα γίνω;», «τι έγιναν αυτοί που αγαπώ;». Η εμπιστοσύνη κάνει την μοναξιά να λιγοστεύει και να σβήνει. Και αυξάνει την υπομονή, διότι τα πάντα είναι του Χριστού.
Το ελάφι, διά του οποίου ο Χριστός εμφανίστηκε στον άγιο, είναι και σύμβολο της ελευθερίας, της αρετής, της ταπεινότητας, της αγνότητας. Την ίδια στιγμή, το ελάφι αναζητά τις πηγές των υδάτων, τις καθαρές και γάργαρες, όπως μας αναφέρει η Παλαιά Διαθήκη. «Ὅν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπί τάς πηγάς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρός σέ, ὁ Θεός» (Ψαλμ. 41,2). Ο Χριστός, εμφανιζόμενος ως ελάφι στον άγιο, του υποδεικνύει ότι η ζωή που έκανε δεν ήταν αρκετή για να τον οδηγήσει στην πληρότητα και την σωτηρία. Χρειαζόταν να αναζητήσει τις πηγές των υδάτων, για να ξεδιψάσει αληθινά και όχι να περιπλανιέται, αρκούμενος στον προσωπικό του κόπο και την αρετή του. Η ζωή της Εκκλησίας είναι οι καθαρές πηγές. Το ύδωρ του βαπτίσματος. Η κοινωνία με τον Χριστό. Η παραίτηση από τον παλαιό άνθρωπο. Αλλιώς η συνάντηση με τον Χριστό γίνεται ένα σπουδαίο γεγονός αλλά όχι το σπουδαιότερο και μοναδικό στην ύπαρξη. Η αγάπη θέλει αφοσίωση. Θέλει αναζήτηση της πηγής που δίνει ζωή. Θέλει αυτό το «συνεχώς» και όχι το για λίγο.
Ο κόσμος μας σήμερα μιλώντας για τον Θεό τον βάζει στην καλύτερη περίπτωση στη λογική του «και λίγο, δεν βλάπτει». Λίγη αγάπη, λίγη προσευχή, λίγη εκκλησιαστική ζωή, αλλά όχι «συνεχώς». Το ίδιο συμβαίνει και με τις άλλες όψεις της αγάπης. Η ενσυναίσθηση απαιτείται από τους άλλους. Εκείνοι πρέπει να μπούνε στη θέση μας. Θέλουμε να πιστεύουμε σε έναν Θεό που μας τα δίνει όλα και που δεν θα μας αφήσει να σταυρωθούμε, να δοκιμαστούμε. Γι’ αυτό και διαμαρτυρόμαστε για τα δύσκολα στην ζωή μας. Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να αποδεχτούμε το θέλημά του που αποσκοπεί στην σωτηρία μας σε βάθος χρόνου και ζητούμε τα πάντα στην λογική του «τα δικαιούμαι». Ο άγιος Ευστάθιος και η οικογένειά του ας δείχνουν ότι η αληθινή αγάπη ουδέποτε εκπίπτει. Αυτό όμως γίνεται όταν όλα στην ζωή μας ξεκινούν από τον Θεό και την εμπιστοσύνη σ’ Αυτόν και εκφράζονται διά της Εκκλησίας στους ανθρώπους. Και όπως ο άγιος μοιράστηκε την χαρά της πίστης με τους δικούς του, έζησε την λύπη της μοναξιάς και του σταυρού με υπομονή και αξιώθηκε από τον Θεό να λάβει το δώρο της ενότητας της οικογένειάς του και του από κοινού ξεκινήματος διά του σταυρού και του μαρτυρίου για την αιώνια κοινωνία με τον Θεό, έτσι κι εμείς ας ζούμε τον Θεό και ας μιλούμε γι’ Αυτόν με την δίψα της ελάφου για αλήθεια, με την ενσυναίσθηση, με την αφοσίωση και την αγάπη! Κι ο άγιος με τους οικείους του θα πρεσβεύουν για όλους μας!
themistoklismourtzanos.blogspot.com
ΠΗΓΗ: https://www.pemptousia.gr/2020/09/to-elafi-ke-o-stavros/
Χερουβικό, ήχος πλ β΄,
Θεοφάνους Βατοπαιδινού (εκτενέστερα)
Την Αγία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου εόρτασε πανηγυρικά
η Ιερά Μονή Οσίου
Εφραίμ του Σύρου στην Κονταριώτισσα Πιερίας
καθώς ιερό παρεκκλήσιο της
μονής είναι αφιερωμένο στη μνήμη της οσίας.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
ΠΑΤΜΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ
ΓΕΝΙΚΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ –ΓΥΜΝΑΣΙΟΠΑΤΜΟΥ
Ταχ. Δ/νση: Σκάλα Πάτμου, 85500
Πληρ.: Ι. Ζαρκαδούλας
Τηλέφωνο: 2247031278Fax: 2247032777
Ηλεκτρονική Δ/νση: lykekklp@sch.gr
Ιστοσελίδα: http://lyk-ekkl-patmou.dod.sch.gr
Πάτμος, 18-9-2020
Στο πλαίσιο του 4ουΠανελλήνιουΜαθητικούΔιαγωνισμού«Ποντιακός Ελληνισμός: μνήμες και όνειρα,παρελθόν, παρόν και μέλλον»,που συνδιοργάνωσανη Διεύθυνση Π.Ε. Σερρών και το Τμήμα ΕκπαιδευτικήςΡαδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Μέσων του ΥΠ.Π.Ε.Θ., με την υποστήριξη του Πανελλήνιου ΣυνδέσμουΠοντίων Εκπαιδευτικών,η Πατμιάδα Εκκλησιαστική Σχολήκατάφερε με την συμμετοχή τηςνα αποσπάσει το πρώτο βραβείοαπό τα σχολεία τηςΒ’θμιας εκπ/σης που συμμετείχαν στην κατηγορία Projectμε θέμα: «Το Φροντιστήριο της Τραπεζούντος».Το πρόγραμματελείυπότην αιγίδατης ελληνικήςεθνικήςεπιτροπήςγια την UNESCO.Θερμά συγχαρητήρια στουςμαθητές μας:Δεσποίνη Ανάργυρο, ΠαντελιούΜαρίνα, Λεονταρή Παναγιώτη,Αντωνίου Κωνσταντίνο και ΤζαφέρηΧριστόδουλοκαθώς και στον υπεύθυνοκαθηγητή κ. Φίλιππο Σαπανίδη!
Ο ΣΧΟΛΑΡΧΗΣΙΩΑΝΝΗΣ ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑ
ΤΟ ΔΟΞΑΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ. ΑΠΟΔΩΘΗΚΕ ΤΗΝ 19/9/2016, ΣΤΟΝ ΟΜΟΝΥΜΟ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΝΤΟΧΩΡΙΟΥ. ΤΟ ΔΟΞΑΣΤΙΚΟ ΕΨΑΛΛΕ Ο ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΡΙΚΟΥ ΝΑΟΥ ΘΗΡΑΣ ΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ, Ο ΟΠΟΙΟΣ ΤΟ ΕΙΧΕ ΜΕΛΟΠΟΙΗΣΕΙ ΤΟ 2011. ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΕΨΑΛΛΑΝ ΕΥΤΥΧΙΟΣ ΜΑΡΚΟΖΑΝΝΕΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΚΑΙ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ
Ελεύθερη διάθεση των κτηματολογικών χαρτών μέσω διαδικτύου
Το Ελληνικό
Κτηματολόγιο ανακοινώνει ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη της Εθνικής
Υποδομής Γεωχωρικών Πληροφοριών της χώρας μας, με τη δημιουργία της Γεωπύλης INSPIRE ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ στην
οποία όλοι οι πολίτες έχουν πρόσβαση μέσω της ιστοσελίδας του
(www.ktimatologio.gr (Έργα υποδομής/Γεωχωρικές Υπηρεσίες/ Γεωπύλη INSPIRE
Ελληνικού Κτηματολογίου).
Η εν λόγω
Γεωπύλη, αποσκοπεί στην κάλυψη ενός μέρους των απαιτήσεων της Ευρωπαϊκής
Οδηγίας 2007/2/ΕΚ (INSPIRE) η οποία στοχεύει στη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής
πλατφόρμας για την εύκολη ανταλλαγή και χρήση γεωγραφικών δεδομένων, όπως είναι
τα φυσικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής, το ανάγλυφο του εδάφους, τα ποτάμια, οι
λίμνες, οι δρόμοι, η διοικητική διαίρεση, οι προστατευμένες περιοχές, οι
κτηματολογικοί χάρτες κλπ.
Μέσω της
συγκεκριμένης ιστοσελίδας και ειδικότερα για τα κτηματολογικά δεδομένα, οι
πολίτες μπορούν να:
Πέραν των
κτηματολογικών χαρτών, οι πολίτες μπορούν, επίσης, να πληροφορηθούν και για τη
διαθεσιμότητα, καθώς και για τα τεχνικά χαρακτηριστικά (μεταδεδομένα), έγχρωμων
ορθοφωτογραφίων και ψηφιακών μοντέλων εδάφους) τα οποία απεικονίζουν, κυρίως,
χαρακτηριστικά της επιφανείας της γης (κάλυψη και ανάγλυφο) σε διάφορες
κλίμακες (1:1.000, 1:5.000) και διάφορες χρονικές περιόδους (2007-2009,
2014-2015).
Μάλιστα, οι
πολίτες μπορούν και να τα προμηθευθούν κατόπιν αιτήσεώς τους, από το
Κτηματολόγιο.
Με τα
δεδομένα και τις λειτουργίες που διατίθενται ελεύθερα σε όλους οι
ενδιαφερόμενοι και κυρίως οι επαγγελματίες, μπορούν να καλύψουν ένα μεγάλο
φάσμα των πληροφοριακών αναγκών τους.
Για παράδειγμα,
μπορούν να δουν, ανά πάσα στιγμή, τα όρια όλων των ακινήτων που έχουν
καταγραφεί σε μία περιοχή, να διακρίνουν τους κοινόχρηστους χώρους (π.χ.
δρόμους, πλατείες κλπ) και τις τυχόν ειδικού ενδιαφέροντος εκτάσεις που
υπάρχουν εκεί (π.χ. ρέματα, ποτάμια, λίμνες, αιγιαλός κλπ).
Επιπλέον, σε
σχέση με την αναπτυξιακή διάσταση του Κτηματολογίου, τα παραπάνω δεδομένα
μπορούν να ενταχθούν σε εφαρμογές που αφορούν:
Το
περιεχόμενο της ιστοσελίδας θα επικαιροποιείται και θα αναβαθμίζεται
συστηματικά ακολουθώντας την εξέλιξη του Εθνικού Κτηματολογίου και την πρόοδο
δημιουργίας νέων χαρτογραφικών δεδομένων.
Οι
προαναφερόμενες εφαρμογές, δημιουργήθηκαν ως τμήμα του έργου: «Μετάπτωση
δεδομένων του Φορέα ‘Ελληνικό Κτηματολόγιο’ στην Οδηγία INSPIRE» που
συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος
«Ανταγωνιστικότητα – Επιχειρηματικότητα – Καινοτομία 2014-2020» (ΕΠΑνΕΚ
2014-2020) του ΕΣΠΑ (2014-2020).
Γεωπύλη γεωχωρικών δεδομένων INSPIRE Ελληνικού Κτηματολογίου
ΠΗΓΗ: https://dasarxeio.com/2020/09/17/86434/
Το Ορφανοτροφείο Ρόδου και η 75χρονη προσφορά του
Το απογευματινό ρόδινο φως, έλουζε το
μεγάλο κτηριακό συγκρότημα, με το μαρμάρινο πλατύσκαλο και τον κήπο με τα
γιασεμιά και τις νεραντζιές. Το έντονο βρεφικό κλάμα έκανε τις μοναχές
να διακόψουν για λίγο την προσευχή τους στον καθημερινό Εσπερινό, στο
παρεκκλήσιο της Αγίας Ειρήνης, της Ορφανοτρόφου. Έτρεξαν προς την πέτρινη
βρεφοδόχο του ιδρύματος. Άλλο ένα νεογέννητο παιδάκι,
εγκαταλειμμένο στις ατραπούς της ζωής, περίμενε ανυπόμονο την ζεστή
αγκαλιά τους. Οι μοναχές το περιποιήθηκαν, το φρόντισαν και το καλό
τάισαν. Εκείνο μετά από λίγο παραδόθηκε στον αγγελικό του ύπνο, ανάμεσα σε άλλα
νεογέννητα παιδάκια, που βρήκαν στέγη, τροφή και ασφάλεια, στην αγκαλιά του
ορφανοτροφείου ‘Βασιλόπαις Μαρία’ της Ρόδου.
Ακολουθώ την λεωφόρο
των αναμνήσεων μου, για να με ταξιδέψει πίσω στο χρόνο και σε στιγμές που έζησα
στο υπέροχο και φιλόξενο, αυτό Δημόσιο Ίδρυμα αγάπης, συμπόνιας και
καλοσύνης, πλημμυρισμένο από την άδολη και ανιδιοτελή διακονία των μοναχών.
Το Ίδρυμα φιλοξενίας
απροστάτευτων παιδιών και κορασίδων, επί της οδού Ρήγα Φεραίου, στεγάζεται σε
ένα επιβλητικό, εντυπωσιακό τριώροφο κτήριο, κτισμένο σε ύψωμα από τους Ιταλούς
το 1922. Ιδρύθηκε μετά την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου με την Μητέρα Ελλάδα, από
το 1947 με την μέριμνα της Βασιλικής οικογένειας, επί της Βασιλείας
Παύλου και Φρειδερίκης. Παράλληλα η βασίλισσα Φρειδερίκη, είχε ιδρύσει
και αλλού παρόμοια Ορφανοτροφεία. Αυτά προστάτευαν και φιλοξενούσαν
παιδιά, των οποίων οι γονείς τα είχαν εγκαταλείψει είτε εξαιτίας από τα
απομεινάρια στερήσεων, της μεταπολεμικής, Γερμανικής κατοχικής φτώχειας,
είτε ήταν καρποί από ένα παράνομο για την κοινωνία, απαγορευμένο
σφοδρό έρωτα. Επίσης υπήρχαν ορφανά, των οποίων οι γονείς έφυγαν πρόωρα
από τη ζωή ή είχαν πάρει διαζύγιο.
Στην ίδρυση και στην
οργάνωση του Ιδρύματος αγάπης, σημαντικό ρόλο έπαιξαν εκτός από τις τότε
πολιτικές αρχές και οι Εκκλησιαστικές, όπως ο μακαριστός Μητροπολίτης
Ρόδου Σπυριδώνας Συνοδινός. Στην αρχή στο ίδρυμα υπηρετούσαν
με ζήλο Ιταλίδες Μοναχές, οι γνωστές καθολικές Σουόρες, απομεινάρια της
πολύχρονης Ιταλικής κατοχής. Τότε υπηρετούσαν στο ίδρυμα ως ‘Ινστιτούτο
θηλέων Ιεραποστολής’, προσανατολίζοντας τα παιδιά στο Σχολείο και
στο Νηπιαγωγείο, σύμφωνα με τα δικά τους θρησκευτικά και κοινωνικοπολιτικά τους
πιστεύω.
Όμως μετέπειτα, μετά
την Ενσωμάτωση το 1947 και επί μακαριστού Μητροπολίτου Ρόδου Τιμόθεου,
αντικαταστάθηκαν από Ορθόδοξες μοναχές, επτά με δέκα τον αριθμό.
Όλες αυτές έγιναν μαμάδες, γιαγιάδες και νταντάδες, στα 150 απροστάτευτα
παιδάκια. Ας αναφέρουμε μερικές μοναχές, όπως τις αδελφές Μακρίνα,
Αγαθαγγέλη, Φιλοθέη, Θεοκλήτη, Ευθυμία, Συγκλητική, Ισιδώρα, Αγάθη,
Αμφιλοχία, Θεοδώρα, Αθανασία και άλλες πολλές.
Τις καλόγριες, έφερε
να διακονήσουν με πολλή αγάπη και μέριμνα για τα ορφανά παιδιά, ο νέος Όσιος,
πατήρ Αμφιλόχιος Μακρής. Προηγουμένως είχε ιδρύσει την Μοναστηριακή
κοινόβια κοινότητα στον Ιερό Ναό του Ευαγγελισμού, Μητρός Ηγαπημένου της
Πάτμου, με τον θαυμαστό αριθμό των 80 μοναχών, που κατάφερε από όλα τα
Δωδεκάνησα να συγκεντρώσει.
Αργότερα ο πατήρ
Αμφιλόχιος, που τελευταία Αγιοκατατάχθηκε, έκτισε το Μοναστηριακό κάθισμα,
παράρτημα του Ευαγγελισμού της Πάτμου, στη Ρόδο επί της οδού Θεμιστοκλέους
Σοφούλη. Εκεί ίδρυσε ένα Μοναχικό Ησυχαστήριο, που στον επάνω όροφο
στεγάζεται το παρεκκλήσιο για τον Ιωάννη τον Θεολόγο, τον αγαπημένο μαθητή του
Χριστού. Ο Ιερός αυτός Ναΐσκος, ονομάζεται ‘Μητρός Αγαπημένου’.
Κάτω δε βρίσκονται οι κοιτώνες των μοναχών, που φρόντιζαν μέχρι τελευταία
το Ορφανοτροφείο Θηλέων, το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά.
Το Ίδρυμα ‘Βασιλόπαις
Μαρία’ αποτελούσε ένα καταφύγιο, στοργής και αγάπης για τα παιδιά
διαλυμένων οικογενειών ή για τα παρατημένα στην τύχη τους άτυχα παιδιά. Ήταν
ένα ασφαλές λιμάνι, για να μεγαλώσουν και να αναπτυχθούν σωστά. Παντού
σε όλες τι αίθουσες υπάρχουν μέχρι και σήμερα, ωραιότατες απεικονίσεις,
με Εικόνες Δυτικής και Ορθόδοξης τέχνης, με κεντρικό θέμα, την ζωή και τα
θαύματα του Χριστού.
Ζωντανεύω στην πλημμυρίδα των
αναμνήσεων μου διάφορες στιγμές, όπως τα παιδιά να παρακολουθούν ανελλιπώς
μαθήματα στο Σχολικό συγκρότημα, που συστεγάζονταν με το Ίδρυμα. Γνώριμες
εικόνες, όπως τα απογεύματα να μαζεύονται τα παιδιά στους πάγκους, τριγύρω με
την αδελφή Παύλα μοναχή, κατά κόσμο Καλλιόπη Γιμέλη από την Κω. Με
περισσό ζήλο, τους μεταλαμπάδευε τις γνώσεις της, σε διάφορα
εργόχειρα, όπως κεντήματα, πλεκτά με το βελονάκι ή με τις βελόνες,
υφαντική, ράψιμο, κατασκευές και ζωγραφική. Θυμάμαι την μοναχή Εμμέλεια
Νικολαίδου, την δασκάλα, που έφυγε σε βαθύ γήρας, να είναι η ψυχή του
ιδρύματος και να το διευθύνει με ξεχωριστή επιμέλεια. Επίσης την αδελφή
Ξένη και την αδελφή Θεολογία, από την Κέφαλο της Κω, να ψέλνουν στο
ψαλτήρι στο παρεκκλήσιο της Αγίας Ειρήνης, όσο οι μακαριστοί ιερείς παπά
Μελέτης και παπά Γιάννης, τελούσαν τις Θείες Ιερές Ακολουθίες.
Η μοναχή Ευστοχία
Γούναρη, η δασκάλα από την Κάλυμνο, ήταν η Ηγουμένη του Μοναστηριακού
συγκροτήματος, του Ευαγγελισμού στην Πάτμο. Συχνά, πυκνά
επισκεπτόταν το Ίδρυμα, για να φροντίσει και να καθοδηγήσει
τις μοναχές, που βοηθούσαν όπως την αδελφή Φεβρωνία από τη Ρόδο,
που είναι σήμερα Ηγουμένη στην Ιερά Μονή Ευαγγελισμού της Πάτμου,
καθώς και την αδελφή Χριστονύμφη, από την Καρδάμαινα. Υπήρχαν και οι κοσμικές
βρεφοκόμοι, όπως η Σεβαστή Μαλλιαράκη, μαζί με την
Μαρία Οικονόμου, που αφιέρωσαν την ζωή τους, για να φροντίσουν με
περίσσιο ζήλο τα ορφανά παιδιά, ξενυχτώντας πάνω από τα βρεφικά
κρεβατάκια τους, σας αληθινές μητέρες. Το Ορφανοτροφείο, ξεχώριζε για την
ζωντάνια όπου πλήθος παιδιών, ανεβοκατέβαιναν τις μαρμάρινες σκάλες
ή έτρεχαν στους διάδρομους, με τα ασπρόμαυρα πλακάκια, που θυμίζουν
σκακιέρα. Τις δεκαετίες του 60 -70 τα παιδιά λιγόστεψαν έμειναν 45-50. Σήμερα
έχουν περιοριστεί στα 20-27 φιλοξενούμενα παιδιά διαφόρων ηλικιών, στο
σημερινό Κέντρο Μέριμνας Θηλέων Ρόδου, όπως αυτό ονομάζεται.
Μια ευχάριστη μουσική
έβγαινε με τις νότες, από το μεγάλο εβένινο πιάνο, όταν η μουσικός Μαρία
Ροζοπούλου (που αργότερα έγινε μοναχή), δίδασκε στα παιδιά τον
πλούτο της μουσικής.
Στο Ορφανοτροφείο θηλέων, ξεχώρισαν
επίσης, στο Δημοτικό Σχολείο η δασκάλες μοναχή Εμμέλεια, μοναχή
Φιλοθέη και Μαρία Πετρούτσου, καθώς και η νηπιαγωγός Φωτεινή
Καβαλλιέρου στο Νηπιαγωγείο .
Όμως υπήρχε και η
άλλη, η σκοτεινή όψη του φεγγαριού. Η τότε Γερμανοτραφής βασίλισσα
Φρειδερίκη, οργάνωσε το μεταπολεμικό παιδομάζωμα και τα Δημόσια Ορφανοτροφεία.
Πλήθος παιδιών, με την συναίνεση όλων των εμπλεκόμενων πολιτικών και
Θρησκευτικών αρχών, υιοθετήθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες, από άγνωστες
άτεκνες οικογένειες και ξενιτεύτηκαν κυρίως στην Αμερική και στη
Γερμανία. Λέγεται δε πως η βασίλισσα Φρειδερίκη, έπαιρνε αμοιβή για
τις υιοθεσίες αυτές, ώστε να ενισχύει τα ιδρύματα και να συντηρεί το
μεταπολεμικό παιδομάζωμά της. Για ανταμοιβή η Αμερική, σύμφωνα με το
σχέδιο Μάρσαλ, έστελνε με την ‘γιούρα,’ ρουχισμό, παιχνίδια και
Σχολικά είδη, στους τροφίμους των ιδρυμάτων. Πολλά παιδιά τότε χάθηκαν
και όσο και αν έψαξαν τις ρίζες τους, ποτέ δεν τις βρήκαν. Υπήρχαν
αδέλφια ή δίδυμα παιδιά, που χωρίστηκαν βίαια στη ζωή. Αλλά και κάποιοι
γονείς που τα αναζήτησαν αργότερα, ποτέ τους δεν τα ξαναβρήκαν. Διότι
έπαιρναν την συνήθη απάντηση, ότι πέθαναν όσο ήταν βρέφη στην
κούνια. Έτσι με τα στόματα ερμητικά κλειστά και τις πόρτες
σφραγισμένες, χάνονταν τα ίχνη τους για πάντα.
Ωστόσο τα παιδιά του
ορφανοτροφείου και κυρίως επειδή ήταν κορίτσια, ευεργετήθηκαν προστατευτήκαν,
πολλά δε σπούδασαν. Το Ορφανοτροφείο, φρόντιζε να τις παντρεύει
δίνοντας τους ένα βιβλιάριο, με κρατικές καταθέσεις. Πολλές κοπέλες έστησαν το
νοικοκυριό τους σε Αμερική, Αυστραλία, Καναδά και Ευρώπη, με Έλληνες
ομογενείς, που αναζητούσαν για συζύγους Ελληνίδες από την πατρίδα τους. Επίσης
το Ίδρυμα τους ετοίμαζε όλη την ‘ασπρική’, προίκα του νοικοκυριού
τους. Ακόμη πολλές κοπέλες, σπούδασαν νηπιαγωγοί και δασκάλες, στην
παρακείμενη Παιδαγωγική Ακαδημία, που σήμερα στεγάζει Δημοτικά Σχολεία, γιατί
αντικαταστάθηκε από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Τα κορίτσια,
είχαν πλήρως εξοπλιστεί, για τον αγώνα της κοινωνικής και οικογενειακής τους
ζωής. Διότι πέρα από τις τακτικές οργανωμένες εκδρομές, τις χορωδίες και
τις γιορτές, στις τεράστιες κουζίνες του ιδρύματος, έμαθαν να μαγειρεύουν
νόστιμα φαγητά και να φτιάχνουν ωραία γλυκά. Στην ευρύχωρη
τραπεζαρία, διδάχτηκαν κατάλληλο σερβίρισμα και φιλοξενία, καθώς και
καλούς τρόπους και σωστή κοινωνική συμπεριφορά.
Το αφιέρωμα αυτό είναι
σπονδή ευγνωμοσύνης, ένα μεγάλο ευχαριστώ για την φιλανθρωπική αποστολή
του, για την κοινωνική προσφορά και το μεγάλο έργο του. Σε ένα Δημόσιο
Ίδρυμα, αληθινό φυτώριο, για σωστούς ανθρώπους στην κοινωνία. Μια στέγη
στοργής, που κουβαλάει πολλές παιδικές αναμνήσεις και είναι βαθιά
ριζωμένο στην καρδιά μας. Την δεκαετία του 90, περιήλθε στο Υπουργείο
Κοινωνικών Υπηρεσιών και κοινωνικής μέριμνας. Ακόμη και αν οι μοναχές
απεχώρησαν, μετά από 75 χρόνια διακονίας , είναι καλό να συνεχίσει την πολύτιμη
προσφορά του, με την νέα σύνθεση και μορφή, προς όφελος των
απροστάτευτων παιδιών.
Κλείνοντας να σημειώσουμε ότι υπήρχε και
Ορφανοτροφείο Αρρένων, στη Ρόδο, κοντά στην καινούργια Μαρίνα, αλλά για πολλούς
και διάφορους λόγους, έκλεισε πριν από 25 χρόνια
περίπου, περαιώνοντας την προσφορά του στην κοινωνία των
Δωδεκανήσων, αφού όπως και το Ορφανοτροφείο Θηλέων, φιλοξενούσαν παιδιά από όλα
τα γύρω νησιά.
Ξανθίππη Αγρέλλη