Πέμπτη, 16 Μαρτίου 2017

Ἡ Πάτμος καί τά ... δάση της



Πάτμος .... δασώδης
        Πανηγυρίζει σήμερα τό Νησί μας. Γιορτή μεγάλη στόν Τόπο μας. Σήμερα γιορτάζουμε τή μνήμη τοῦ Ὁσίου καί Θεοφόρου Πατρός ἡμῶν Χριστοδούλου τοῦ Θαυματουργοῦ, τοῦ Ἱδρυτῆ καί πρώτου Ἡγουμένου τοῦ αἰωνόβιου Μοναστηριοῦ μας.
        Προσπάθησα νά γράψω λίγα λόγια γιά τό Συναξάρι του. Δέν τά κατάφερα. Μέ τράβηξε πικαιρότητα τῶν ἡμερῶν αὐτῶν μέ τό τεράστιο θέμα τῶν «δασῶν», πού φύτρωσαν πό τό πουθενά καί πειλοῦν  νά «ξεθεμελιώσουν» τά σπιτικά μας, τά νοικοκυριά  μας καί τά οἰκοπεδάκια μας. πειλοῦν νά καταποντήσουν  στόν «Κένεψη» τούς κόπους, τίς ἀγωνίες, τόν ἱδρῶτα καί τό αἷμα βιοπαλαιστῶν, μεροκαματιάριδων Πατινιωτῶν· πειλοῦν νά ἐξανεμίσουν τίς ἐλπίδες τοῦ κόσμου γιά ἕνα καλύτερο «αὔριο»· πειλοῦν νά διώξουν τά νέα παιδιά τοῦ Νησιοῦ, πειλοῦν, πειλοῦν .......
        Ἀλλά πάλι γύρισα στόν Ὅσιο μας!  Ὅταν ζήτησε τήν ἄδεια πό τόν Αὐτοκράτορα τοῦ Βυζαντίου τόν Ἀλέξιο τόν Κομνηνό τόν Α΄, ἐκεῖνος ὄχι μόνο τήν ἄδεια, ἀλλά καί ὁλόκληρο τό Νησί, μέ τά παρακείμενα  νησάκια Λειψούς, Ἀγαθονήσι, Ἀρκιούς, Μαράθι κλπ.,  τοῦ χάρισε. Γιά τόν σκοπό αὐτό, ἔδωσε ἐντολή στόν Βασιλικό Νοτάριο καί ἀναγραφέα τῶν Κυκλάδων Νήσων Νικόλαο, νά πισκεφθεῖ τήν Πάτμο, νά περιηγηθεῖ ὅλη τήν ἔκταση της,  νά καταγράψει τά πάντα καί βάσει τῶν πρακτικῶν αὐτῶν, νά τήν παραδώσει στόν Ὅσιο.
Παραθέτω αὐτούσιο τό «Πρακτικό τοῦ τῶν Κυκλάδων Νήσων πογραφέως». Πρόκειται γιά ἕνα καταπληκτικό κείμενο, πού ἄν τό ἀναγνώσουν οἱ σοφοί τῶν κρατούντων, θά διαπιστώσουν ὅτι τό νησί ἐξακολουθεῖ νά ἔχει «ἐν πολλοῖς» τά χαρακτηριστικά τῆς ποχῆς ἐκείνης, ἀναφορικά μέ τό «ὀρεινόν, καί τραχεινόν» ...
Ἐλπίζω νά γίνει κατανοητό τό κείμενο αὐτό. Ἄν κάποιος πό αὐτούς πού «δάσωσαν» τήν Πάτμο, δέν μπορεῖ νά τό κατανοήσει, ἄς τήν πισκεφθεῖ γιά νά θαυμάσει προσωπικά τό «θαῦμα» πού λέγεται «Πάτμος ... δασώδης».
ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΤΟΥ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΝΗΣΩΝ ΑΝΑΓΡΑΦΕΩΣ
Κατά τόν Ἰούλιον μῆνα τῆς ἐνισταμένης ἑνδεκάτης ἰνδικτιῶνος τοῦ ȿφϡȿ΄ (†1088), ἔνταλμα ἐνεχειρίσθη ἐμοί Γεωργί διακόνῳ τῆς τοῦ Θεοῦ μεγάλης Ἐκκλησίας καί πρωτοσυγκέλλῳ τῷ Γρανάτῳ παρά Νικολάου μαγίστρου κριτοῦ καί ἀναγραφέως τῶν Κυκλάδων νήσων τοῦ Τζάνζη, περιέχον πρός τοῖς ἄλλοις τήν πεμφθεῖσαν αὐτῷ θείαν καί ἀνακτορικήν ἔγγραφον πρόσταξιν περί τῆς ἀναμετρήσεως τῆς νήσου Πάτμου καί τῆς πρός τόν τιμιώτατον μοναχόν κυρόν Χριστόδουλον καί ἡσυχαστήν καί τό μέρος αὐτοῦ παραδόσεως αὐτῆς.     πεί θείαν καί βασιλικήν πρόσταξιν ἐδεξάμην διακελευομένην αὐτοῖς ρήμασιν οὕτως:

† « βασιλεία μου, αἰτησαμένου τοῦ εὐλαβεστάτου μοναχοῦ καί ἡσυχαστοῦ Χριστοδούλου τοῦ Λατρηνοῦ, ὥστε τά μέν ἐν τῇ νήσῳ Κῷ αὐτῷ διαφέροντα, ὅσα δή καί οἷα ὁθενδήποτε αὐτῷ προσαρμόζουσιν, ἀφορισθῆναι τῷ δημοσίῳ, δωρηθῆναι δέ αὐτῷ τήν ὅλην νῆσον Πάτμον κατ᾿ ἀναφαίρετον δεσποτείαν, έπήκουσε τῆς αἰτήσεως αὐτοῦ καί ἐδωρήσατο τῷ τοιούτῳ διά χρυσοβούλλου λόγου τήν δηλωθεῖσαν νῆσον, καθά δή καί ᾐτήσατο. Ὅθεν καί διορίζεταί σοι τήν παροῦσαν δεχομένῳ πρόσταξιν, τήν τῆς εἰρημένης ὅλης νήσου ποιήσασθαι πρός αὐτόν παράδοσιν, πρακτικά τε ἐκθέσθαι ἠκριβωμένα δύο δηλοῦντα ἐν λεπτῷ τήν περιοχήν αὐτῆς καί διακράτησιν, ὅση τε καί οἵα ἐν αὐτῇ γῇ καί ἐν ταύτῃ εὑρεθησόμενα οἰκήματα καί λοιπά πάντα, καί πογράψαι καί συνήθως πιστώσασθαι ταῦτα· καί τό μέν ἕν ἐξαποστεῖλαι πρός τήν βασιλείαν μου, τό δέ ἕτερον πιδοῦναι τῷ προδιαληφθέντι εὐλαβεστάτῳ μοναχῷ καί τ μέρει αύτού εἰς οἰκείαν ἀσφάλειαν. Μηνί πριλλίῳ ἰνδικτιῶνος ια'» [† 1088] (διά καννάβεως, καί διά κηροῦ σφραγίς τοῦ κραταιοτάτου καί ἁγίου ἡμῶν βασιλέως).

«Κατά ταύτην γοῦν τήν θείαν καί βασιλικήν γραφήν πεστάλης σύ προδηλωθείς τοῦ ποιήσασθαι τήν παράδοσιν τῆς τοιαύτης ὅλης νήσου Πάτμου· πρός ἥν καί κατά τάχος παραγενόμενος σπουδάσεις ἐνεργῆσαι ταύτην. Δέον σε τήν ὅλην νῆσον ἐξ ὁλοκλήρου παραδοῦναι περιορίσαντα ταύτην καί ἀναμετρήσαντα, καί διά τῆς ἀναμετρήσεως δηλοποιήσοντα ὅση τε καί οἷα ἐστί, καθώς καί σεβασμία γραφή παρακελεύεται· καί ὅσον μέν τῆς τοιαύτης νήσου πάρχει σπόριμόν τε καί ἀρόσιμον, ὅσον δέ νομαδιαῖον, καί ὅσον τραχεινόν καί τῆς ἀχρήστου ποιότητος δέον σε ἐν δυσί πρακτικοῖς, κατά τόν θεῖον διορισμόν, ἐν λεπτῷ ταῦτα διαλαβεῖν καί σαφῶς ἐκθέσθαι, καί τά τοιαῦτα πρακτικά πρός ἡμᾶς ποκομίσαι, ὥστε τήν συνήθη παρ᾿ ἡμῶν δέξασθαι ταῦτα βεβαίωσιν· καί τό μέν ἕν τῷ κραταιοτάτῳ καί ἁγίῳ ἡμῶν βασιλεῖ άποκομισθῆναι, τό δέ ἕτερον τῷ τιμιωτάτῳ μοναχῷ καί τῷ μέρει αὐτοῦ παρασχεθῆναι εἰς ἀσφάλειαν. Δέον σε μή μόνον τήν τῆς γῆς περίμετρον καί τήν ταύτης ποιότητα ἐν τῷ γενησομένῳ παρά σοῦ πρακτικῷ διαλαβεῖν, ἀλλά καί τά οἰκήματα, καί τά δένδρα, καί πλῶς παντα τά ἐν τῇ τοιαύτῃ νήσῳ εὑρεθησόμενα. πί τούτῳ γάρ καί τό παρόν ἔνταλμα».

Κατά γοῦν τήν θείαν ταύτην καί βασιλικήν ἔγγραφον πρόσταξιν, πρός δέ καί τόν ἐνταλματικῶς μοι διορισμόν, παρεγενόμην ἅμα τῷ σεβασμιωτάτῳ μοναχῷ κυρῷ Χριστοδούλῳ καί τῷ μέρει αὐτοῦ πρός τήν νῆσον Πάτμον· ἥν καί περιπολήσας εὗρον ἔρημον ὅλην καί κεχερσωμένην, καί πό τῶν ἀκανθῶν καί τῶν ἄλλων συρφετῶν συνεσκιασμένην καί ἄβατον, καί διά τό τοῦ τόπου ἄνυδρον παντάπασιν ἄνικμον·  οὐδέ που γάρ ἀνά πᾶσαν τήν νῆσον περιπατητικόν ὕδωρ καταρρέον εὑρεθήσεται, εἰμή ὀλίγιστά τινα φρέατα, κἀκεῖνα τοῦ ἀφθόνου ὕδατος κατά πολύ ἐλλειπόμενα· βία καί πολλῷ τῷ κόπ διά τό ἐν ταύτῃ δύσβατον μετρηθεῖσα ἀνεβιβάσθη ὅλη διόλου μοδίων τρισχιλίων ὀκτακοσίων ἑξήκοντα.Ἐκ ταύτης οὖν κατά βίαν σπόριμος, μοδίων ἑξακοσίων εἰκοσιεπτά, καί αὕτη πό τῶν πολλῶν καί συνεχῶν βουνῶν συμπεπνιγμένη καί τεθλιμμένη· τό δέ λοιπόν τῆς νήσου ὀρεινόν, καί τραχεινόν, καί ἄβατον.

Ἀλλά καί αὐτῆς τῆς ὡς δὴθεν σπορίμου μόλις τὀ διά ζευγαρίου ποσοῦται καμνόμενον εἰς ἑκατόν μοδίους καί ἑξήκοντα· τό δέ λοιπόν ἱδρῶτι καί αἵματι διά σκαπάνης καί δικέλλης, ἐκ τοῦ πό τῶν πετρῶν, ὡς εἴρηται, συνέχεσθαι καί ὅλως κρημνῶδες τυγχάνειν καί ὀρεινόν. Δένδρου δέ τοῦ οἱουδήποτε οὐδέ μικρόν τι λείψανον ἐν αὐτῇ εἴδομεν, οὔτε ἡμέρου, οὔτε μήν ἀγρίου, εἰμή μόνον ξηροαχλάδας εἴκοσιν. Ὡσαύτως οὐδέ μίαν καί μόνην οίκίαν συνισταμένην τό σύνολον, μόνον εὐκτήριον πενιχρόν π᾿ ὀνόματι τοῦ τιμίου ἐκτισμένον Θεολόγου, ἔσωθεν τῆς περιοχης τοῦ ποτέ, ὡς τά ἴχνη δεικνύουσιν, ᾠκοδομημένου μεγίστου ναοῦ ἐν τῷ πάντων τῶν βουνῶν εἰς ὕψος περανεστηκότι, ἔνθα τά θεῖα καί ἄρρητα ρήματα μέγας οὐτοσί ἐμυήθη πόστολος, καί τά ἐξαίσια καί μεγάλα ἐτέλεσε θαύματα. Οὕτως οὖν ταύτην ἀναμετρήσας, τῷ ρηθέντι σεβασμιωτάτῳ μοναχῷ καί τῷ μέρει αὐτοῦ ἐξ ὁλοκλήρου παραδέδωκα· ἐφ᾿ καί τό παρόν πρακτικόν έξεθέμην. Μηνί Αὐγούστῳ, ἰνδικτιῶνος ια'  ἔτους ȿφϡȿ΄ (†1088).
Νικόλαος βασιλικός νοτάριος τοῦ σεκρέτου τοῦ σακελλαρίου κριτής καί ἀναγραφεύς τῶν Κυκλάδων νήσων Τζάνζης ».-

Νά ζητήσουμε τήν Εὐλογία τοῦ Οσίου καί νά τόν «ἱκετεύσουμε, νά μᾶς λυτρώσει ἀπό τῶν ἐπερχομένων παντοίων κακῶν».
Καί τοῦ χρόνου μέ ὑγεία καί κάθε καλό

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου