Τετάρτη 22 Μαρτίου 2023

Η Ακολουθία του Όρθρου!

Τό Ἑωθινόν Εὐαγγέλιον

το Πρωτ.ωάννου Κ. ωάννου

Μία πό τίς πιό μορφες καί κατανυκτικές μπειρίες πού μπορον νά γγίξουν καί νά συγκινήσουν ναν ρθόδοξο Χριστιανό, εναι μεταξύ λλων καί συμμετοχή του, στήν ‘‘τάξιν το ωθινο Εαγγελίου’’.

Στήν κκλησία μας, μέσα σ’ ατό τό πλούσιο καί μεγαλόπρεπο Βυζαντινό τελετουργικό, ξεχωριστή θέση χουν τά νδεκα ωθινά Εαγγέλια.

Εναι Εαγγελικές περικοπές πού διαβάζονται κ περιτροπς, στήν κολουθία το ρθρου τς Κυριακς.

Τό ωθινόν Εαγγέλιον καί πίδρασή του στήν μνολογία τς Κυριακς

Ο περικοπές ατές χουν ς κυρίαρχο θέμα τήν κ νεκρν νάστασιν το Κυρίου μας καί τίς διάφορες μφανίσεις Του, στίς Μυροφόρες γυνακες, στούς δώδεκα μαθητές του, στήν πορεία πρός μμαούς, στήν Τιβεριάδα θάλασσα, σέ πεντακόσια τομα καί σέ ρκετές λλες περιπτώσεις.

Σκοπός τν μφανίσεων το Κυρίου, ταν βέβαια, νά δραιωθε στή συνείδηση τν μαθητν καί ποστόλων, νάστασή Του, νά ναπτερωθε τό θικό τους, λλά καί νά τούς δώσει τίς τελευταες δηγίες, πρίν πό τήν νδοξη Θεία νάληψή Του στούς ορανούς.

Γύρω πό τή θεματολογία το ωθινο Εαγγελίου, περιστρέφεται καί τό νόημα λων τν ‘‘ναστάσιμων μνων ’’ το λειτουργικο κύκλου τς Κυριακς καί κατ πέκταση λης τς βδομάδας πού κολουθε. πό τήν κολουθία το σπερινο το Σαββάτου μέχρι καί τήν Θ΄ (νάτη) ρα τς πομένης Παρασκευς.

τσι, γίνεται λόγος γιά τήν νάσταση το Χριστο, στά Στιχηρά καί πόστιχα τν σπερινν «κτώηχος-Παρακλητική» στά πολυτίκια, Καθίσματα, Κοντάκιο καί Οκο τς Κυριακς.

Εδικότερα δέ, στά νδεκα ξαποστειλάρια καί στά τροπάρια τν Ανων. πιστέγασμα λων ατν τν ναφορν, ποτελον τά νδεκα ωθινά Δοξαστικά τς Κυριακς, που τό κάθε να εναι καί μία πανηγυρική δοξαστική μελωδία γιά τήν νύμνηση τν μφανίσεων το Χριστο, ς πισφράγιση καί κατακλεδα το ρθρου.

Μέσα στή Θεία Λειτουργία πού κολουθε, τό νόημα τς νάστασης περιγράφεται περιληπτικά στό πολυτίκιο τς Μικρς Εσόδου, ψαλλομένου διαδοχικά πό τούς Χορούς λλά καί πό τόν ρχιερέα τούς συλλειτουργοντας Κληρικούς.

Νά μς πιτραπε νά ναφέρουμε, γιά σκοπούς τυπικν διατάξεων, τι τό ωθινό Εαγγέλιο τυχε διαφόρων μετακινήσεων, ς πρός τήν τοποθέτησή του στή διάρκεια το ρθρου.

Παραδείγματος χάριν, τά νεότερα χρόνια στήν Κωνσταντινούπολη (Τυπικό Βιολάκη) τοποθετήθηκε μέσως μετά τίς Καταβασίες το ρθρου -πού σφαλς εναι τοπον- μέ τή δικαιολογία τι θά συμμετεχε περισσότερος κόσμος.

Σέ προγενέστερο στάδιο λεγόταν καί στό τέλος το ρθρου, πρίν πό τήν πόλυση.
Κατάλοιπο ατς τς περίπτωσης, μπορε νά θεωρηθε καί τό εαγγέλιο το ρθρου τς Μεγάλης Παρασκευς, πού διαβάζεται πρίν τήν πόλυση.

Καί ο δυό ατές περιπτώσεις γκαταλείφθηκαν καί πεκράτησε νά λέγεται τό ωθινό Εαγγέλιο μετά πό τά ντίφωνα καί τό Προκείμενο, καί πρίν τήν νάγνωση τν κανόνων, πού εναι καί φυσιολογική του θέση.

τυπική διάταξη καί σημειολογία το ωθινο Εαγγελίου

ς πιστρέψουμε μως στήν κολουθία Τό ωθινόν Εαγγέλιο το Πρωτ.ωάννου Κ. ωάννου 17 το ρθρου, που τελεται ‘‘ πασα τάξις το ωθινο Εαγγελίου’’. Μία κολουθία πού χει πολύ ντονη σημειολογία καί εδική νοηματολογία.

φο νοίξει τό καταπέτασμα τς ραίας πύλης, ερέας, ‘‘φέρων λευκόν φαιλόνιον’’ πευθυνόμενος πρός τό κκλησίασμα, κετεύει ‘‘Κύριον τόν Θεόν μν’’ νά μς καταξιώσει νά κούσουμε τό γιον Εαγγέλιον.

Καί εσερχόμενος ες τό ερόν Βμα, στάμενος ες τά δεξιά τς γίας Τραπέζης, ναγινώσκει τό διατεταγμένον ωθινόν Εαγγέλιο. πέναντί του, σταται νεωκόρος, φέρων νά χείρας ναμμένην λαμπάδα.

Μέ τό πέρας τς ναγνώσεως το ερο Εαγγελίου, ερέας ελογε κ τς ραίας Πύλης τό κκλησίασμα, ν ναγινώσκεται τo ‘‘ νάστασιν Χριστο θεασάμενοι…’’

Ετα, ρχονται ο χοροί νά ψάλλουν ες χον Β΄ (κατά τήν παράδοσιν) τόν Ν΄ (πεντηκοστόν) ψαλμόν το Βασιλέως Δαβίδ: λεήμων, λέησον μέ Θεός… , πισφραγίζοντάς τον, μέ τό τροπάριο, ναστάς  ησος

Ες τόν στίχον: «δού γάρ, λήθειαν γάπησας…»,  ερεύς, «χαλν τό φαιλόνιον», φέρει τό Εαγγέλιον ες τό στθος ατο, ξέρχεται το ερο Βήματος, κ τς ραίας Πύλης, ες τό μέσον το ναο, προπορευομένης λαμπάδος, που ο πιστοί μετά κατανύξεως σπάζονται πί το Εαγγελίου τήν εκόνα τς ναστάσεως μόνον. χι τό χέρι το ερέως, κατά τήν παράδοσιν.

Εναι προφανές λοιπόν, τι λη σημειολογία τς κολουθίας ατς, παραπέμπει στό μέγα γεγονός τς ναστάσεως το Κυρίου.

φο ο γιες Μυροφόρες γυνακες, «λίαν πρωί, τς μις Σαββάτων… γόρασαν ρώματα, να λείψωσιν τόν ησον». Τό μνημεο, τάφος το ησο, στήν κκλησία μας εναι κάθε γία Τράπεζα.

Πρός μεγάλη τους κπληξη, βρκαν τόν λίθον ποκεκυλισμένον το μνήματος. Τήν γία Πόρτα δηλαδή πού χει δη νοίξει.

νας λοφώτεινος γγελος, ‘‘ καθήμενος ν τος δεξιος, τούς δείχνει τό κενό μνημεο, νακοινώνοντάς τους τό μυστήριο τς ναστάσεως το Κυρίου. Δέν εναι λλος πό τόν λευκοντυμένο ερέα πού ναγινώσκει τό Εαγγέλιο στά δεξιά τς γίας Τράπεζας.

Ο Μυροφόρες Γυνακες τρεξαν μέ ‘‘τρόμο καί κσταση’’ νά τό προλάβουν στούς μαθητές, συνάντησαν τόν Κύριο στόν κπο νά τούς ποκαλύπτεται, πευθύνοντάς τους τόν χαρμόσυνο χαιρετισμό ‘‘Χαίρεται’’, ν ο μυροφόρες πέφτουν στά πόδια του καί τόν προσκυνον.

Εναι πόμενη κίνηση πού κάνει ερέας. Θά πάρει τό ερό Εαγγέλιο καί θά τό προσφέρει στό μέσον του ναο γιά προσκύνηση.

Τή στιγμή κείνη ο πιστοί προσέρχονται μέ ερό δέος καί συγκίνηση νά προσκυνήσουν, νά χουν δηλαδή τήν προσωπική τους συνάντηση μέ τόν ναστάντα Κύριο καί νά νιώσουν τήν χαρά τς ναστάσεως.

κολούθως τό ερό Εαγγέλιο τοποθετεται σέ εδικό προσκυνητάριο μέχρι καί τό τέλος το ρθρου, συμβολίζοντας τίς σαράντα μέρες τς πί γς παρουσίας καί τν μφανίσεων το Χριστο μέχρι καί τήν νάληψή του.

κολουθε δέ Θεία Λειτουργία, πού εναι εσοδός μας στήν Βασιλεία το Θεο.

Εναι προφανές λοιπόν, τι τά συναισθήματα κείνου πού ζε ατή τήν μπειρία εναι ντονα καί γγίζουν τήν καρδιά του. Εναι καλό, καί προτρέπουμε τούς ελαβες Χριστιανούς, νά συμμετέχουν στήν κολουθία ατή σο μπορον.

πάρχουν νορίες καί κοινότητες που ο Χριστιανοί κατακλύζουν τό ναό, κατά τό ωθινό Εαγγέλιο. Καί μάλιστα κφράζονται μέ δέος καί κατάνυξη γιά τήν μπειρία τους ατή.

Μέσα στήν ρθοδοξία μας καί στό Βυζαντινό τελετουργικό της, τά πάντα χουν τή θέση τους, τόν λόγο τους καί τόν τρόπο τους. Ο τά ‘πάντα καλς διαταξάμενοι’’ πατέρες, μς φησαν εράν παρακαταθήκη βαθυτάτου κάλλους.

Σέ μς παφίεται νά τά νακαλύψουμε καί νά τά ζήσουμε, προγευόμενοι τσι τήν αώνια Βασιλεία τν ορανν.

ντιγραφ γι τ «σπιτκι τς  Μλιας»

Παράκληση
Διμηνιαία
κδοσις ερς Μητροπόλεως Λεμεσο
τος 15ο Τεχος  84ο Μάϊος  ούνιος 2015

Εκόνα π: kakprosto.ru

τ «σπιτκι τς  Μλιας»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου